Μέρος της σημερινής ατζέντας του Υπουργικού Συμβουλίου αποτελεί το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας 1711/2024 με τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον Υφυπουργό ΠΕΝ Νίκο Τσάφο να παρουσιάζουν τους βασικούς άξονες ενώπιον του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Ειδικότερα, το σχετικό νομοσχέδιο, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές που συνομίλησαν με το insider.gr, αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση την επόμενη εβδομάδα με την βασική θεματολογία να αφορά την υποχρέωση των προμηθευτών να προχωρήσουν σε μέτρα αντιστάθμισης κινδύνου για τις ποσότητες ενέργειας που αντιπροσωπεύουν τα σταθερά τιμολόγια καθώς και την εναρμόνιση του εθνικού δικαίου με τις ευρωπαϊκές προβλέψεις περί ευέλικτων όρων σύνδεσης, πράγμα που αφορά την σύνδεση έργων ΑΠΕ στο δίκτυο διανομής ή το σύστημα μεταφοράς προς αντιμετώπιση του περιορισμένου ηλεκτρικού χώρου που με την σειρά του θέτει ένα «ταβάνι» σε νέες επενδύσεις «πράσινων» μονάδων παραγωγής.
Επιπρόσθετα, η οδηγία διατυπώνει τον ορισμό του «σταθερού» τιμολογίου, θεμελιώνοντας έτσι με την ενσωμάτωσή της την σταθερή τιμολόγηση ενώ περιλαμβάνει ρυθμίσεις για το «δικαίωμα στη κοινή χρήση ενέργειας», τον «ύστατο προμηθευτή», την «προστασία από αποσυνδέσεις» και την «πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή ενέργεια στη διάρκεια της κρίσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας», πράγματα που έχουν ενσωματωθεί και λειτουργούν στον ένα ή τον άλλο βαθμό.
Η υποχρέωση των προμηθευτών για hedging
Αναλυτικότερα, η «διαχείριση κινδύνου από τους προμηθευτές» συνιστά μια καινοτομία για την ελληνική αγορά όπως αντίστοιχα ισχύει σε ευρωπαϊκό επίπεδο με λίγες χώρες μέχρι στιγμής να έχουν προχωρήσει στην εφαρμογή του μέτρου.
Σύμφωνα με αυτό, οι προμηθευτές καλούνται να προβούν να προβούν σε πρακτικές hedging για τις ποσότητες που αντιστοιχούν στα σταθερά τιμολόγια με την λογική να περιοριστεί η επίδραση των αγορών στην διαμόρφωση των τελικών τιμών που φτάνουν στον καταναλωτή.
Αναλυτικότερα, η οδηγία αναφέρει ότι οι προμηθευτές διαθέτουν και εφαρμόζουν στρατηγικές αντιστάθμισης, με σκοπό τον περιορισμό του κινδύνου που ενέχουν οι μεταβολές στη προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας χονδρικής στην οικονομική βιωσιμότητα των συμβάσεών τους με τους πελάτες, διατηρώντας παράλληλα τη ρευστότητα και τις ενδείξεις των τιμών από τις βραχυπρόθεσμες αγορές.
Δεύτερον καλούνται να λαμβάνουν όλα τα εύλογα μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου που διατρέχουν για την διακοπή της προσφοράς. Η υιοθέτηση της εν λόγω πρόβλεψης μέσω της ενσωμάτωσης της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο συνιστά το πρώτο βήμα με το δεύτερο και βασικότερο να αποτελεί η εφαρμοστική απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων που θα ακολουθήσει και θα προσδιορίζει επακριβώς το πλαίσιο με βάση το οποίο θα λειτουργήσει η διαχείριση κινδύνου για τους προμηθευτές.
Σε κάθε περίπτωση, όπως υπογραμμίζουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος που συνομίλησαν με το insider.gr, δεν πρόκειται για εύκολη «άσκηση» καθώς θα πρέπει να προηγηθούν μια σειρά stress tests που θα προσδιορίσουν τα περιθώρια της ελληνικής αγοράς σε εργαλεία αντιστάθμισης δεδομένου ότι η προθεσμιακή αγορά παραμένει ρηχή με τις διμερείς συμβάσεις (PPAs) να διατηρούν περιορισμένο εμπορικό ενδιαφέρον μέχρι στιγμής.
