Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε από τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, με τη διαδικασία υποβολής παρατηρήσεων από φορείς και πολίτες να παραμένει ανοιχτή έως τη Δευτέρα 25 Μαΐου 2026. Πρόκειται για το νέο πλαίσιο που φιλοδοξεί να καθορίσει τους κανόνες της τουριστικής ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια, επιχειρώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην επενδυτική δραστηριότητα, την προστασία του περιβάλλοντος, τη φέρουσα ικανότητα των προορισμών και τη διαχείριση των πιέσεων που προκαλεί ο υπερτουρισμός σε ορισμένες περιοχές της χώρας.
Το σχέδιο της ΚΥΑ εισάγει νέα κατηγοριοποίηση του εθνικού χώρου με βάση την ένταση της τουριστικής ανάπτυξης, τις κλίνες ανά στρέμμα, τα ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής και τα καθεστώτα προστασίας. Οι περιοχές διαχωρίζονται σε ζώνες «Ελεγχόμενης Ανάπτυξης», «Αναπτυγμένες», «Αναπτυσσόμενες», «Πρώιμης Ανάπτυξης» και «Ειδικής Ενίσχυσης», με διαφορετικούς κανόνες και κατευθύνσεις για καθεμία.
Στις περιοχές υψηλής τουριστικής πίεσης προβλέπονται αυστηρότεροι όροι για νέες τουριστικές μονάδες, ενώ μέχρι να ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός αυξάνεται στα 16 στρέμματα η ελάχιστη αρτιότητα για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων εκτός σχεδίου σε συγκεκριμένες κατηγορίες περιοχών. Παράλληλα, στις περιοχές Natura 2000 η ανάπτυξη νέων τουριστικών υποδομών θα επιτρέπεται μόνο μετά την ολοκλήρωση σχεδίων διαχείρισης, κάτι που θεωρείται μία από τις πιο αυστηρές προβλέψεις του σχεδίου.
Το νέο χωροταξικό δίνει επίσης ιδιαίτερο βάρος στην έννοια της «φέρουσας ικανότητας» των προορισμών. Για πρώτη φορά εισάγεται υποχρέωση σύνταξης ειδικών Εκθέσεων Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας (ΕκΕΦΙ) όχι μόνο για μεγάλα πολεοδομικά σχέδια αλλά και για συγκεκριμένες τουριστικές επενδύσεις. Ειδικότερα, απαιτείται σχετική τεκμηρίωση για τουριστικές μονάδες άνω των 50 κλινών σε μικρές περιοχές και άνω των 150 κλινών σε μεγαλύτερες περιοχές, προκειμένου να αξιολογείται η επιβάρυνση σε φυσικούς πόρους, υποδομές, νερό, κυκλοφορία και συνολική λειτουργία των προορισμών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διαχείριση της πίεσης που προκαλεί η ταχεία εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Το νέο πλαίσιο ανοίγει τον δρόμο για γεωγραφικούς περιορισμούς, χρονικά όρια λειτουργίας ή ακόμη και ζώνες όπου θα μπορεί να περιορίζεται ή να απαγορεύεται η ανάπτυξη νέων καταλυμάτων τύπου Airbnb, ειδικά σε περιοχές που εμφανίζουν φαινόμενα υπερτουρισμού ή στεγαστικής πίεσης. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα επιβολής περιορισμών σε νεόδμητες κατοικίες που διατίθενται αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση.
Παράλληλα, το σχέδιο ενισχύει τη λογική της «πράσινης» τουριστικής ανάπτυξης, καθώς συνδέει πλέον τις νέες επενδύσεις με υψηλή περιβαλλοντική απόδοση και νέα κριτήρια βιωσιμότητας. Προωθούνται καταλύματα χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, όπως τα glamping, ενώ δίνονται κίνητρα για αναβάθμιση ξενοδοχείων σε υψηλότερες περιβαλλοντικές κατηγορίες, αλλά και για ήπιας μορφής οργανωμένες τουριστικές αναπτύξεις με χαμηλότερους συντελεστές δόμησης.
Το σχέδιο προβλέπει ακόμη την ενίσχυση των υποδομών που συνδέονται με τη λειτουργία των τουριστικών προορισμών, όπως μεταφορές, ψηφιακά δίκτυα, περιβαλλοντικές υποδομές, υπηρεσίες υγείας και έργα βιώσιμης κινητικότητας. Παράλληλα, ανοίγει η συζήτηση ακόμη και για επιβολή ειδικού τέλους υπέρ του Πράσινου Ταμείου στις περιοχές υψηλής τουριστικής πίεσης, με στόχο τη χρηματοδότηση αναπλάσεων και έργων που θα στηρίζουν τη λειτουργικότητα και την ανθεκτικότητα των προορισμών.
Στο ίδιο πλαίσιο, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο επιχειρεί να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στις οργανωμένες μορφές τουριστικής ανάπτυξης, στον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων καταλυμάτων και στην ενίσχυση ειδικών μορφών τουρισμού, όπως ο ορεινός, πολιτιστικός, γαστρονομικός και θαλάσσιος τουρισμός.
Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, το σχέδιο θα το επεξεργαστούν οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΝ και του υπουργείου Τουρισμού και στη συνέχεια θα ακολουθήσει η οριστικοποίηση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης που θα θεσμοθετήσει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
