Black Friday: 5 βήματα για να εντοπίσετε μια απάτη

Αντίστροφα μετρά η αγορά και οι καταναλωτές για την Black Friday, η πρώτη για να ενισχύσει τα ταμεία της και οι δεύτεροι για να εντοπίσουν μοναδικές προσφορές.

Ωστόσο, εκτός από μία πολυδιαφημισμένη ευκαιρία για αγορές, η Black Friday αλλά και η Cyber Monday, είναι και μία πρώτης τάξεως αφορμή για τους online επιτήδειους προκειμένου να εξαπατήσουν ανυποψίαστους καταναλωτές με προτίμηση στις ηλεκτρονικές αγορές.

Κάθε χρόνο ολοένα αυξάνεται ο αριθμός εκείνων που πέφτουν θύματα διαδικτυακής απάτης, με αποτέλεσμα πολλοί να πιστεύουν ότι η Black Friday μετατρέπεται σιγά σιγά σε Black Fraud Day, όπως αναφέρει το BBC.

Τι μπορεί να κάνει ο καταναλωτής για να βεβαιωθεί πως αυτό που αγοράζει είναι νόμιμο και όχι προϊόν κάποιας ευφάνταστης απάτης; Ιδού τα 5 βήματα που θα τον βοηθήσουν να γλυτώσει τις περιπέτεις.

1. Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες απάτες της Black Friday που πρέπει να προσέχετε

Οι παγίδες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης παίζουν τεράστιο ρόλο στις απάτες της Black Friday. Σύμφωνα με το Action Fraud, το κέντρο αναφοράς απάτης του Ηνωμένου Βασιλείου, οι πλατφόρμες των social media αναφέρθηκαν στο 43% των καταγγελιών το 2023, με τις διαδικτυακές αγορές να αντιπροσωπεύουν το 18,9%.

Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Καταναλωτή και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Ελλάδας, συνιστάται η αποφυγή συναλλαγών με ηλεκτρονικά καταστήματα που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά μέσω κοινωνικών δικτύων, χωρίς να διαθέτουν παράλληλα φυσική έδρα και χωρίς να γνωστοποιούν πλήρη στοιχεία επικοινωνίας (ταχυδρομική και ηλεκτρονική διεύθυνση, αριθμό σταθερού τηλεφώνου), καθώς επίσης αριθμό καταχώρισης στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.).

Οι ηλεκτρονικές απάτες μέσω email αυξάνονται ραγδαία κατά την περίοδο των εκπτώσεων. Συνιστάται η ιδιαίτερη προσοχή των καταναλωτών σε εμπορικές προσφορές που αποστέλλονται μέσω email από αγνώστους ή με πολύ ελκυστικές τιμές, καθώς μπορεί να αποτελούν παγίδες υποκλοπής (phising) ευαίσθητων προσωπικών στοιχείων μέσω ανοίγματος κακόβουλων εξωτερικών συνδέσμων (links) ή συνημμένων αρχείων.

Η εταιρεία τηλεπικοινωνιών Three ανακοίνωσε ότι οι πελάτες της ανέφεραν σχεδόν 3.500 μηνύματα απάτης κάθε μέρα κατά την περίοδο της Black Friday το 2023.

Επίσης, εάν κάνετε αγορές μέσω Διαδικτύου, θα πρέπει να ελέγξετε προσεκτικά τη διεύθυνση URL του site. Συνιστάται η επίσκεψη των καταναλωτών σε ασφαλείς ιστοσελίδες καταστημάτων, που ξεκινούν με "https" (με πιστοποιητικό SSL).

Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις, το αρχικό κόστος ενός προϊόντος μπορεί να αυξηθεί σημαντικά με την προσθήκη επιπλέον χρεώσεων στο καλάθι αγορών, όπως εξόδων αποστολής, αντικαταβολής και ασφάλισης. Προς αποφυγή δυσάρεστων εκπλήξεων ελέγχουμε πάντα πριν από την ολοκλήρωση της συναλλαγής τη συνολική αξία κάθε αγοράς.

2. Πώς μπορώ να αποφύγω την απάτη στο διαδίκτυο

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να αποφύγετε την απάτη στο διαδίκτυο. Ο Εθνικός Οργανισμός Κυβερνοασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου ενθαρρύνει τους χρήστες να ενεργοποιήσουν την επαλήθευση σε δύο βήματα (two-step verification) στους πιο σημαντικούς λογαριασμούς τους. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν τουλάχιστον 2 τρόποι για να αποδείξετε ποιοι είστε και να αποκτήσετε πρόσβαση στον λογαριασμό σας.

