Κρατάει το πριμ, τουλάχιστον προς το παρόν, των 41,6 εκατ. ευρώ (επί συνόλου 57,7 εκατ.) ο όμιλος ΑΒΑΞ, ενώ το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης παραμένει για τις 3 Σεπτεμβρίου του 2032. Αυτή είναι η απόφαση του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών αναφορικά με την ένσταση που υπέβαλε ο κατασκευαστικός όμιλος ΑΒΑΞ στις 24 Φεβρουαρίου κατά της απόφασης της Ελληνικό Μετρό για παράταση χρονοδιαγράμματος της Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας και επιστροφή του πριμ, που προ ημερών αποκάλυψε το insider.gr.
Σύμφωνα με απόφαση του υπουργού, Χρ. Δήμα, και αφού εξετάστηκαν οι απόψεις των δύο εμπλεκόμενων πλευρών, έγινε «μερική αποδοχή της από 24.02.2026 ένστασης της Κ/Ξ ΑΒΑΞ Α.Ε. – GHELLA SpA – ALSTOM TRANSPORT S.A., αναδόχου κατασκευής του έργου: “Γραμμή 4 Τμήμα Α΄: “Άλσος Βεΐκου – Γουδή”, ήτοι γίνεται αποδεκτή η ένσταση κατά το μέρος που αιτείται να αναγνωριστεί ότι δεν πρέπει επί του παρόντος να υπάρξει επιστροφή του ληφθέντος πριμ, ενώ απορρίπτεται κατά τα λοιπά, ήτοι α) αναγνωρίζεται ότι το υποβληθέν νέο χρονοδιάγραμμα, με την νέα ημερομηνία ολοκλήρωσης του έργου συνιστά έμμεσα αίτημα παράτασης της συνολικής προθεσμίας και β) γίνεται δεκτή η εισήγηση της υπηρεσίας ως προς τις διορθώσεις του χρονοδιαγράμματος, τόσο ως προς την συνολική όσο και ως προς τις τμηματικές προθεσμίες». Δηλαδή, η τελική απόφαση είναι μερική αποδοχή της ένστασης της κοινοπραξίας.
Επί της ουσίας, το υπουργείο δέχθηκε την ένσταση στο σκέλος του πριμ, επειδή, από το σκεπτικό της απόφασης, προκύπτει ότι οι καθυστερήσεις που οδήγησαν στις παρατάσεις συνδέονται με την καθυστερημένη παράδοση χώρων και όχι με ευθύνη της αναδόχου, και γι’ αυτό έκρινε ότι δεν πρέπει τώρα να επιστραφεί. Αντίθετα, στο θέμα του χρονοδιαγράμματος υιοθέτησε τη γραμμή της υπηρεσίας, θεωρώντας ότι το νέο χρονοδιάγραμμα της κοινοπραξίας λειτουργεί ουσιαστικά ως αίτημα παράτασης και ότι οι διορθώσεις της υπηρεσίας ήταν οι ορθές.
Αν και τονίζεται ότι το πριμ δεν χάνεται «επί του παρόντος», να θυμίσουμε ότι από τη διοίκηση της ΑΒΑΞ, τόσο στην οικονομική έκθεση όσο και βάσει όσων ειπώθηκαν σε αναλυτές, πήγαζε η αισιοδοξία ότι νομικά δεν θα ζητηθεί επιστροφή του πριμ. Σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα, αυτό παραμένει για τον Σεπτέμβριο 2023 αντί για αντί για τα μέσα του 2029 (Ιούνιο), με τον ανάδοχο, θυμίζουμε, να έχει ζητήσει μετάθεση προθεσμίας έως τον Φεβρουάριο του 2034! Μένει δε να φανεί ποια ημερομηνία από τις δύο επιτευχθεί ή τυχόν νέες καθυστερήσεις και νέα προβλήματα «σπρώξουν» ακόμα παραπέρα τον χρονικό ορίζοντα για το έργο των 1,5 δισ. ευρώ.
Δεν χάνεται, προς το παρόν, το πριμ των 41,6 εκατ. ευρώ
Όπως, μεταξύ άλλων, αναφέρεται στην απόφαση του υπ. Υποδομών και Μεταφορών, στους βασικούς λόγους που οδήγησαν το υπουργείο να δεχθεί το σκέλος για το πριμ είναι, μεταξύ άλλων, ότι αναγνωρίζει πως οι ήδη χορηγηθείσες παρατάσεις συνδέονται με καθυστερήσεις στην παράδοση ελεύθερων χώρων εργασίας από τον κύριο του έργου και όχι με υπαιτιότητα της αναδόχου. Αυτό αναφέρεται ρητά στο σκεπτικό, όπου σημειώνεται ότι οι παρατάσεις εγκρίθηκαν «καθώς η ανάγκη χορήγησής τους οφείλεται σε καθυστερήσεις στην παράδοση ελεύθερων των χώρων εργασίας εκ μέρους του υπόχρεου προς τούτο Κυρίου του Έργου».
Επίσης, το σκεπτικό δέχεται ότι οι καθυστερήσεις στην παράδοση των χώρων ήταν εκτός της σφαίρας επιρροής και ευθύνης της αναδόχου και μάλιστα «προσιδιάζουν με περιπτώσεις ανωτέρας βίας», επειδή είχαν ως συνέπεια την επιμήκυνση του χρονοδιαγράμματος χωρίς ευθύνη της κοινοπραξίας. Στο ίδιο σημείο αναφέρεται επίσης ότι οι καθυστερήσεις αυτές παράγουν συνέπειες όμοιες με την ανωτέρα βία, δηλαδή αναστολή προθεσμιών και απαλλαγή από κυρώσεις.
