Ιδιαίτερα απαιτητικό θα είναι το «τελευταίο μίλι» του Ταμείου Ανάκαμψης για τη χώρα μας. Τα εμπόδια που καλείται να ξεπεράσει ο κρατικός μηχανισμός μέχρι τον Σεπτέμβριο που θα πρέπει να έχουν υποβληθεί τα τελευταία αιτήματα πληρωμής, είναι ποσοτικά καθώς απομένουν περίπου 178 ορόσημα που θα πρέπει να καλυφθούν, αλλά είναι κυρίως ποιοτικά. Και αυτό γιατί πολλά από αυτά τα ορόσημα έχουν να κάνουν με τη ολοκλήρωση έργων και επενδύσεων, σε αντίθεση με τις προηγούμενες δόσεις που ήταν κυρίως κινήσεις προετοιμασίες και ρυθμιστικού χαρακτήρα δεσμεύσεις.
Αυτό σημειώνει και η ανάλυση της Eurobank που περιλαμβάνεται στο τελευταίο τεύχος του δελτίου «7 ημέρες οικονομία» πάνω στα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πορεία των σχεδίων ανάκαμψης πανευρωπαϊκά.
Χωρίς να προσμετράται το έβδομο αίτημα πληρωμής που υποβλήθηκε στην Κομισιόν λίγο πριν την αλλαγή του έτους, η χώρα μας έχει εκπληρώσει συνολικά 178 εκ των 382 οροσήμων δηλαδή το 46,6%, όταν το αντίστοιχο ποσοστό για το μέσο όρο της ΕΕ διαμορφώνεται σε 48,8%, ενώ σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ-27 κατατάσσεται στην 17η θέση.
Την ίδια στιγμή όμως σχετικά με τις εκταμιεύσεις η Ελλάδα βρίσκεται στην ένατη θέση μεταξύ των 27 χωρών της ΕΕ. Μέχρι σήμερα έχουν εκταμιευθεί προς τη χώρα μας συνολικά 23,44 δισ. ευρώ, δηλαδή το 65,1% των συνολικών πόρων, εκ των οποίων 12,04 δισ. αφορούσαν επιχορηγήσεις (το 66,1% του συνολικού ποσού αυτών) και 11,4 δισ. δάνεια (το 64,1% του συνολικού ποσού αυτών).
«Η εικόνα αυτή δείχνει ότι τα εναπομείναντα ορόσημα/στόχοι είναι πιο απαιτητικά καθώς αφορούν περισσότερο την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων (π.χ. ολοκλήρωση μεγάλων έργων υποδομής, πλήρης ολοκλήρωση κτηματολογίου, εγκατάσταση δυναμικότητας παραγωγής ανανεώσιμου υδρογόνου) έναντι προκηρύξεων διαγωνισμών, έναρξης δράσεων, ψήφισης νόμων κ.λπ. που απαιτούσαν τα προγενέστερα oρόσημα/στόχοι», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση της Eurobank.
Πίσω και στην αξιοποίηση των χρημάτων
Η χώρα μας όμως βρίσκεται πίσω και στην αξιοποίηση των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Όπως σημειώνεται στην ανάλυση της Eurobank στο σύνολο της ΕΕ από τα 650 δισ. είχαν χρησιμοποιηθεί την περίοδο 2021-2024 τα 208,2 δισ. ευρώ δηλαδή το 32% των συνολικών πόρων.
Από το συνολικό ποσό των επιχορηγήσεων ύψους 359 δισ είχαν χρησιμοποιηθεί 166,9 δισ. (46,4% των εγκεκριμένων πόρων) και από το συνολικό ποσό των δανείων ύψους 291 δισ. είχαν χρησιμοποιηθεί τα 41,4 δισ. (14,2%).
Στην Ελλάδα από τα 36 δισ. των εγκεκριμένων πόρων την περίοδο 2020-2024 είχαν χρησιμοποιηθεί τα 7,75 δισ. δηλαδή το 21,6%. Στο σκέλος των δανείων είχε κατευθυνθεί προς τους τελικούς δικαιούχους το 14,9% των εγκεκριμένων πόρων (2,64 δισ. από τα 17,7 δισ.– 5η θέση ανάμεσα στις συνολικά 11 χώρες που έχουν χρησιμοποιήσει πόρους από το σκέλος των δανείων) και στο σκέλος των επιχορηγήσεων το 28% των διαθέσιμων πόρων (5,1 δισ. από τα 18,2 δισ. – 19η θέση ανάμεσα στις 27 χώρες που έχουν χρησιμοποιήσει πόρους από το σκέλος των επιχορηγήσεων).
«Κατά συνέπεια, η Ελλάδα επιτυγχάνει οριακά καλύτερη επίδοση συγκριτικά με το μ.ο. της ΕΕ-27 στο ποσοστό χρήσης δανειακών πόρων (14,9% έναντι 14,2%) αλλά στο σκέλος των επιχορηγήσεων επιτυγχάνει σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό χρήσης (28,0% έναντι 46,4%)», σημειώνει η ανάλυση.
Τα τελευταία χρόνια πάντως η χώρα μας ανεβάζει ρυθμούς. «Η εικόνα διαφοροποιείται αν ληφθεί υπόψη η εξέλιξη των ετήσιων ποσοστών χρήσης δανείων και επιχορηγήσεων ως προς το σύνολο των αντίστοιχων διαθέσιμων πόρων. Σε αυτή την περίπτωση τόσο στο σκέλος των δανείων όσο και των επιχορηγήσεων η Ελλάδα έχει βελτιώσει σημαντικά το ποσοστό της τ οποίο την τελευταία διετία είναι υψηλότερο από αυτό του μ.ο. της ΕΕ», σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Πού πάνε τα κονδύλια;
Σύμφωνα με την ανάλυση της Eurobank είναι σημαντικό να μην χαθούν τα σημαντικά κονδύλια που έχουν οριστεί για τη χώρα μας, αλλά το σημαντικότερο είναι οι πόροι αυτοί να πηγαίνουν σε δράσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας που θα ενισχύσουν την παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά στα συμπεράσματα της ανάλυσης:
«Η ύπαρξη του ΤAΑ ειδικά για την Ελλάδα είναι σημαντική καθώς οι διαθέσιμοι προς την οικονομία της πόροι αποτελούν σημαντικό μερίδιο του ΑΕΠ. Για το λόγο αυτό και με δεδομένο ότι τα ορόσημα/στόχοι που προβλέπονται και το χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων είναι πιεστικό (καταληκτική ημερομηνία 31/08/2026), είναι σημαντικό να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες ώστε να υλοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότερες από τις υπολειπόμενες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που συνδέονται με αυτό και κατά συνέπεια να αντληθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι πόροι.
Ωστόσο, και αυτό είναι ίσως σημαντικότερο, η ταχύτητα της απορρόφησης των πόρων θα πρέπει να ταυτίζεται στο μέγιστο δυνατό βαθμό με την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων ή με άλλα λόγια οι πόροι θα πρέπει να συνεχίσουν να κατευθύνονται προς τομείς υψηλότερης τεχνολογίας και προστιθέμενης αξίας ώστε να ενισχυθεί ουσιαστικά η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και να μειωθεί η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ-27 για να είναι η ανάπτυξη της μακροχρόνια βιώσιμη».