Επιπλέον, το NCSC προειδοποιεί τους αγοραστές να προχωρήσουν με προσοχή εάν αντιμετωπίσουν συγκεκριμένες συμπεριφορές που συνήθως χρησιμοποιούνται από απατεώνες. Αυτό περιλαμβάνει τυχόν ιστότοπους, αναρτήσεις ή καταχωρίσεις που σας προτρέπουν να ενεργήσετε γρήγορα. Οι εγκληματίες του κυβερνοχώρου δημιουργούν συχνά μια ψευδή αίσθηση επείγοντος χρησιμοποιώντας προσφορές περιορισμένου χρόνου ή προωθώντας αντικείμενα που φαίνονται σαν να μην είναι ευρέως διαθέσιμα, οπότε μην βιάζεστε όταν αγοράζετε πράγματα στο διαδίκτυο.

Για να ενισχύσετε την ασφάλειά σας στο διαδίκτυο, θα πρέπει επίσης να δημιουργήσετε έναν κωδικό πρόσβασης που είναι δύσκολο να μαντέψει κάποιος. Τα χαρακτηριστικά ενός ισχυρού κωδικού πρόσβασης περιλαμβάνουν τουλάχιστον οκτώ χαρακτήρες, ένα μείγμα αριθμών, κεφαλαία και πεζά γράμματα και άλλα σύμβολα.

Τα ορθογραφικά και γραμματικά λάθη μπορεί μερικές φορές να είναι ένα ενδεικτικό σημάδι ότι μία προσφορά της Black Friday μπορεί να είναι απάτη. Καλό είναι η επιλογή καταστημάτων να γίνεται όχι μόνο με γνώμονα τις χαμηλές τιμές, αλλά επιπλέον με βάση την καλή φήμη και τη μακρόχρονη παρουσία τους στην αγορά.

Επίσης, θα πρέπει επίσης να αποφεύγετε τις τραπεζικές μεταφορές ενώ καλό είναι να αποφεύγεται η αποθήκευση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, όπως αριθμών πιστωτικών καρτών, σε ιστοσελίδες καταστημάτων με τις οποίες οι καταναλωτές δεν συναλλάσσονται συχνά, αλλά και η πραγματοποίηση ηλεκτρονικών αγορών κατά τη σύνδεση σε δημόσια Wi-Fi δίκτυα.

3. Πώς μπορώ να επαληθεύσω εάν μια συμφωνία Black Friday είναι νόμιμη

Ο οργανισμός Which? που προσφέρει υποστήριξη στους καταναλωτές, έχει επίσης μερικές συμβουλές:

• Προσοχή στους ψεύτικους ιστότοπους, που μοιάζουν με γνήσιο site λιανοπωλητή. Ελέγξτε ότι η διεύθυνση URL είναι αυτή της επίσημης επωνυμίας.

• Προσέξτε τις αναρτήσεις από έναν νεοσύστατο λογαριασμό κοινωνικής δικτύωσης ή συνδέσμους προς έναν ιστότοπο που δημιουργήθηκε πρόσφατα.

• Διαβάστε κριτικές και αγοράστε μόνο από εξουσιοδοτημένους πωλητές και ιστότοπους.

4. Πώς χρησιμοποιούν οι κυβερνοεγκληματίες την τεχνητή νοημοσύνη για να εξαπατήσουν τους αγοραστές

Η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών έχει παίξει ρόλο στην άνοδο των θεμάτων ασφάλειας στον κυβερνοχώρο. Οι εγκληματίες στον κυβερνοχώρο είναι πιθανό να χρησιμοποιούν τεχνολογία AI, όπως μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, για να παράγουν πιο πειστικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου απάτης, ψεύτικες διαφημίσεις και ψεύτικους ιστότοπους.

5. Τι πρέπει να κάνετε αν νομίζετε ότι σας έχουν εξαπατήσει

Εάν έχετε πέσει θύμα απάτης, υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορείτε να κάνετε. Είναι απαραίτητο να παραμείνετε ψύχραιμοι και να αναφέρετε την απάτη στην τράπεζά σας ή σε οποιαδήποτε εταιρεία χρησιμοποιήσατε για να αγοράσετε το αντικείμενο.

Αυτό θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητα του απατεώνα να κλέψει χρήματα και να αυξήσει τις πιθανότητές σας να επιστραφούν ορισμένα από τα κλεμμένα χρήματα. Είναι σημαντικό να αφιερώσετε χρόνο για να αναφέρετε το έγκλημα και να το κάνετε το ταχύτερο δυνατό.