Μαθήματα επιχειρηματικότητας με έμφαση στις προοπτικές της Ελλάδας αλλά και στην ανθεκτικότητα που χτίστηκε μέσα από αλλεπάλληλες κρίσεις, παρέδωσαν ο Χάρης Βαφειάς, διευθύνων σύμβουλος της Vafias Group και «Επιχειρηματίας της Χρονιάς» στον θεσμό της EY, ο Ανδρέας Δημητρίου της ΑΠΣΙ ΠΙΝΔΟΣ, ο Θωμάς Δούζης της Ergon Foods και o Ευάγγελος Γεροβασιλείου από το Κτήμα Γεροβασιλείου, που τιμήθηκαν αντίστοιχα με τα βραβεία Επιχειρηματικής Ανθεκτικότητα, Διεθνώς Αναπτυσσόμενου Επιχειρηματία και Πρωτοπόρου Επιχειρηματία. Στη σχετική συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε της βράβευσής τους και οι τέσσερις συνομολόγησαν ότι η ανησυχία λόγω των εξελίξεων στη Μ. Ανατολή είναι έκδηλη, ωστόσο ξεκαθάρισαν πως τα επενδυτικά σχέδια, τουλάχιστον προς ώρας, δεν παγώνουν.
Στάση αναμονής εν μέσω πολέμου
Ο Χάρης Βαφειάς σκιαγράφησε τη φύση της ναυτιλίας ως έναν κλάδο με υψηλό ρίσκο, όπου η λάθος χρονική στιγμή μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική. Όπως σημείωσε, η εξάρτηση από δανεισμό σε μια εξαιρετικά κυκλική αγορά έχει οδηγήσει πολλές εταιρείες σε αδιέξοδο, όταν οι αξίες των πλοίων υποχωρούν κάτω από τα επίπεδα των δανείων. Ο ίδιος μάλιστα δεν δίστασε να αναφερθεί και σε προσωπικά λάθη του παρελθόντος, τονίζοντας ωστόσο ότι η ανθεκτικότητα χτίζεται ακριβώς μέσα από αυτές τις εμπειρίες.
Όπως εξήγησε, σήμερα η Vafias Group έχει μηδενίσει τον τραπεζικό της δανεισμό, έχοντας αποπληρώσει δάνεια ύψους 1,1 δισ. δολαρίων τα τελευταία τρία χρόνια, εξέλιξη που, όπως παραδέχθηκε, οφείλεται εν μέρει και στις ευνοϊκές συνθήκες της αγοράς.
Βέβαια η τρέχουσα γεωπολιτική κρίση έχει επαναφέρει για τα καλά την αβεβαιότητα στο τραπέζι με τον επιχειρηματία να παραδέχεται ότι τρία πλοία του βρίσκονται εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ, και να τονίζει ότι οι όποιες επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από την διάρκεια της σύρραξης.
«Αν ο πόλεμος τελειώσει σε δύο -τρεις μήνες οι επιπτώσεις θα είναι περιορισμένες, αν διαρκέσει παραπάνω οι προκλήσεις πολλαπλασιάζονται» και αφορούν από το αυξημένο κόστος ασφάλισης, και την άνοδο των τιμών του πετρελαίου έως την απροθυμία των πληρωμάτων να δραστηριοποιηθούν σε επικίνδυνες ζώνες και την άνοδο του πληθωρισμού με ότι αυτό συνεπάγεται και για τον καταναλωτή.
Αυτό το εκρηκτικό μείγμα που δημιουργούν οι προαναφερθείσες συνιστώσες για τον κλάδο έχει οδηγήσει σε στάση αναμονής, με τον επιχειρηματία να επισημαίνει ότι πέρα από τις παραλαβές των πλοίων που έχουν δρομολογηθεί για το διάστημα 2027-2029 από τα ναυπηγεία της Κορέας δεν υπάρχουν σχέδια.
