Με ποσοστά αναπλήρωσης που κυμαίνονται από 75% έως και 102% (για τις μικρές συντάξεις) κατατέθηκε σήμερα στη Βουλή η νέα αναλογιστική μελέτη για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, από τον αρμόδιο υπουργό Εργασίας Γιώργο Κατρούγκαλο. «Δεν υπάρχει στην Ευρώπη δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα που να εξασφαλίζει υψηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης» ανέφερε ο υπουργός.
Με την κατάθεση, ξεκίνησε στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής και η συζήτηση των άρθρων του ασφαλιστικού νομοσχεδίου, ενώ την Κυριακή το βράδυ η συζήτηση θα ολοκληρωθεί με ονομαστική ψηφοφορία. Ο υπουργός ανακοίνωσε νομοτεχνικές βελτιώσεις, όπως η επέκταση της μεταβατικής ευνοϊκής ρύθμισης για όλους τους νέους επιστήμονες και όχι μόνο τους γιατρούς τους μηχανικούς και τους δικηγόρους, αλλά για όλους τους απόφοιτους ΑΕΙ.
Η αναλογιστική μελέτη, που καταγράφει τις επιπτώσεις της κρίσης στο Ασφαλιστικό σύστημα της χώρας, έχει εγκριθεί από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας και αφορά τα κύρια ταμεία του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα. Εκκρεμεί ακόμη η αναλογιστική μελέτη για το Ενιαίο Ταμείο Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (ΕΤΑΑ) λόγω των εκτεταμένων νομοτεχνικών βελτιώσεων, που προέκυψαν κατά τη διαπραγμάτευση και θα ολοκληρωθεί εντός του Μαΐου.
Οι δαπάνες
Σύμφωνα με τη μελέτη, η συνταξιοδοτική δαπάνη για κύριες και επικουρικές συντάξεις, παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, στο 17,16% του ΑΕΠ το τρέχον έτος, για να πέσει στο 16,65% το 2017 και στο 16,08%, οριακά άνω από τον ευρωπαϊκό στόχο, το 2018. Κάτω του 16%, και συγκεκριμένα στο 15,63% πέφτει η δαπάνη για συντάξεις, το 2019, παρουσιάζοντας μια μείωση της τάξης των 1.300 εκατ. ευρώ ή αντιστοίχως 0,66% του ΑΕΠ.
Προκειμένου να καταστεί σαφής η ανάγκη της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης, η μελέτη του υπουργείου αναφέρει πως η συνταξιοδοτική δαπάνη το 2016 θα εκτοξευθεί στο 17,4% του ΑΕΠ, εάν δεν ψηφιστεί το νομοσχέδιο, έναντι 16,46% το 2014 και 17,05% το 2015.
Παράλληλα, και εξαιτίας των ελλειμμάτων του συστήματος, που για το 2016 (και πάλι χωρίς τις προωθούμενες αλλαγές) θα έφθανε το 9,51% του ΑΕΠ, από το 2016 έως και το 2019, το ύψος της κρατικής χρηματοδότησης που απαιτείται ετησίως για την καταβολή των κύριων συντάξεων ανέρχεται σε ποσοστό ανώτερο του 9% του ΑΕΠ.
Εξέλιξη συνταξιοδοτικής δαπάνης 2009-2019
| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | |
| Σύνολο δαπάνης συντάξεων | 32.555 | 31.558 | 32.388 | 32.176 | 28.851 | 29.476 | 30.006 | 30.525 | 30.928 | 31.474 | 32.062 |
| ως % του ΑΕΠ | 13,71% | 13,96% | 15,53% | 16,57% | 15,81% | 16,46% | 17,05% | 17,40% | 17,05% | 16,67% | 16,29% |
Οι συντάξεις
Σε ότι αφορά το νέο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων (Εθνική Σύνταξη+ ανταποδοτική σύνταξη) το υπουργείο υπεραμύνεται της επιλογής του, επισημαίνοντας πως «για την αποκατάσταση αδικιών, με όρους ισότητας, επιβάλλεται η όμοια μεταχείριση όσων έχουν συμβάλει με όμοιο τρόπο στο σύστημα της κοινωνικής ασφάλισης, και αντίστοιχα, η διαφορετική μεταχείριση αυτών που τελούν υπό ουσιωδώς διαφορετικές συνθήκες.
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, πρέπει να υπάρχει μέριμνα προκειμένου ασφαλισμένοι που συνταξιοδοτούνται σε μεγαλύτερη ηλικία, έχοντας αποδώσει υψηλά ποσά εισφορών επί πολλά έτη, να δικαιούνται υψηλότερες συνταξιοδοτικές παροχές (στη βάση υψηλότερων ποσοστών αναπλήρωσης) σε σχέση με αυτούς που συνταξιοδοτούνται με λίγα έτη ασφάλισης ή σε μικρότερη ηλικία ή έχουν αποδώσει χαμηλά ποσά (στη βάση χαμηλότερων ποσοστών αναπλήρωσης), τούτο δε κρίνεται συνταγματικώς θεμιτό».
Τα Ταμεία
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, συνολικά την περίοδο 2009-2014 οι εισπραχθείσες εισφορές υπέρ του ασφαλιστικού συστήματος για τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης μειώθηκαν κατά 23%, ποσοστό που αντιστοιχεί σε απώλειες άνω των 2,6 δις. ευρώ. Η μείωση αυτή θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη, αν συνεκτιμηθεί το γεγονός ότι από το 2011 θεσμοθετήθηκε η μεταφορά εισπραττόμενων εισφορών από άλλους φορείς, υπέρ του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ της τάξης του 0,3% ετησίως.
Συμπερασματικά, σε απόλυτα μεγέθη οι εισφορές που συλλέγονται υπέρ κύριας ασφάλισης από το 2009 έως και το 2019 ακολουθούν πτωτική πορεία, ενώ ως ποσοστό του ΑΕΠ, κυμαίνονται από το 4,86% (το έτος 2009) στο 4,94% (το έτος 2019).
Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα πως ότι εάν δεν προωθηθούν τα νέα μέτρα, για την κάλυψη του ελλείμματος των ασφαλιστικών φορέων κύριας ασφάλισης απαιτείται ετησίως η απορρόφηση άνω του 35% των φορολογικών εσόδων, το οποίο, σύμφωνα με το βασικό σενάριο, το 2019 ανεβαίνει περίπου στο 40%.
