Η νέα μεγάλη άφιξη στους κάμπους φέτος, ήταν αναμφισβήτητα τα drones. Επαγγελματίες, αναλάμβαναν τους ψεκασμούς χωραφιών με σιτηρά έναντι αμοιβής 2 ή 3 ευρώ (πλέον των φυτοφαρμάκων) αναλόγως της θέσης και της επιφάνειας. Το φαινόμενο εντυπωσιακό: στη μια άκρη του χωραφιού, στεκόταν το συνεργείο από ένα ή δύο άτομα, περιστοιχιζόμενο συνήθως από κάποιους περίεργους ενώ το drone πηγαινοερχόταν στο χωράφι κάνοντας τη δουλειά αντί για τον αγρότη. Ωραίο θέαμα!
Τι εναλλακτικές υπήρχαν τώρα; Η κλασική εφαρμογή με ψεκαστικό που έλκεται από τρακτέρ και ψεκάζει όλο το χωράφι αφήνοντας πίσω του τις χαρακτηριστικές ροδιές που βλέπουμε την άνοιξη στα πράσινα χωράφια. Η λύση αυτή κοστίζει άμεσα ελάχιστα, έχει όμως ένα έμμεσο κόστος, με την έννοια ότι το σιτάρι που πατιέται δεν συλλέγεται, ειδικά στις όψιμες εφαρμογές. Άρα, κρίσιμος παράγοντας για να αποφασίσει κανείς εάν θα κάνει μόνος του τον ψεκασμό ή θα ενοικιάσει drone είναι η αναμενόμενη ποσότητα και η τιμή πώλησης του προϊόντος: τόσο σιτάρι θα καταστρέψω επί τόσα λεπτά το κιλό. Εάν το ποσό αυτό βγαίνει μικρότερο των 2 ή 3 ευρώ το στρέμμα που σου ζητάει το drone, τότε συμφέρει ο ψεκασμός με ίδια μέσα. Εάν βγαίνει μεγαλύτερο, το ανάποδο.
Επομένως, η επιλογή είναι θέμα σωστών εκτιμήσεων. Δυστυχώς φέτος, οι εκτιμήσεις όλων μας έπεσαν δραματικά έξω. Όλοι μας περιμέναμε ότι τα σιτάρια θα πάνε καλά σε αποδόσεις. Η συντριπτική πλειοψηφία έπεσε έξω, με διάφορα ποσοστά αποτυχίας, μέχρι και 50%!!! Αιτία: μύκητες που έκαναν πάρτυ στα σιταροχώραφα, ακόμη και μετά τις εφαρμογές μυκητοκτόνων.
Αντίστοιχη ήταν και η αποτυχία πρόβλεψης της πορείας των τιμών: πτώση 50% από πέρυσι, δεν την περίμενε κανείς μας!!! Οι περισσότεροι είχαμε βάλει κατώτατο όριο εκτιμήσεις τα 35 με 40 λεπτά. Ακόμη όμως κι αυτές, απέχουν όμως πολύ από τα 25 λεπτά το κιλό που θα πουλήσουν φέτος οι περισσότεροι αγρότες.
Άρα, ο υπολογισμός, συμφέρει να ψεκάσω με drone ή δικό μου ψεκαστικό απεδείχθη αίολος. Όταν οι εκτιμήσεις έχουν ένα τόσο μεγάλο περιθώριο λάθους, τότε η απόφαση είναι τζόγος και όχι επιλογή!!!
Δηλαδή, θα πει κάποιος, να σταματήσουμε την εξέλιξη και την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών επειδή η τιμή του σιταριού έπεσε φέτος 50%? Όχι, μακριά από εμάς. Δεν θα κρίνει ένα γεγονός μια ολόκληρη τεχνολογία. Είναι όμως ευκαιρία να βγάλουμε χρήσιμα συμπεράσματα. Αυτό που θέλουμε να επισημάνουμε, είναι ότι οι πολλά υποσχόμενες τεχνολογίες όπως τα drones, τα ρομπότ, τα υπερσύνθετα μηχανήματα συλλογής χρειάζονται παράλληλα και μια σειρά υποστηρικτικών προϋποθέσεων για να καταστούν βιώσιμα. Δεν αρκεί να έχει κάποιος τα χρήματα να τα αγοράσει. Πρέπει να υπάρξουν και άλλες προϋποθέσεις.
