Σε περαιτέρω ωρίμανση εισέρχεται η μεγάλη ανάπτυξη προ προωθεί η εταιρεία DIMAND στην Κρήτη και ειδικότερα στην έκταση του πρώην αμερικανικού στρατοπέδου στις Γούρνες Ηρακλείου. Ηδη, τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις αρχές Σεπτεμβρίου η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) που αφορά στη χωροθέτηση του επενδυτικού σχεδίου ανάπτυξης του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίου Ακινήτου «Τμήμα της Πρώην Αμερικάνικης Βάσης Γουρνών» στην περιοχή «Γούρνες» του Δήμου Χερσονήσου, Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου, Περιφέρειας Κρήτης, μια μεγάλη σύνθετης τουριστικής ανάπτυξης.
Το project αφορά σε ήπια και οργανωμένη τουριστική ανάπτυξη συνολικής δυναμικότητας 1.614 κλινών, ενσωματώνοντας ένα Ξενοδοχείο 5 αστέρων, ένα Σύνθετο Τουριστικό Κατάλυμα, ένα ανεξάρτητο Κέντρο Αναζωογόνησης και μια οργανωμένη Ζώνη Εμπορικών Δραστηριοτήτων. Σύμφωνα με τον κεντρικό σχεδιασμό του έργου, οι εργασίες κατασκευής της συνολικής τουριστικής και εμπορικής ανάπτυξης του ακινήτου της Πρώην Αμερικανικής Βάσης θα διαρκέσουν 36 μήνες.
Για την ανάπτυξη στις Γούρνες ο σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία ενός κόμβου εμπορικών και τουριστικών δραστηριοτήτων. Ως γνωστόν, το ακίνητο έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει και καζίνο, έπειτα από σχετική άδεια του αρμόδιου φορέα, ωστόσο η συγκεκριμένη δραστηριότητα δεν περιλαμβάνεται στον άμεσο σχεδιασμό. Το πρώτο ορόσημο για την ανάπτυξη είναι η έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) για την πολεοδόμηση της έκτασης και στη συνέχεια των απαιτούμενων οικοδομικών αδειών.
Μάλιστα, στην υπό διαβούλευση ΜΠΕ σημειώνεται ότι εξετάστηκαν εναλλακτικά σενάρια αξιοποίησης και με χρήση καζίνο (σε ένα από τα ξενοδοχεία) που όμως θα περιόριζε την ανάπτυξη δωματίων και διαμερισμάτων στο ξενοδοχείο που βρίσκεται στα ανατολικά της έκτασης, θα υποβάθμιζε το είδος της ανάπτυξης και θα επηρέαζε κοινωνικά – οικονομικά τον τοπικό πληθυσμό με αρνητικό αποτύπωμα.
Όπως πρόσφατα είχε αναφέρει ο επικεφαλής της Dimand, Δ. Ανδριόπουλος, στο πλαίσιο της τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων της εισηγμένης, για αυτό το project, όπως και για το Καμπάς, βρίσκονται σε εξέλιξη προχωρημένες συζητήσεις με χρήστες αλλά και με φορείς που ενδεχομένως θα συμμετάσχουν στην ανάπτυξή τους. Το ακίνητο των 346 στρεμμάτων στην Κρήτη με παραλιακό μέτωπο μήκους 600 μέτρων, είναι «προικισμένο» με ποικίλες χρήσεις, τουριστικές με δυνατότητα λειτουργίας και καζίνο, εμπορίου, γραφείων, χώρων πολιτισμού κ.α. Το έργο περιλαμβάνει τουριστικές και άλλες χρήσεις, με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως το 2029-2030 και εκτιμώμενη ακαθάριστη αξία ανάπτυξης (GDV) 351,1 εκατ. ευρώ.
Ποιο είναι το τουριστικό project
Όπως αναφέρεται στην ΜΠΕ, το υπό εξέταση γήπεδο, έχει συνολική έκταση 345.567 τ.μ., με το προς δόμηση τμήμα του γηπέδου να αφορά σε έκταση 55.562 τ.μ.. Τμήμα του γηπέδου πρόκειται να παραχωρηθεί για την διαπλάτυνση υφιστάμενων όμορων οδών αλλά και την διάνοιξη νέων καθώς και για δύο χώρους στάθμευσης κοντά στην παραλία. Η πρόσβαση στο ακίνητο εξασφαλίζεται από πλήθος εισόδων / εξόδων επί της Π.Ε.Ο., της Ολυμπίας οδού αλλά και των παράπλευρων οδών (ανατολική και δυτική παράπλευρη οδός).
