Σε μια περίοδο όπου ο Έλληνας παραγωγός παλεύει με την έλλειψη ρευστότητας, το υψηλό κόστος παραγωγής και την κλιματική αβεβαιότητα, το, κράτος θα έπρεπε να λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας και επιταχυντής επενδύσεων. Ωστόσο, πολλά κρίσιμα προγράμματα του ΠΑΑ (Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ) έχουν μπει σε ένα κύκλο αναμονής, φημών και διαψεύσεων.
Τον Μάρτιο του 2026, η εικόνα στην ύπαιθρο είναι πραγματικά αποκαρδιωτική. Επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων έχουν παγώσει, νέοι άνθρωποι κρατούν τη ζωή τους σε αναμονή και τα μελετητικά γραφεία προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν τις προθέσεις της διοίκησης. Ας δούμε με ρεαλισμό και σκληρούς αριθμούς την πραγματική εικόνα των έξι βασικότερων προγραμμάτων που αγνοούνται.
1. Νέοι Αγρότες 2025: 410 εκατ. ευρώ στην αναμονή:
Η προκήρυξη των Νέων Αγροτών υποτίθεται ότι θα έδινε το «φιλί της ζωής» στην ηλικιακή ανανέωση της υπαίθρου, μοιράζοντας πριμ εγκατάστασης που φτάνουν έως και τα 44.000 ευρώ ανά δικαιούχο, με έναν συνολικό προϋπολογισμό 410 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, η αξιολόγηση των φακέλων δεν έχει ολοκληρωθεί. Χιλιάδες νέοι άνθρωποι που δεσμεύτηκαν στο επάγγελμα, παραμένουν απλήρωτοι παρά το γεγονός ότι αυτοί πρέπει να τηρούν τις δεσμεύσεις του εν λόγω προγράμματος από την ημέρα που αποφάσισαν να αιτηθούν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα. Δεν είναι λίγοι αυτοί δε, που αποφασίζουν να μην προχωρήσουν στην ένταξη τους, έστω και αν πληρούν όλα τα κριτήρια ένταξης γιατί μετά από τόσο καιρό έχουν βρει απασχόληση σε άλλους κλάδους. Για αυτούς, ο πρωταρχικός στόχος να κρατήσουμε όσο περισσότερους νέους γίνεται στον αγροτικό τομέα… πάει περίπατο.
2. Νέοι Αγρότες 2021:
Το μαρτύριο της δεύτερης δόσης: Η πλειοψηφία των δικαιούχων του 2021 έχει ήδη πιάσει τους στόχους της και περιμένει να πληρωθεί τη β’ δόση, η οποία μπορεί να ενεργοποιηθεί με το ΟΣΔΕ 2025. Μιλάμε για το 30% του προγράμματος, δηλαδή ποσά από 9.000 έως 12.000 ευρώ περίπου, ανά παραγωγό. Το πρόβλημα; Η πλατφόρμα παραμένει ερμητικά κλειστή, παρότι απαιτεί ελάχιστες αλλαγές σε σχέση με την προηγούμενη. Η αδικαιολόγητη αυτή τεχνική κωλυσιεργία στερεί δεκάδες εκατομμύρια ευρώ έτοιμης ρευστότητας από την αγορά.
3. Σχέδια Βελτίωσης: «Το βασίλειο των φημών»:
Τα νέα Σχέδια Βελτίωσης βρίσκονται στον αέρα. Τα στοιχεία που δημοσιεύονται, συχνά είναι μη επιβεβαιωμένα και συχνά αφορούν την προηγούμενη προκήρυξη (η οποία είχε αρχικό προϋπολογισμό 230 εκατ. ευρώ). Χωρίς επίσημη πρόσκληση και με μόνο μια λυτή προδημοσίευση στον αέρα, κανένας αγρότης δεν μπορεί να παραγγείλει γεωργικό ελκυστήρα, να ασχοληθεί με την αγορά αγροτικών μηχανημάτων και λοιπού εξοπλισμό, έστω και αν η μεγαλύτερη έκθεση γεωργικών μηχανημάτων θα πραγματοποιηθεί σε λίγες μέρες (Agrotica 12- 15/3).
4. Μείωση Αποτυπώματος Άνθρακα:
Δεσμεύσεις «στα τυφλά» Εδώ και δύο χρόνια ακούμε για το νέο πρόγραμμα. Μέχρι σήμερα; Καμία επίσημη πρόσκληση, μόνο μια προδημοσίευση για 96 εκατ. ευρώ και ατελείωτες φήμες. Αυτό που πρέπει να σημειωθεί πάντως είναι πως απαιτείται από τους παραγωγούς να αναλάβουν δεσμεύσεις από την 1/1/2026. Πώς είναι δυνατόν να ζητείται από τον αγρότη να εφαρμόσει πρακτικές χωρίς να γνωρίζει ποιο θα είναι το ακριβές νομικό πλαίσιο, ελπίζοντας απλώς σε μια «πληρωμή στην
τύχη»;
5. Βιολογική Κτηνοτροφία & Μελισσοκομία: Στον κάλαθο των αχρήστων;
Ένα πρόγραμμα πολυδιαφημισμένο αγνοείται. Σε προηγούμενες προσκλήσεις, τα βιολογικά (ζωική και φυτική παραγωγή) μοίραζαν ιστορικά προϋπολογισμούς που άγγιζαν συνολικά τα 700 εκατ. ευρώ. Σήμερα, κτηνοτρόφοι και μελισσοκόμοι που έκαναν τη μετάβαση, επωμιζόμενοι το αυξημένο κόστος παραγωγής, βρίσκονται ακάλυπτοι στη σχετική προκήρυξη, ενώ φημολογείται πως δεν θα βγει σύντομα μια νέα πρόσκληση που θα αφορά αυτούς.
6. Μείωση Νιτρικών: Τέλος εποχής χωρίς αναθεώρηση:
Το πρόγραμμα απονιτροποίησης (που στο παρελθόν διοχέτευσε πάνω από 150 εκατ. ευρώ, δίνοντας ανάσα κυρίως στον θεσσαλικό κάμπο) δεν προβλέπεται να ξαναβγεί, εκτός αν υπάρξει ενδιάμεση πρόταση αναθεώρησης του ΠΑΑ. Η απροθυμία της διοίκησης δείχνει ότι μια κρίσιμη πηγή εισοδήματος οδεύει προς οριστική κατάργηση. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν είναι δώρο, είναι εργαλείο στρατηγικής και οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι πρέπει να τα εκμεταλλεύονται κατά το μέγιστο δυνατό βαθμό, όπως αντίστοιχα γίνεται και με τα προγράμματα του ΕΣΠΑ.
