Την ώρα που η Ουάσιγκτον εντείνει τις προσπάθειες να περιορίσει τις τεχνολογικές φιλοδοξίες του Πεκίνου, μια αντίθετη τάση κερδίζει έδαφος στην παγκόσμια αγορά: από την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, η κινεζική τεχνολογία ενσωματώνεται ολοένα βαθύτερα στις δραστηριότητες ορισμένων από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές.
Η Apple έχει στραφεί στις Alibaba και Baidu για λύσεις AI στην Κίνα, η Ford συνεργάζεται με την CATL στις μπαταρίες, η Volkswagen αναπτύσσει «έξυπνα» ηλεκτρικά αυτοκίνητα μαζί με την Xpeng, ενώ η Stellantis διευρύνει τη συνεργασία της με τη Leapmotor στην παραγωγή EV και στις κοινές προμήθειες.
Η εικόνα αυτή σηματοδοτεί, σύμφωνα με αναλυτές, μια ευρύτερη μετατόπιση: η Κίνα δεν αποτελεί πλέον μόνο μια τεράστια αγορά ή τη «γραμμή παραγωγής» του πλανήτη, αλλά εξελίσσεται σε πηγή τεχνολογίας και καινοτομίας την οποία οι διεθνείς επιχειρήσεις δυσκολεύονται να παρακάμψουν. «Πριν από πέντε χρόνια, η Κίνα ήταν κυρίως το μέρος όπου οι παγκόσμιες εταιρείες πήγαιναν για να πουλήσουν. Σήμερα, σε ορισμένους κλάδους, είναι το μέρος όπου πηγαίνουν για να αποκτήσουν τεχνολογικές δυνατότητες», επισημαίνει η Kitty Fok, managing director της IDC China.
Η εξέλιξη έρχεται παρά τους διαδοχικούς αμερικανικούς περιορισμούς. Από την ένταξη της Huawei στη μαύρη λίστα το 2019, οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει εκτεταμένους ελέγχους στις εξαγωγές προηγμένων ημιαγωγών και εξοπλισμού κατασκευής τσιπ, έχουν περιορίσει συγκεκριμένες αμερικανικές επενδύσεις σε κινεζικούς ημιαγωγούς, κβαντικές τεχνολογίες και AI και έχουν βάλει στο στόχαστρο εταιρείες όπως η SMIC.
Ωστόσο, το Πεκίνο έχει ήδη δημιουργήσει ιδιαίτερα ισχυρές θέσεις σε κρίσιμους τεχνολογικούς κλάδους.
Οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες, μεταξύ των οποίων BYD, Changan και Chery, αντιπροσώπευαν σχεδόν το 63% της παγκόσμιας αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων το 2025, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Counterpoint Research. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η παρουσία στις μπαταρίες, όπου CATL, BYD, CALB και Gotion κατείχαν συνολικά μερίδιο κοντά στο 70%.
Το χαμηλότερο κόστος δεν είναι πλέον το μοναδικό πλεονέκτημα. Η τεράστια παραγωγική κλίμακα, η καθετοποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και κυρίως η ταχύτητα της καινοτομίας καθιστούν τις κινεζικές επιχειρήσεις δύσκολο να αγνοηθούν.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η CATL, η οποία έχει ενσωματωθεί βαθιά στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία. Η Ford αξιοποιεί την τεχνολογία μπαταριών λιθίου-σιδήρου-φωσφορικού άλατος (LFP) της κινεζικής εταιρείας στο εργοστάσιο μπαταριών ύψους 3,5 δισ. δολαρίων στο Μίσιγκαν.
Και αυτή η εξάρτηση δεν ανατρέπεται εύκολα. Όπως εξηγεί η Fok, στις μπαταρίες EV η αλλαγή προμηθευτή απαιτεί χρόνια μηχανικής προσαρμογής, δοκιμών και νέων πιστοποιήσεων.
Το επόμενο μεγάλο πεδίο είναι η AI
Η ίδια μετατόπιση αρχίζει να γίνεται ορατή και στην τεχνητή νοημοσύνη. Τα κινεζικά μοντέλα AI γίνονται ολοένα πιο ανταγωνιστικά, αμφισβητώντας μάλιστα την αντίληψη ότι οι δυτικές επιχειρήσεις τα επιλέγουν πρωτίστως επειδή είναι φθηνότερα.
Έρευνα της IDC μεταξύ ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έδειξε ότι οι δύο βασικότεροι λόγοι για την εκτεταμένη υιοθέτηση κινεζικών μοντέλων AI ήταν οι απαιτήσεις ασφάλειας και συμμόρφωσης και οι υψηλότερες επιδόσεις -και όχι το κόστος.
Παράλληλα, εταιρείες όπως η Alibaba και η DeepSeek έχουν επενδύσει έντονα σε ανοικτά μοντέλα, διευκολύνοντας την πρόσβαση προγραμματιστών και επιχειρήσεων διεθνώς.
Οι αμερικανικοί περιορισμοί έχουν πράγματι δυσκολέψει την πρόσβαση της Κίνας στους πλέον προηγμένους ημιαγωγούς. Σύμφωνα όμως με αναλυτές, έχουν ταυτόχρονα λειτουργήσει ως καταλύτης για την εγχώρια καινοτομία και την ανάπτυξη αποδοτικότερων τεχνολογικών λύσεων.
Τα όρια της κινεζικής επέλασης
Η γεωπολιτική, πάντως, εξακολουθεί να βάζει σαφή όρια. Η μεγαλύτερη αντίσταση στην κινεζική τεχνολογία αναμένεται να παραμείνει στους προηγμένους ημιαγωγούς, την κυβερνοασφάλεια, την άμυνα και γενικότερα σε τομείς που συνδέονται άμεσα με την εθνική ασφάλεια.
Αντί λοιπόν για έναν πλήρη τεχνολογικό «αποκλεισμό» της Κίνας, διαμορφώνεται ένα πιο σύνθετο μοντέλο. Οι επιχειρήσεις επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στους γεωπολιτικούς κινδύνους και στην εμπορική πραγματικότητα.
Η Counterpoint εκτιμά ότι η χρήση κινεζικής τεχνολογίας θα συνεχίσει να διευρύνεται διεθνώς στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τις μπαταρίες, τα ηλεκτρονικά είδη, τη ρομποτική, τα drones και επιλεγμένους τομείς της AI και των ημιαγωγών.
Στις μπαταρίες και την παραγωγή ηλεκτρονικών, η αλλαγή θεωρείται ήδη δομική. Στην τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ στο λογισμικό αυτοκινήτων βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Το αποτέλεσμα είναι ένα περισσότερο κατακερματισμένο, αλλά ταυτόχρονα πραγματιστικό, παγκόσμιο τεχνολογικό οικοσύστημα, στο οποίο η Δύση μπορεί να επιχειρεί να περιορίσει την Κίνα, αλλά οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να αγνοήσουν την τεχνολογία της.
