Η ανοδική πορεία των καυσίμων συνεχίζεται, καθώς η αγορά αναμένει νέες ανατιμήσεις στις τιμές χονδρικής για τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης από την Τρίτη, ενώ, την ίδια ώρα, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει την συμφωνία με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια για μείωση της τιμής της απλής αμόλυβδης κατά 10 λεπτά και του diesel κίνησης κατά 5 λεπτά ανά λίτρο. Οι δύο αυτές εξελίξεις δημιουργούν εύλογα ερωτήματα για το πραγματικό όφελος που θα φτάσει τελικά στην αντλία, καθώς οι τελευταίες αυξήσεις στο Brent και οι εκτιμήσεις για νέες ανατιμήσεις το επόμενο διάστημα, ενδέχεται να απορροφήσουν μέρος της προγραμματισμένης έκπτωσης.
Ήδη, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης διαμορφώνεται στα 1,976 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το diesel κίνησης έχει φθάσει στα 1,842 ευρώ ανά λίτρο. Σε αρκετές νησιωτικές περιοχές, αλλά και σε απομακρυσμένες περιοχές της ηπειρωτικής χώρας, με αποτέλεσμα οι τιμές να έχουν ήδη ξεπεράσει τα 2 ευρώ.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβερνητική παρέμβαση για τη μείωση της τιμής της απλής αμόλυβδης κατά 10 λεπτά ανά λίτρο και του diesel κίνησης κατά 5 λεπτά ανά λίτρο, με ισχύ έως το τέλος Αυγούστου, αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Ωστόσο, οι νέες αυξήσεις που αναμένει η αγορά στο επίπεδο των διυλιστηρίων (και οι οποίες αναμένεται να φανούν στην αντλία σε βάθος δύο έως τεσσάρων ημερών στα μεγάλα αστικά κέντρα και σε λίγο περισσότερο καιρό στα νησιά) περιορίζουν το άμεσο όφελος της παρέμβασης. Αυτό σημαίνει ότι, όσο διατηρούνται οι σημερινές διεθνείς συνθήκες, δύσκολα θα αποφευχθεί, έστω και προσωρινά, η εμφάνιση τιμών κοντά ή και άνω των 2 ευρώ ανά λίτρο σε αρκετές περιοχές της χώρας, μέχρι να αποτυπωθεί στην αγορά η επίδραση του μηχανισμού της έκπτωσης.
Σήμα ότι οι αποφάσεις για τα καύσιμα βρίσκονται στην τελική ευθεία έδωσε την Δευτέρα ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτρης Μαρκόπουλος, μιλώντας στην εκπομπή «News Room» του ΕΡΤnews. Όπως γνωστοποίησε, μέσα στην εβδομάδα τα συναρμόδια υπουργεία θα παρουσιάσουν το πλαίσιο εφαρμογής της παρέμβασης στα καύσιμα, ενώ θα προηγηθεί σύσκεψη στο υπουργείο Οικονομικών, όπου θα αξιολογηθούν τα δεδομένα της αγοράς και οι εισηγήσεις που έχουν κατατεθεί. Παράλληλα, ανέφερε ότι οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις θα συνεκτιμηθούν και στο πακέτο μέτρων που προετοιμάζει η κυβέρνηση ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Ο υφυπουργός επισήμανε ότι η κυβερνητική πρωτοβουλία έχει στόχο να περιορίσει την επιβάρυνση των νοικοκυριών από το νέο κύμα ανατιμήσεων, υπενθυμίζοντας ότι σε προηγούμενες περιόδους διεθνούς ενεργειακής κρίσης η τιμή της αμόλυβδης είχε υπερβεί τα 2 ευρώ ανά λίτρο. Δεν έκρυψε, ωστόσο, ότι η αποκλιμάκωση δεν μπορεί να είναι άμεση, καθώς απαιτείται χρόνος μέχρι να περάσουν οι μεταβολές των διεθνών αγορών σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Παρά τις βασικές ανακοινώσεις για τη συμφωνία με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, παραμένουν ανοιχτές οι τεχνικές παράμετροι που θα καθορίσουν τον τρόπο εφαρμογής της. Οι αναμενόμενες διευκρινίσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τον μηχανισμό με τον οποίο η χρηματοδότηση των διυλιστηρίων θα μεταφερθεί στις τιμές λιανικής, αλλά και τις διαδικασίες που θα ακολουθήσουν οι εταιρείες εμπορίας και τα πρατήρια, ώστε η έκπτωση να περάσει ομαλά και χωρίς στρεβλώσεις στην αγορά.
Γιατί η μείωση μπορεί να μην αποτυπωθεί άμεσα στην αντλία
Το ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο η παρέμβαση θα γίνει άμεσα αισθητή από τους οδηγούς, καθώς η διεθνής αγορά εξακολουθεί να τροφοδοτεί νέο κύμα ανατιμήσεων.
Ακόμη και όταν ενεργοποιηθεί η κυβερνητική παρέμβαση, η μείωση των 10 λεπτών στην απλή αμόλυβδη και των 5 λεπτών στο diesel κίνησης, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι καταναλωτές θα δουν αντίστοιχη υποχώρηση στις τελικές τιμές λιανικής. Ο λόγος είναι ότι η αγορά καλείται να απορροφήσει ταυτόχρονα τις νέες διεθνείς ανατιμήσεις, οι οποίες συνεχίζουν να περνούν στις τιμές των διυλιστηρίων και, στη συνέχεια, στα πρατήρια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τη Δευτέρα το Brent κινήθηκε στα 78,42 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές εξακολουθούν να τιμολογούν τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο στη Μέση Ανατολή. Οι ανησυχίες επικεντρώνονται στη διέλευση των δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, ενώ η μειωμένη κίνηση πλοίων και το αυξημένο κόστος μεταφοράς και ασφάλισης διατηρούν υψηλό το λεγόμενο «ασφάλιστρο κινδύνου» στις διεθνείς τιμές.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η κυβερνητική παρέμβαση λειτουργεί ως «ανάχωμα» στις ανατιμήσεις και όχι κατ' ανάγκη ως ισόποση μείωση της τελικής τιμής. Για παράδειγμα, εάν μια περιοχή της χώρας - όπως αρκετά νησιά όπου η απλή αμόλυβδη διατίθεται ήδη πάνω από τα 2 ευρώ ανά λίτρο - δεχθεί μέσα στις επόμενες ημέρες νέα αύξηση 5 λεπτών λόγω υψηλότερων τιμών διυλιστηρίου, η έκπτωση των 10 λεπτών θα μεταφραστεί τελικά σε καθαρή μείωση περίπου 5 λεπτών στην αντλία και όχι 10. Αντίστοιχα, εάν οι διεθνείς ανατιμήσεις φθάσουν τα 10 λεπτά, το νέο κυβερνητικό μέτρο μπορεί ουσιαστικά να απορροφηθεί από τους κραδασμούς της αγοράς, διατηρώντας τις τιμές στα σημερινά επίπεδα αντί να οδηγήσει σε εμφανή αποκλιμάκωση για τον καταναλωτή.