Η χωροθέτηση του υπό μελέτη ΕΣΧΑΔΑ «Τμήμα της Πρώην Αμερικάνικης Βάσης Γουρνών περιλαμβάνει τα παρακάτω έργα:
• Ανέγερση ξενοδοχειακού συγκροτήματος κατηγορίας 5* (Δυτική ενότητα), το οποίο διαθέτει δωμάτια ξενοδοχειακού τύπου, επιπλωμένες κατοικίες τύπου bungalows, κέντρο αναζωογόνησης 90 επισκεπτών και κοινόχρηστες λειτουργίες, συνολικής δυναμικότητας 762 κλινών. Πρόκειται για ένα τουριστικό κατάλυμα το οποίο αποτελείται από την κεντρική μονάδα του ξενοδοχείου με 100 δωμάτια και 120 επιπλωμένα διαμερίσματα τύπου bungalows. Το συγκρότημα θα διαθέτει SPA δυναμικότητας 90 επισκεπτών, μικρά εμπορικά καταστήματα, εστιατόρια, αναψυκτήρια, μικρά γήπεδα άσκησης και κοινόχρηστες ή αποκλειστικές πισίνες. Η υλοποιούμενη δόμηση είναι 15.350,00 τ.μ. η κάλυψη 14.005,00τ.μ. και το μέγιστο υλοποιούμενο ύψος 10,75μ. Τα επιπλωμένα διαμερίσματα προτείνεται να αναπτυχθούν σε ομάδες, διαθέτοντας δύο και σπανίως τρεις ορόφους, ενώ η κεντρική μονάδα του ξενοδοχείου αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα
• Ανέγερση (Ανατολική ενότητα) Σύνθετου Τουριστικού Καταλύματος (ΣΤΚ) με Ειδική Υποδομή το Κέντρο Αναζωογόνησης και ευεξίας. Το ΣΤΚ θα διαθέτει δωμάτια ξενοδοχειακού τύπου, bungalows και Τουριστικές Επιπλωμένες Κατοικίες (ΤΕΚ) συνολικής δυναμικότητας 852 κλινών. Το Κέντρο αναζωογόνησης θα είναι δυναμικότητας 110 επισκεπτών. Το συγκρότημα αποτελείται από την κεντρική μονάδα του ξενοδοχείου πέντε αστέρων (5*) με 110 δωμάτια, ομάδες επιπλωμένων διαμερισμάτων που συγκροτούνται από 74 bungalows και 54 Τουριστικές Επιπλωμένες Κατοικίες (ΤΕΚ). Ως ειδική τουριστική υποδομή ορίζεται το Κέντρο Αναζωογόνησης δυναμικότητας 110 επισκεπτών, ενώ ακόμη προβλέπονται χώροι εστίασης και πολλαπλών χρήσεων, χώροι αναψυχής, παιδότοπος και χώρος αθλητικών δραστηριοτήτων με σύγχρονο γυμναστήριο αλλά και υπαίθριες αθλητικές εγκαταστάσεις. Η υλοποιούμενη δόμηση είναι 30.540 τ.μ. η κάλυψη 33.300 τ.μ. και το μέγιστο υλοποιούμενο ύψος 10,75μ. Στη νότια περιοχή της έκτασης χωροθετείται το αθλητικό κέντρο του ξενοδοχείου που θα λειτουργεί για την εξυπηρέτηση των πελατών της τουριστικής ανάπτυξης καθώς και των επισκεπτών. Περιλαμβάνει κτίριο εξυπηρέτησης και ανοιχτά γήπεδα (μίνι ποδοσφαίρου, τένις, μπάσκετ, βόλεϊ). Ανάμεσα σε αυτό και στην κεντρική μονάδα του ξενοδοχείου, αναπτύσσεται ο χώρος ενός πλήρους και υπερσύγχρονου ανεξάρτητου κέντρου αναζωογόνησης (spa & wellness club).
• Ανέγερση ανεξάρτητου Κέντρου Αναζωογόνησης δυναμικότητας 280 επισκεπτών. Αναπτύσσεται στο ανατολικό τμήμα του γηπέδου, νότια του ΣΤΚ, σε μία ισόγεια στάθμη, οργανωμένη γύρω από ένα εσωτερικό αίθριο, το οποίο εντάσσεται πλήρως στο περιβάλλον της περιοχής καθώς κατασκευάζεται εντός τεχνητού λόφου.
