Στα 407,6 δισ. ευρώ ανήλθε το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα, αποτελώντας το 164% του εγχώριου ΑΕΠ κατά το τρίτο τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με ανάλυση του ΙΟΒΕ, που εκπονήθηκε σε συνεργασία με την Cepal.
Μέρος της αύξησης αποδίδεται στην ενίσχυση των ενήμερων τραπεζικών δανείων (+6,8 δισ. ευρώ), στην αύξηση των δανείων που βρίσκονται υπό τη διαχείριση των servicers (+4,5 δισ. ευρώ), καθώς και στη διεύρυνση των οφειλών προς το Δημόσιο (+3,6 δισ. ευρώ, προς ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ).
Στα 235,6 δισ. ευρώ τα ληξιπρόθεσμα – 7 στα 10 ευρώ προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία
Μεγαλύτερος βραχνάς, σύμφωνα με την ανάλυση, συνεχίζει να είναι οι ληξιπρόσθεσμες οφειλές που φτάνουν στα 235,6 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 58% του συνολικού ιδιωτικού χρέους. Το μεγαλύτερο μέρος των ληξιπρόθεσμων οφειλών αφορά υποχρεώσεις προς το Δημόσιο, καθώς οι οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% του συνόλου, αναδεικνύοντας τη βαρύτητα των υποχρεώσεων προς τον δημόσιο τομέα.
Αναλυτικότερα, κατά το τρίτο τρίμηνο του 2025, οι οφειλές προς την ΑΑΔΕ υπολογίζονταν στα 111,9 δισ. ευρώ, ενώ για τον ΕΦΚΑ έφταναν τα 50,7 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος των υποχρεώσεων αφορά νομικά πρόσωπα, με οφειλές ύψους 69 δισ. ευρώ (62%), ενώ στα φυσικά πρόσωπα αντιστοιχούν 42,9 δισ. ευρώ (38%).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατανομή των οφειλετών: το 78,7% χρωστά ποσά έως 3.000 ευρώ, τα οποία αντιστοιχούν μόλις σε 1,5 δισ. ευρώ (1,4% του συνόλου), ενώ στον αντίποδα, το 0,6% των οφειλετών συγκεντρώνει οφειλές άνω των 300.000 ευρώ, που φθάνουν τα 90,9 δισ. ευρώ (82,8% του συνολικού χρέους).
Ως προς τα ασφαλιστικά ταμεία, το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά εισφορές μισθωτών (26,4 δισ. ευρώ), ενώ ακολουθούν οι οφειλές των αυτοαπασχολούμενων (20,9 δισ. ευρώ). Η κατανομή των οφειλετών δείχνει έντονη συγκέντρωση: το 70,1% οφείλει έως 15.000 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 5,5 δισ. ευρώ (10,9% του συνόλου), ενώ μόλις το 0,3% των οφειλετών συγκεντρώνει χρέη άνω των 500.000 ευρώ, ύψους 15,2 δισ. ευρώ (30% του συνολικού χρέους). Αξιοσημείωτο είναι ότι το 63,7% του συνολικού χρέους (32,3 δισ. ευρώ) αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν πριν το 2010.
Εκτός τραπεζών το 92% των «κόκκινων» δανείων
Παράλληλα, το ιδιωτικό χρέος σε δάνεια αυξήθηκε στα 245 δισ. ευρώ, επίπεδο που αντιστοιχεί περίπου στο 98,6% του ΑΕΠ, επιβεβαιώνοντας το υψηλό βάρος του ιδιωτικού δανεισμού στην ελληνική οικονομία. Η εξέλιξη των τελευταίων ετών δείχνει σταθερή αύξηση του συνολικού δανειακού υπολοίπου, κυρίως μετά την πανδημία, με την άνοδο να συνδέεται τόσο με την επανεκκίνηση της πιστωτικής επέκτασης όσο και με τη μεταφορά χαρτοφυλακίων σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Καθοριστικό στοιχείο της διάρθρωσης είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των δανείων αφορά επιχειρηματική πίστη, γεγονός που διαφοροποιεί την ελληνική περίπτωση από άλλες οικονομίες όπου κυριαρχεί ο στεγαστικός δανεισμός. Η συγκέντρωση αυτή υποδηλώνει ότι ο πιστωτικός κίνδυνος παραμένει στενά συνδεδεμένος με την πορεία των επιχειρήσεων και της πραγματικής οικονομίας.
Την ίδια στιγμή, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια εμφανίζουν σαφή μετατόπιση εκτός τραπεζικών ισολογισμών. Στο γ’ τρίμηνο του 2025, τα NPLs των τραπεζών περιορίζονται σε 5,9 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα επιχειρηματικά δάνεια αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος (3,5 δισ. ευρώ), ενώ ακολουθούν τα στεγαστικά (1,9 δισ. ευρώ) και τα καταναλωτικά (0,5 δισ. ευρώ).
Αντίθετα, το κύριο βάρος των προβληματικών δανείων έχει μεταφερθεί στους servicers, οι οποίοι διαχειρίζονται συνολικά 68 δισ. ευρώ μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, δηλαδή το 92% του συνόλου. Και σε αυτή την περίπτωση, τα επιχειρηματικά δάνεια κυριαρχούν (34,7 δισ. ευρώ), με τα στεγαστικά (18,5 δισ. ευρώ) και τα καταναλωτικά (14,7 δισ. ευρώ) να ακολουθούν.
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι, παρά τη σημαντική μείωση των NPLs στους τραπεζικούς ισολογισμούς, το απόθεμα ιδιωτικού χρέους υψηλού κινδύνου παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο σε επίπεδο οικονομίας, απλώς έχει αλλάξει φορέα διαχείρισης. Παράλληλα, η έντονη παρουσία των επιχειρηματικών δανείων τόσο στο σύνολο των δανείων όσο και στα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα αναδεικνύει τη διασύνδεση της πιστωτικής σταθερότητας με την ανθεκτικότητα του παραγωγικού ιστού.