Το πρώτο όπως είπαμε είναι οι σωστές εκτιμήσεις με μικρό περιθώριο λάθους. Φέτος, οι περισσότεροι σιτοκαλλιεργητές μπήκαν μέσα από την καλλιέργεια του σιταριού, και όσοι ενοικίασαν drone μπήκαν ακόμη πιο βαθιά μέσα… Στον σύνθετο κόσμο που ζούμε, οι εκτιμήσεις δεν είναι υπόθεση του καθενός μας. Υπάρχουν εξειδικευμένοι επαγγελματίες, ιδιώτες και δημόσιοι λειτουργοί για τη δουλειά αυτή.
Το άλλο θέμα είναι η τεχνολογική και επιστημονική υποστήριξη. Όταν υιοθετείς μια τόσο επαναστατική τεχνολογία, δεν αλλάζεις απλώς τα παλιά πράγματα που ήξερες με τα καινούργια. Χρειάζεται σειρά προσαρμογών, νέες διατάξεις εργασίας, νέα φάρμακα, νέες πρακτικές. Αυτές κάποιος πρέπει να σου τις υποδείξει. Εάν περιμένεις να πάθεις ζημιά για να μάθεις, πας χαμένος! Χρειάζονται, για παράδειγμα γεωπόνοι με άποψη επί του θέματος και όχι η απλή σύσταση του εμπόρου, ότι εκεί βάλαμε τόσο φάρμακο και εξολόθρευσε όλα τα ζούμπερα…
Με βάση τα κρατούντα σήμερα, το «δοκιμή και λάθος» θα είναι το κυρίαρχο σενάριο. Σε περιβάλλον πτωτικών αποδόσεων, ούτε θέλει κανείς να σκέπτεται τις ανάλογες συνέπειες. Είναι προφανές, ότι εφαρμογές όπως drones ή αγροτικά ρομπότ αναμένεται να έχουν εκπληκτικές εφαρμογές στα χωράφια μας και να δώσουν λύσεις σε χρονίζοντα προβλήματα, όπως αυτό της εργασίας, της μειωμένης και κυρίως στοχευμένης εφαρμογής αγροχημικών.
Κάποιος όμως θα πρέπει να φροντίσει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε οι επενδύσεις αυτές να μεγιστοποιήσουν την απόδοσή τους και κυρίως να υιοθετηθούν με τα λιγότερα δυνατά προβλήματα. Και ποιοι εμφανίζονται σαν αρμόδιοι για την δουλειά αυτή; Πρώτα, οι διάφορες Υπηρεσίες του ΥΠΑΤΤ να δημιουργήσουν το πλαίσιο λειτουργίας και να κινητοποιήσουν τους τοπικούς τους γεωπόνους, τα ποικίλα Ινστιτούτα του Οργανισμού ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ να καταρτίσουν αγρότες και να διαδώσουν τα οφέλη, καθώς και να μελετήσουν τοπικές ιδιαιτερότητες και προβλήματα, τα Πανεπιστήμια να καταρτίσουν τους σχετικούς Γεωπόνους, ή ακόμη ακόμη και κάποιοι προοδευτικοί αγροτικοί Δήμοι.
Προς το παρόν στην όλη αυτή ιστορία του τεχνολογικού εκσυγχρονισμού της γεωργίας μας παρόν δηλώνουν μόνο οι έμποροι που πωλούν το σχετικό εξοπλισμό. Έχουν και αυτοί να παίξουν σημαντικό ρόλο αλλά όχι μόνοι τους. Έχουν όμως και κάθε συμφέρον να ωραιοποιήσουν και απλοποιήσουν την κατάσταση.
