Στην τελική ευθεία εισέρχεται η ολοκλήρωση της προετοιμασίας του σχήματος στήριξης της βιομηχανίας για το ενεργειακό κόστος, με τις ανακοινώσεις να τοποθετούνται ακόμη και προς το τέλος της επόμενης εβδομάδας, σύμφωνα με πληροφορίες του Insider.gr. Παρά την «κόκκινη κάρτα» της Κομισιόν για το ιταλικό μοντέλο (βασικό πυλώνα της ελληνικής πρότασης), το κυβερνητικό «σήμα» είναι πως δεν θα υπάρξει καθυστέρηση.
Με βάση τις ίδιες πληροφορίες, για τη λήψη των τελικών αποφάσεων, το ΥΠΕΝ έχει ήδη επεξεργαστεί δύο εναλλακτικά σενάρια, τα οποία βρίσκονται πλέον στο τραπέζι των αποφάσεων σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο. Έτσι, το κρίσιμο διάστημα που μεσολαβεί έως τα αποκαλυπτήρια θα αξιοποιηθεί για να «κλειδώσει» ποιο από τα δύο σενάρια θα επιλεγεί.
Βασικό κριτήριο θα είναι το κατά πόσο διασφαλίζεται ουσιαστική ελάφρυνση των ενεργοβόρων βιομηχανιών, κοντά στα επίπεδα που έχει θέσει ως στόχο η κυβέρνηση. Η «σκιά» των Βρυξελλών, πάντως, εξακολουθεί να επηρεάζει τις τελικές ισορροπίες.
Εναλλακτικά μέτρα στήριξης
Το πρώτο σενάριο προβλέπει την εγκατάλειψη του ιταλικού μοντέλου και την ενεργοποίηση ενός «πακέτου» εναλλακτικών μέτρων στήριξης, τα οποία έχει αναπτύξει το ΥΠΕΝ μετά το ευρωπαϊκό μπλόκο στο αρχικό ελληνικό σχέδιο. Το βασικό επιχείρημα υπέρ αυτής της λύσης είναι ότι περιορίζεται ο κίνδυνος μελλοντικών παρενεργειών σε σχέση με τη στάση της Κομισιόν, αποφεύγοντας την εμπλοκή σε χρονοβόρες διαπραγματεύσεις ή ακόμη και σε αβεβαιότητες ως προς τη συμβατότητα των μέτρων με το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Κεντρικός πυλώνας του εναλλακτικού αυτού σχήματος είναι η αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους εκπομπών CO2, ένα μέτρο που ήδη εφαρμόζεται και στοχεύει στη μερική επιστροφή του κόστους που ενσωματώνεται στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας λόγω των τιμών των δικαιωμάτων. Αν και οι κατευθυντήριες γραμμές για τον μηχανισμό αντιστάθμισης ανοίγουν την πόρτα για μείωση των αποζημιώσεων στις εγχώριες βιομηχανίες, κυβερνητική επιδίωξη είναι να διατηρηθούν οι πόροι στα υφιστάμενα επίπεδα. Στόχος είναι επίσης να διευρυνθούν οι επιλέξιμοι κλάδοι, ώστε να ενταχθούν και οι τσιμεντοβιομηχανίες.
Το «πακέτο» ενδέχεται να συμπληρωθεί και από ένα πρόσθετο μέτρο στο πλαίσιο του CISAF, του νέου Πλαισίου για τις Κρατικές Ενισχύσεις για Καθαρή Βιομηχανία, που διαμόρφωσαν οι Βρυξέλλες. Σε αυτή την περίπτωση, η Ελλάδα θα κινηθεί πλήρως εντός των γραμμών της Κομισιόν, εξαλείφοντας την όποια αβεβαιότητα.
Διατήρηση του ιταλικού μοντέλου
Ωστόσο, εάν από την τελική αποτίμηση προκύψει ότι τα εναλλακτικά μέτρα δεν εξασφαλίζουν ελάφρυνση των ενεργοβόρων καταναλωτών στα προσδοκώμενα επίπεδα, τότε θα προκριθεί το δεύτερο σενάριο: η δρομολόγηση του ιταλικού μοντέλου, παρά τις ενστάσεις της Κομισιόν. Στην πράξη, αυτό θα σήμαινε άμεση έναρξη των διαδικασιών για την εφαρμογή του, ενώ ταυτόχρονα θα συνεχίζονται –ή θα επανεκκινήσουν– οι διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες για την αποδοχή του.
Υπενθυμίζεται ότι το ιταλικό μοντέλο έχει τη στήριξη του ΣΕΒ, ο οποίος έχει καταθέσει στην κυβέρνηση επεξεργασμένη πρόταση για την προσαρμογή του στα ελληνικά δεδομένα. Κύκλοι της βιομηχανίας υποστηρίζουν, μάλιστα, ότι δεν πρόκειται για κρατική ενίσχυση αλλά για ένα είδος ενεργειακού δανείου. Επομένως, δεν απαιτείται έγκριση της Κομισιόν για την εφαρμογή του.
Από την άλλη πλευρά, αναλυτές επισημαίνουν ότι η Κομισιόν επιθυμεί τα κράτη-μέλη να ευθυγραμμιστούν με μέτρα που βασίζονται στο CISAF. Ένα ενδεχόμενο «πράσινο φως» στην Ελλάδα θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα και σε άλλα κράτη για παρόμοιες πρωτοβουλίες, κάτι που εξηγεί τη σκληρή στάση των Βρυξελλών.
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, δεν αποκλείεται σε ένα τέτοιο σενάριο η χώρα να εμπλακεί σε διαπραγματεύσεις μεγάλης διάρκειας, ακόμη και έως έναν χρόνο, πριν «ενεργοποιηθούν» οι ελαφρύνσεις για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Έτσι, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, το δεύτερο σενάριο συγκεντρώνει λιγότερες πιθανότητες.
