Η οικονομική αβεβαιότητα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που κρατούν πίσω τις επενδύσεις και την απασχόληση στην Ελλάδα, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΙΟΒΕ, η οποία επιχειρεί για πρώτη φορά να ποσοτικοποιήσει το κόστος που έχουν οι διαδοχικές κρίσεις στις επιχειρηματικές αποφάσεις.
Η μελέτη, που εκπονήθηκε με την υποστήριξη της Τράπεζας της Ελλάδος, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι περίοδοι αυξημένης αβεβαιότητας οδηγούν σε σημαντική αναβολή επενδυτικών σχεδίων και προσλήψεων, με τις επιπτώσεις να διαρκούν περισσότερο από έναν χρόνο και να διαφοροποιούνται ανάλογα με τον κλάδο και το μέγεθος των επιχειρήσεων.
Ένα τέταρτο του επενδυτικού κενού
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης αφορά την περίοδο της ελληνικής κρίσης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, η αυξημένη οικονομική αβεβαιότητα ευθύνεται για περίπου το ένα τέταρτο του ετήσιου επενδυτικού κενού που εμφάνισε η Ελλάδα σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ κατά την περίοδο 2009-2015.
Παράλληλα, μια απρόσμενη αύξηση της αβεβαιότητας κατά μία τυπική απόκλιση εκτιμάται ότι οδηγεί σε άμεση μείωση των επενδύσεων κατά περίπου 200 εκατ. ευρώ, με τις επιπτώσεις να παραμένουν για τουλάχιστον δύο χρόνια.
Ισχυρό πλήγμα και στην απασχόληση
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στις επενδύσεις.
Η έρευνα δείχνει ότι η απασχόληση επηρεάζεται επίσης αρνητικά από τα σοκ αβεβαιότητας, με τη μεγαλύτερη επίδραση να καταγράφεται περίπου τρία τρίμηνα μετά την αρχική διαταραχή.
Σε μικροοικονομικό επίπεδο, το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι έως και το 40% της μείωσης της απασχόλησης κατά την περίοδο 2010-2013 μπορεί να αποδοθεί στην αυξημένη οικονομική αβεβαιότητα. Παράλληλα, περίπου το ένα τρίτο του επενδυτικού κενού της περιόδου 2009-2015 συνδέεται επίσης με τον ίδιο παράγοντα.
Πιο ευάλωτες οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η μελέτη διαπιστώνει ότι οι επενδύσεις των μικρομεσαίων επηρεάζονται σημαντικά από την αβεβαιότητα, σε αντίθεση με τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις που εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.
Αντίστοιχα, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις καταγράφουν εντονότερες απώλειες στην απασχόληση, ενώ οι μεγάλες φαίνεται να διατηρούν προσωπικό ακόμη και σε περιόδους έντονων διαταραχών.
Σε κλαδικό επίπεδο, η βιομηχανία αναδεικνύεται ως ο τομέας που πλήττεται περισσότερο τόσο στις επενδύσεις όσο και στην απασχόληση, ενώ σημαντικές επιπτώσεις καταγράφονται και στο εμπόριο.
Νέοι δείκτες αβεβαιότητας
Για τις ανάγκες της έρευνας, το ΙΟΒΕ ανέπτυξε τρεις νέους δείκτες οικονομικής αβεβαιότητας αξιοποιώντας μικροδεδομένα από τις Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας.
Οι δείκτες επιτρέπουν τη μέτρηση της αβεβαιότητας όχι μόνο για το σύνολο της οικονομίας αλλά και ανά κλάδο και ανά επιχείρηση, προσφέροντας ένα πιο λεπτομερές εργαλείο παρακολούθησης των επιχειρηματικών προσδοκιών και των πιθανών επιπτώσεων στις επενδύσεις και στην αγορά εργασίας.
Κατά το ΙΟΒΕ, η συστηματική μέτρηση της οικονομικής αβεβαιότητας μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο έγκαιρης προειδοποίησης για τις επιχειρήσεις και την οικονομική πολιτική, καθώς επιτρέπει την καλύτερη εκτίμηση των κινδύνων που επηρεάζουν επενδύσεις και απασχόληση και συμβάλλει στον σχεδιασμό μέτρων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα της οικονομίας απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.