Μάλιστα, αναφέρεται ότι η ίδια η Ελληνικό Μετρό είχε δεχθεί πως «η παράταση τόσο της συνολικής όσο και των τμηματικών προθεσμιών χορηγήθηκε χωρίς υπαιτιότητα του αναδόχου», επειδή οφείλεται στις καθυστερήσεις παράδοσης των χώρων. Με βάση αυτό, η απόφαση καταγράφει ότι «στερείται νομιμότητας η επιβαλλόμενη επιστροφή της χορηγηθείσας πρόσθετης παροχής» και ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι μη νόμιμη και ακυρωτέα ως προς αυτό το σκέλος. Να προσθέσουμε, επίσης, ότι η απόφαση δέχεται και το αίτημα να μην προχωρήσει άμεσα ο συμψηφισμός του πριμ με τις επόμενες πιστοποιήσεις, σημειώνοντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα προκαλούσε «άμεση και ουσιαστική οικονομική επιβάρυνση» στην ανάδοχο, ενώ η αναστολή δεν δημιουργεί κίνδυνο για την υπηρεσία, καθώς υπάρχει ισόποση εγγυητική επιστολή που καλύπτει τις σχετικές απαιτήσεις.
Παραμένει το χρονοδιάγραμμα για το 2032 (και βλέπουμε)
Πλην όμως, όπως αναφέραμε, το υπουργείο είχε διαφορετική εκτίμηση από την κοινοπραξία στο σκέλος του χρονοδιαγράμματος. Ένας βασικός λόγος είναι ότι δέχθηκε πως το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα που υπέβαλε η ανάδοχος, παρότι παρουσιάστηκε από την ίδια όχι ως αίτημα παράτασης αλλά ως τεχνική αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης, στην ουσία συνιστά έμμεσο αίτημα παράτασης της συνολικής προθεσμίας. Το σχετικό ιστορικό αποτυπώνεται στο ότι η ανάδοχος υπέβαλε το νέο χρονοδιάγραμμα μετά από ειδική πρόσκληση της Διευθύνουσας Υπηρεσίας και μέσα σε ένα περιβάλλον όπου είχαν ήδη προηγηθεί παρατάσεις τμηματικών προθεσμιών.
Επιπλέον, η απόφαση αποδέχεται την εισήγηση της υπηρεσίας ότι το χρονοδιάγραμμα της αναδόχου περιλάμβανε πρόσθετες δραστηριότητες και επιμηκύνσεις που δεν μπορούσαν να ληφθούν ως δεδομένες. Στο σκεπτικό αναφέρεται ότι η υπηρεσία «διέγραψε και δεν έλαβε υπόψη» δραστηριότητες για νέες μελέτες, πρόσθετες εργασίες και μελλοντικούς ΑΠΕ (σημείωση: Ανακεφαλαιωτικός Πίνακας Εργασιών είναι το βασικό έγγραφο που αποτυπώνει τις μεταβολές στις ποσότητες ή το είδος των εργασιών σε σχέση με την αρχική σύμβαση ενός έργου), επειδή «δεν αποτελούν συγκεκριμένα και οριστικοποιημένα δεδομένα» και η χρονική τους επίπτωση «δεν είναι σαφής».
Επιπρόσθετα, η υπηρεσία έλαβε υπόψη μόνο τις χρονικές ολισθήσεις που προκαλούνται αποκλειστικά από την καθυστερημένη παράδοση των χώρων προς εργασία και όχι επιπλέον επιβαρύνσεις που η ανάδοχος είχε ενσωματώσει στο χρονοδιάγραμμά της. Αυτό αναφέρεται στη συνοπτική περιγραφή των διορθώσεων που έκανε η Ελληνικό Μετρό.
Το υπουργείο δέχεται επίσης ότι σε ορισμένες θέσεις του έργου υπήρχαν καταγεγραμμένες καθυστερήσεις που αποδίδονται στην ίδια την ανάδοχο και γι’ αυτό η υπηρεσία προχώρησε σε αλληλοεπικαλύψεις δραστηριοτήτων και μειώσεις διαρκειών, ώστε να αποτυπωθεί ανάκτηση χρόνου. Στο κείμενο αναφέρεται ότι σε θέσεις όπου εμφανίζεται καθυστέρηση «με ευθύνη του Αναδόχου», αυτή αποτυπώθηκε με ανάκτηση μέσω αλληλοεπικάλυψης δραστηριοτήτων και μείωσης διαρκειών.
Με βάση αυτά, η απόφαση δέχεται τελικά το διορθωμένο χρονοδιάγραμμα της υπηρεσίας και όχι εκείνο της αναδόχου. Στο σκεπτικό αναφέρεται ότι, εξαιτίας των διορθώσεων, η τελική εγκριθείσα προθεσμία περάτωσης του έργου διαμορφώθηκε στην 3η Σεπτεμβρίου 2032 αντί της 13ης Φεβρουαρίου 2034 που πρότεινε η κοινοπραξία, με αντίστοιχες αλλαγές και στις τμηματικές προθεσμίες.