• Δημιουργία Εμπορικής Ζώνης με τη λειτουργία εμπορικών καταστημάτων, χώρων εστίασης και δραστηριοτήτων αναψυχής. Ειδικότερα, στο νότιο όριο του γηπέδου, με πρόσωπο προς την Παλαιά Εθνική Οδό (Π.Ε.Ο.), χωροθετείται υπερτοπικό εμπορικό κέντρο με μέγιστη δόμηση 9.672 τ.μ. Το εμπορικό κέντρο περιλαμβάνει εκτός των καταστημάτων, μία υπεραγορά, μικρά αναψυκτήρια, υπαίθριο παιδότοπο, αποθηκευτικούς χώρους και γραφεία. Όσον αφορά στη στάθμη του κτιρίου, προτείνεται ισόγειο κτίριο με εσωτερικά πατάρια.
• Επιπλέον, στο σχεδιασμό του έργου περιλαμβάνονται αθλητικές εγκαταστάσεις.
• Συνοδά έργα: Κατασκευή εσωτερικού οδικού δικτύου σύνδεσης των τμημάτων του γηπέδου, κατασκευή αθλητικών εγκαταστάσεων και δραστηριοτήτων, ανάπτυξη των απαραίτητων δικτύων ύδρευσης, άρδευσης, αποχέτευσης, ομβρίων υδάτων, Η/Μ, καθώς και των θέσεων στάθμευσης, έργα αποκατάστασης των υφιστάμενων δικτύων που εξυπηρετούν όμορες λειτουργίες, κατασκευή τεσσάρων Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων κατάλληλης δυναμικότητας ώστε να μπορούν να επεξεργάζονται τα υγρά απόβλητα της κάθε κτιριακής ενότητας του έργου, κατασκευή δύο μονάδων αφαλάτωσης αντλούμενου νερού από δύο δίδυμες βαθιές υδρογεωτρήσεις οι οποίες πρόκειται να ανορυχθούν εντός του γηπέδου του έργου, κατασκευή δύο βαθιών γεωτρήσεων διάθεσης στα υπόγεια νερά του αλμόλοιπου των μονάδων αφαλάτωσης, εγκατάσταση Φ/Β συστήματος ισχύος 2.595kWp εντός του γηπέδου του έργου, για την μείωση των ενεργειακών αναγκών του ξενοδοχείου από το δίκτυο ηλεκτροδότησης.
Οι εναλλακτικές επιλογές και το Καζίνο
Όπως αναφέρεται στην ΜΠΕ, η πρώτη εναλλακτική λύση Α1 προέβλεπε αξιοποίηση της έκτασης της ΖΩΝΗΣ ΙΙ, με τη δημιουργία δύο ξενοδοχείων, με το ένα να χαρακτηρίζεται κυρίως από το καζίνο. Σε αυτή την περίπτωση το καζίνο θα είχε 10.000τ.μ. επιφάνεια μετρούμενη στο συντελεστή δόμησης. Επιπλέον, θα είχε άλλα 5.000τ.μ. υπόγεια για τις λοιπές κύριες και βοηθητικές του χρήσεις, 2.000τ.μ. ημιυπαίθριους χώρους και 300τ.μ. μη μετρούμενα στο συντελεστή δόμησης. Θα ήταν ένα αυτόνομο και επιβλητικό κτίριο με σκοπό να κάνει εμφανή την παρουσία του, ώστε να προσελκύσει το κοινό και να αποφέρει το μεγαλύτερο επενδυτικό κέρδος. Στη λύση αυτή δεν προβλέπεται εγκατάσταση φωτοβολταϊκών.
