Η βιομηχανία και ειδικά η μεταποίηση είναι ο πρώτος κλάδος της ελληνικής οικονομίας στον οποίο αρχίζουν να εμφανίζονται οι πρώτες επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους κλάδους που ακόμη δεν φαίνεται να έχουν επηρεαστεί αρνητικά, τουλάχιστον σε επίπεδο προσδοκιών. Είναι όμως πολύ πιθανό η εικόνα αυτή να αλλάξει, αν δεν έχει αλλάξει ήδη.
Αυτό τουλάχιστον δείχνουν τα αποτελέσματα της Έρευνας Οικονομικής Συγκυρίας Απριλίου του ΙΟΒΕ. Τον προηγούμενο μήνα ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος σημείωσε πτώση στις 105,7 μονάδες με την υποχώρηση αυτή να προέρχεται από την εξασθένιση των προσδοκιών στη Βιομηχανία και στην καταναλωτική εμπιστοσύνη. Οι υπόλοιποι τομείς κινήθηκαν ανοδικά.
Διαφορά φάσης
Οι επιχειρηματίες στην Ελλάδα παραμένουν πιο αισιόδοξοι από τους ευρωπαίους συναδέλφους τους. Η εικόνα του Απριλίου ήταν εντελώς αντίθετη σε σχέση με την Ελλάδα τόσο στην ΕΕ όσο και στην Ευρωζώνη, καθώς οι αντίστοιχοι δείκτες οικονομικού κλίματος εξασθένησαν έντονα λόγω της επιδείνωσης των προσδοκιών στο Λιανικό εμπόριο, στις Υπηρεσίες αλλά και στην καταναλωτική εμπιστοσύνη. Καταγράφεται δηλαδή μια διαφορά φάση στις έρευνες, οι οποίες σημειωτέων πραγματοποιούνται πάντα το πρώτο μισό κάθε μήνα.
Η διαφορά αυτή δεν αποκλείεται να εξαλειφθεί τους επόμενους μήνες. Και αυτό διότι αν επιβεβαιωθούν οι αρνητικές προσδοκίες που διαμορφώνονται στους βασικούς εμπορικούς μας εταίρους στην Ευρώπη, αναπόφευκτα θα επηρεαστούν και οι εγχώριες επιχειρήσεις.
Τα πάντα θα εξαρτηθούν από το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει η νέα κρίση στην Μέση Ανατολή. Όπως σημειώνει το ΙΟΒΕ, το εάν η προσωρινή εκεχειρία οδηγήσει σε εξομάλυνση ή νέα ανάφλεξη, θα είναι καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση του οικονομικού κλίματος το επόμενο διάστημα.
Και βέβαια η προσοχή στρέφεται στις Υπηρεσίες. Στην έναρξη της θερινής περιόδου, «οι κλάδοι που σχετίζονται άμεσα με τον Τουρισμό ενδέχεται να επηρεαστούν σημαντικά από τις εξελίξεις, με γενικότερες συνέπειες στην ελληνική οικονομία καθώς τα έσοδα από τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες αποτελούν κρίσιμη συνιστώσα του ακαθάριστου προϊόντος της χώρας», αναφέρει χαρακτηριστικά το ΙΟΒΕ.
Πλήγμα στην μεταποίηση
Χωρίς να προδιαγράφεται καταστροφή το πλήγμα στην βιομηχανία έχει ορατό πιο άμεσα. Από τη μία αυξάνεται το κόστος της ενέργειας και των πρώτων υλών, και από την άλλη μεγαλώνει ο φόβος μείωσης των παραγγελιών από την εξωτερική αγορά, και ειδικά από τις ευρωπαϊκές χώρες που είναι και οι βασικοί μας εμπορικοί εταίροι.
Αυτό τουλάχιστον δείχνουν τα αποτελέσματα του Δείκτη Υπευθύνων Προμηθειών (PMI) για τη μεταποίηση στην Ελλάδα, ο οποίος παρέμεινε τον Απρίλιο πάνω από όριο των 50 μονάδων που διαχωρίζει την ανάπτυξη με την ύφεση, αλλά υποχώρησε σημαντικά στις 52,4 μονάδες από τις 54,5 μονάδες τον Μάρτιο.
Για έναν ακόμη μήνα σημειώθηκε και μάλιστα με εντονότερο ρυθμό υποχώρηση νέων παραγγελιών από το εξωτερικό, καθώς η αβεβαιότητα και η πίεση λόγω του υψηλότερου κόστους είχαν αρνητικό αντίκτυπο στη ζήτηση.
Η αβεβαιότητα παραμένει, η ακρίβεια είναι δεδομένη
Αν υπάρχει ένα σημείο που ξεχωρίζει από τις έρευνες οικονομικής συγκυρίας είναι η υψηλή αβεβαιότητα. Αυτό που θεωρείται δεδομένο είναι πως θα δούμε και άλλες ανατιμήσεις στα ράφια, καθώς οι μεταποιητικές επιχειρήσεις θα μετακυλήσουν το αυξημένο κόστος. Σύμφωνα με την έρευνα PMI, o ρυθμός αύξησης των τιμών εισροών ήταν τον Απρίλιο του 2026 εντείνεται συνεχώς, ενώ ο ρυθμός αύξησης των τιμών των εκροών ήταν τον Απρίλιο ο εντονότερος που έχει καταγραφεί τα τελευταία 3,5 χρόνια.
Όπως σημειώνει και το ΙΟΒΕ στην Έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας Απριλίου, νέες πληθωριστικές πιέσεις έχουν ήδη εμφανιστεί, επηρεάζοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με πολλούς κλάδους να αντιμετωπίζουν άμεσα τις σχετικές επιπτώσεις.
Και βέβαια το ισχυρότερο πλήγμα το δέχονται οι Έλληνες καταναλωτές, οι οποίοι παραμένουν οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ, διατυπώνοντας ακόμη πιο αρνητικές προβλέψεις για τα οικονομικά των νοικοκυριών τους σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, αλλά και τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στη χώρα, ενώ εξασθενεί η πρόθεσή τους για μείζονες αγορές, καθώς και η πρόθεση για αποταμίευση.