Η μείωση του κόκκινου ιδιωτικού χρέους που έχει φύγει από το τραπεζικό σύστημα αλλά παραμένει σε δυσθεώρητα επίπεδα, αλλά -και το σημαντικότερο- η αποφυγή δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων χρεών ιδιώτες και επιχειρήσεις είναι δύο βασικοί άξονες του σχεδιασμού του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το 2026.
Στον κυβερνητικό σχεδιασμό για τη φετινή χρονιά σημειώνεται πως δύο εργαλεία, το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων και ο Μηχανισμός Έγκαιρης Προειδοποίησης Οφειλετών, ήδη έχουν μπει σε εφαρμογή και πέντε ακόμη εργαλεία θα ξεκινήσουν να λειτουργούν εντός του έτους.
Το βάρος των ρυθμίσεων και των παρεμβάσεων πολιτικής πλέον πέφτει στην πρόληψη της δημιουργίας νέου ιδιωτικού χρέους, μέσω του έγκαιρου εντοπισμού οικονομικών δυσχερειών, στη βελτίωση της ποιότητας και της διαθεσιμότητας των δεδομένων για την αξιολόγηση του πιστοληπτικού κινδύνου, καθώς και στη σταδιακή διεύρυνση των εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης της οικονομίας πέρα από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Οι επτά παρεμβάσεις
Οι επτά παρεμβάσεις που περιλαμβάνονται στο εθνικό σχέδιο κυβερνητικής πολιτικής είναι οι εξής:
- Η ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας καθώς και συστήματος αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας για φυσικά και νομικά πρόσωπα, σε σχέση με οφειλές τους προς το Δημόσιο.
- Η υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής διαχείρισης του Ιδιωτικού Χρέους, με την εκπόνηση 11 μελετών που αποτελούν μέρος των έργων της Εθνικής Στρατηγικής, καθώς και την δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τις συναλλαγές των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
- Η ανάπτυξη Μητρώου παρακολούθησης ιδιωτικού χρέους, στο πλαίσιο του οποίου θα λειτουργήσει μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων (κεντρικό αποθετήριο), μέσω της οποίας θα συλλέγονται στοιχεία από όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς πίστωσης, καθώς και από οποιαδήποτε άλλη αξιόπιστη πηγή, σχετικά με το υφιστάμενο χρέος, προκειμένου να υποστηριχθεί αποτελεσματικά ο σχεδιασμός και η εφαρμογή πολιτικών διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.
- Η βελτίωση της εφαρμογής του πλαισίου ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας μέσω της αναβάθμισης των ηλεκτρονικών πλατφορμών για την υποστήριξη του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης και του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών για φυσικά και νομικά πρόσωπα. Το έργο περιλαμβάνει υπηρεσίες εκπαίδευσης σε επαγγελματίες συμβούλους και υπαλλήλους των υπηρεσιών της ΕΓΔΙΧ, καθώς και υπηρεσίες καθοδήγησης από συμβούλους, σε φυσικά πρόσωπα-επιτηδευματίες και νομικές οντότητες.
- Το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων που μπήκε πρόσφατα σε λειτουργία από την Τράπεζα της Ελλάδος, καταγράφοντας το σύνολο των εκκρεμών οφειλών φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα — τράπεζες, servicers, εταιρείες παροχής πιστώσεων κ.λπ. Το βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι παρέχει πληροφορίες σε κάθε ενδιαφερόμενο (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) σχετικά με την κατάσταση των οφειλών του, υπό την προϋπόθεση της ρητής συγκατάθεσης του προσώπου στο οποίο αυτές αφορούν. Συνεπώς, τρίτοι (π.χ. τράπεζες ή προμηθευτές) δεν μπορούν να αποκτούν εικόνα του πιστωτικού προφίλ άλλου προσώπου χωρίς τη συναίνεσή του. Στο μητρώο δεν καταγράφονται ρυθμισμένες οφειλές καθώς και χρέη κατώτερα των 2.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και των 5.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα.
- Η ίδρυση Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, στο πλαίσιο της προσπάθειας διαχείρισης και αναδιάρθρωσης των οφειλών 70.000 υπερχρεωμένων νοικοκυριών. Ο Φορέας θα αναλαμβάνει την απόκτηση και επαναμίσθωσή της κύριας κατοικίας ευάλωτου οφειλέτη, με τη δυνατότητα μεταβίβασή της εκ νέου στον οφειλέτη, μετά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, υπό την προϋπόθεση της οικονομικής αποκατάστασης του οφειλέτη. Στόχος είναι ο Φορέας να τεθεί σε λειτουργία εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026, με την διαδικασία να εισέρχεται πλέον στην τελική της φάση, καθώς οι δεσμευτικές προσφορές από τους υποψήφιους επενδυτές (Bain Capital Credit, Christofferson, Robb & Co, LLC, Fortress Credit Corp., Resolute Cepal Greece Α.Ε) θα πρέπει να υποβληθούν έως τις 26 Φεβρουαρίου.
- Ο Μηχανισμός Έγκαιρης Προειδοποίησης Οφειλετών (ΜΕΠΟ). Πρόκειται για μια ψηφιακή υπηρεσία του gov.gr που επιτρέπει σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις να αξιολογήσουν τον κίνδυνο αδυναμίας αποπληρωμής των χρεών τους. Μέσω της πλατφόρμας οι οφειλέτες κατατάσσονται σε επίπεδα κινδύνου (χαμηλό-μέτριο-υψηλό) και, αν χρειαστεί, λαμβάνουν δωρεάν συμβουλευτικές υπηρεσίες.