Η δεύτερη εναλλακτική λύση (Α2) προέβλεπε μια πιο εντατικοποιημένη τουριστική ανάπτυξη με τον διαχωρισμό του ακινήτου σε πέντε υποζώνες και την ανέγερση πέντε αυτοτελών ξενοδοχειακών μονάδων κατηγορίας 4 αστέρων, συνολικής δυναμικότητας 1.812 κλινών. Το σενάριο αυτό αξιολογήθηκε ως περιβαλλοντικά επιβαρυντικό, καθώς προωθεί ένα μοντέλο μαζικού τουρισμού το οποίο επιφέρει ισχυρότερες πιέσεις στο φυσικό περιβάλλον. Από τεχνικής και λειτουργικής άποψης, η διάσπαση της ανάπτυξης θα απαιτούσε πολλαπλάσιες και διάσπαρτες υποδομές, όπως πέντε ανεξάρτητες μονάδες αφαλάτωσης και πέντε εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων, γεγονός που συνεπάγεται σημαντικά αυξημένη κατανάλωση ενέργειας και εντονότερη παραγωγή παραπροϊόντων, όπως το αλμόλοιπο. Επιπλέον, το ανθρακικό αποτύπωμα της λύσης Α2 εκτιμήθηκε ως ιδιαίτερα υψηλό, καθώς η απουσία πρόβλεψης για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων θα οδηγούσε σε υπερδιπλάσιες ετήσιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου συγκριτικά με την προτεινόμενη λύση. Σε χωρικό επίπεδο, η κατανομή σε πέντε ξεχωριστά συγκροτήματα θα προκαλούσε κατάτμηση της έκτασης και δημιουργία μεγάλων ενιαίων κτιριακών όγκων, δυσχεραίνοντας αισθητά την ομαλή αφομοίωση των υποδομών στο φυσικό τοπίο.
Ειδικότερα δε για την ανάπτυξη καζίνο, αναφέρεται ότι «η εκδοχή αυτή θα επέτρεπε την ανάπτυξη λιγότερων δωματίων και διαμερισμάτων στο ξενοδοχείο που βρίσκεται στα ανατολικά της έκτασης. Παρόλο που η δυναμικότητα του ξενοδοχείου μειώνεται, ο πληθυσμός των επισκεπτών 24ώρες, 7 ημέρες της εβδομάδας, αυξάνεται. Αυξάνεται η ανάγκη σε χώρους στάθμευσης, σε παροχές κυκλοφορίας οχημάτων, ενέργειας και γενικά κατανάλωσης πόρων για την υποστήριξη μίας μεγάλης εγκατάστασης τυχερών παιγνίων. Παράλληλα, το ξενοδοχείο που περιλαμβάνει το καζίνο θα είχε διαφορετικό χαρακτήρα τουριστικής υποδομής. Εφόσον θα λειτουργούσε υπό τον ίδιο φορέα, θα προοριζόταν περισσότερο για το κοινό του καζίνο, παρά για την παροχή υψηλού επιπέδου φιλοξενίας σε ένα ευρύ φάσμα κοινού. Η λειτουργία ενός χώρου όπου αποκλείονται άτομα που δεν έχουν συμπληρώσει το 21ο έτος της ηλικίας τους, έρχεται σε αντίθεση με το οικογενειακό ξενοδοχείο 5 αστέρων».
Μάλιστα, σημειώνεται ότι «ο χαρακτήρας του ξενοδοχείο θα ήταν υποβαθμισμένος συγκριτικά με το στόχο της ανάπτυξης. Εκτός από τις αρνητικές επιπτώσεις στην ίδια την ανάπτυξη, είναι σημαντικές και οι επιπτώσεις για την ευρύτερη περιοχή. Το κοινωνικό αποτύπωμα, της ανάπτυξης μίας μεγάλης εγκατάστασης τυχερών παιγνίων, είναι αρνητικό. Η ένταξη μίας μεγάλης δραστηριότητας στη πόλη του Ηρακλείου των 150 χιλ. κατοίκων, αποκτά υπερτοπική – μητροπολιτική σημασία και αφορά όλη τη Κρήτη. Σηματοδοτεί ένα προορισμό στις Γούρνες με δραστηριότητα ασύνδετη με τις φιλοδοξίες ανάπτυξης της περιοχής του νησιού.
Εξάλλου, η γειτνίαση της συγκεκριμένης δραστηριότητας με Μάλια, Σταλίδα -περιοχές υποβαθμισμένου ποιοτικά τουριστικού προϊόντος- θα ενισχύσει περαιτέρω την υποβάθμιση, παρά θα την αναχαιτίσει. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στην ασύμβατη εγκατάσταση τέτοιας μητροπολιτικού επιπέδου χρήσης στην περιοχή, που αλλοιώνει το χαρακτήρα της και δεν συνάδει και με την ανάδειξη των πολιτιστικών πόρων (αρχαιολογικές εγκαταστάσεις, κ.λπ.). Αντίθετα η λύση που επιλέχθηκε, έχει σαφώς θετικό κοινωνικό αποτύπωμα».
Επιπρόσθετα, θα είχε «αυξημένο ανθρακικό αποτύπωμα σε σχέση με την προτεινόμενη λύση Α3, τόσο κατά τη φάση κατασκευής όσο και κατά τη φάση λειτουργίας».