Η εξειδίκευση με την εφαρμοστική
Χρειάζεται να σημειωθεί ότι το νομοσχέδιο αναμένεται να αποτυπώσει τις γενικές κατευθύνσεις επί του θέματος με την εφαρμοστική να προχωρά στην περαιτέρω εξειδίκευση του θέματος, προσδιορίζοντας μεταξύ άλλων, το minimum ποσοστό κάλυψης επί των σταθερών τιμολογίων που διατηρεί ένας προμηθευτής στο χαρτοφυλάκιό του. Για παράδειγμα στη Γαλλία το αντίστοιχο ποσοστό έχει προσδιοριστεί στο 90% των μπλε τιμολογίων από την Ρυθμιστική Αρχή πράγμα που ωστόσο ενδέχεται να μην μπορεί να εφαρμοστεί σε άλλες χώρες με τις τελικές αποφάσεις να ανήκουν, βάσει και της οδηγίας, στις εθνικές αρχές και τις οικείες Ρυθμιστικές Αρχές.
Ο ορισμός για τα σταθερά τιμολόγια
Μια ακόμη σημαντική παρέμβαση που προκύπτει σε απόρροια της ενσωμάτωσης της οδηγίας αφορά στον ορισμό της σταθερής τιμολόγησης που στην ελληνική έννομη τάξη, προς ώρας, υπάρχει μόνο σε αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής χωρίς να έχει αποτυπωθεί στην εθνική νομοθεσία. Αναλυτικότερα, η ευρωπαϊκή οδηγία στο άρθρο 2 προσδιορίζει το «δικαίωμα σε σταθερά τιμολόγια» καθώς και τον ορισμό του σταθερού τιμολογίου.
Η Οδηγία εισάγει τον ορισμό της "σύμβασης ορισμένου χρόνου για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθερή τιμή’’ ως «σύμβαση προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ προμηθευτή και τελικού πελάτη, η οποία εγγυάται ότι οι συμβατικοί όροι και προϋποθέσεις, συμπεριλαμβανομένης της τιμής, παραμένουν αμετάβλητοι κατά τη διάρκεια της σύμβασης αλλά μπορεί, στο πλαίσιο σταθερής τιμής, να περιλαμβάνει ευέλικτο στοιχείο, για παράδειγμα με διακυμάνσεις τιμών αιχμής και εκτός αιχμής, και με την οποία οι αλλαγές στον λογαριασμό που προκύπτει μπορούν να οφείλονται μόνο σε στοιχεία που δεν καθορίζονται από τους προμηθευτές, όπως φόροι και εισφορές».
Τον Σεπτέμβριο οι αποφάσεις για τα «γαλάζια» τιμολόγια
Σε συνέχεια της παραπάνω εκκρεμότητας και με δεδομένο ότι θα επιλυθεί με την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου, η ΡΑΑΕΥ, κρίνοντας το νομικά ορθό, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, θα περιμένει την ενσωμάτωση της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο ώστε ακολούθως να «περάσει» στην εθνική νομοθεσία ο ορισμός του σταθερού τιμολογίου, ως αναφέρεται παραπάνω, και μετά θα προχωρήσει στην έκδοση της απόφασης που αναμενόταν να βγει τώρα, περιλαμβάνοντας «πακέτο» τόσο το πλαίσιο για την νέα κατηγορία τιμολογίων, τα «γαλάζια» τιμολόγια όσο και ρυθμιστικές παρεμβάσεις για την λιανική αγορά ενέργεια και τα τιμολόγια γενικότερα.
Κατά συνέπεια, η απόφαση της Αρχής για τα ρυθμιστικά στη λιανική και τα «γαλάζια» τιμολόγια, καλώς εχόντων των πραγμάτων και εφόσον τηρηθούν τα προγενέστερα χρονικά «ορόσημα», αναμένεται περί τον Σεπτέμβριο.
Ευέλικτοι όροι σύνδεσης
Από εκεί και πέρα, με την εν λόγω οδηγία, εισάγεται ένα πλαίσιο για "συμφωνίες ευέλικτης σύνδεσης" σε περιοχές με περιορισμένη δυναμικότητα δικτύου (άρθρο 6α). Συναφώς, το άρθρο 6α παρ. 2 προβλέπει συγκεκριμένα στοιχεία που μπορεί να περιλαμβάνουν οι συμφωνίες ευέλικτης σύνδεσης, όπως η μέγιστη σταθερή έγχυση και απόσυρση ηλεκτρικής ενέργειας και τα εφαρμοστέα τέλη δικτύου. Αυτή η καινοτόμος προσέγγιση δύναται να επιταχύνει τη σύνδεση νέων πηγών ενέργειας στο δίκτυο. Πάντως, η εφαρμογή της θα απαιτήσει προσεκτικό σχεδιασμό για να διασφαλιστεί η δίκαιη κατανομή των οφελών και των κινδύνων μεταξύ των συμμετεχόντων.