Επενδύσεις 70 εκατ. Ευρώ από Πίνδο
Πέρα από τον κλάδο της ναυτιλίας βέβαια, ο οποίος είναι άμεσα επηρεαζόμενος από την γεωπολιτική κρίση οι επιχειρηματίες ανέφεραν ότι τα σχέδια για την συνέχεια, προς ώρας, δεν παγώνουν. Σύμφωνα με τον κ. Δημητρίου, Πρόεδρο της ΠΙΝΔΟΣ και νικητή του βραβείου Επιχειρηματικής Ανθεκτικότητας, η εταιρεία παρά την αβεβαιότητα, συνεχίζει τις επενδύσεις με στόχο την ενίσχυση της παραγωγής και των εξαγωγών.
Μετά την ολοκλήρωση του προηγούμενου επενδυτικού πλάνου ύψους 45 εκατ. ευρώ στα τέλη του 2025, ο συνεταιρισμός έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή νέο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 70 εκατ. ευρώ για την επόμενη πενταετία έως το 2030.
Αυτό περιλαμβάνει την δημιουργία νέων μονάδων παραγωγής αλλά και εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης. «Συνεχίζουμε την ανοδική πορεία με έναν προγραμματισμό αύξησης της δυναμικότητας στο 10%», ανέφερε χαρακτηριστικά».
Άνοιγμα σε Ασία και ΗΠΑ από Ergon House
Απρόσκοπτα συνεχίζει τον προγραμματισμό για το άνοιγμα νέων σημείων σε Ελλάδα και εξωτερικό και η Ergon Foods με τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλό της, κ. Θωμά Δούζη να επισημαίνει ότι το pipeline περιλαμβάνει νέα project τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Ασία και την Αμερική.
Το πρώτο νέο σημείο που ανοίγει άμεσα η εταιρεία είναι στο Λονδίνο και σηματοδοτεί την ενίσχυση της παρουσίας της σε μια από τις πιο ανταγωνιστικές αγορές της Ευρώπης. Αν οι διεθνείς εξελίξεις το επιτρέψουν, θα προχωρήσουν τους επόμενους μήνες και τα σχέδια στη Μέση Ανατολή, τα οποία προβλέπουν το άνοιγμα δύο νέων σημείων στο Μπαχρέιν, ενώ καταρτίζεται πλάνο ανάπτυξης και στην αγορά της Ασίας, που θα ξεκινά από την Νότια Κορέα και θα έχει ως βάση τη Σιγκαπούρη. Για το επόμενο έτος δε, η εταιρεία προσβλέπει σε ανάπτυξη και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, με τα στελέχη της Εrgon να αναζητούν χώρους που θα φιλοξενήσουν καταστήματα και ξενοδοχειακές μονάδες στις ΗΠΑ.
Εντός ελληνικών συνόρων, σύμφωνα με τον κ. Δούζη, δρομολογείται η ανάπτυξη του νέου Ergon House στην Ερμού, το οποίο θα συνδυάζει εστίαση και φιλοξενία, αλλά και το project της «Ταβέρνα Ερμού», που –θα δημιουργήσει έναν νέο πυρήνα δραστηριότητας στο ιστορικό εμπορικό τρίγωνο. Στην Θεσσαλονίκη δε, όπου αποτελεί και την έδρα της εταιρείας ξεκινούν οι προετοιμασίες για την Αγορά Μοδιάνο, έναν πρότζεκτ ιδιαίτερα απαιτητικό λόγω της φύσης του διατηρητέου ακινήτου. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο κ. Δούζης η κατασκευή πλέον ξεκινά και οι εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του έτους με στόχο η αγορά να υποδεχτεί επισκέπτες εντός του 2026.
Επέκταση της παραγωγής από Κτήμα Γεροβασιλείου
Επενδύσεων συνέχεια δρομολογεί και το Κτήμα Γεροβασιλείου με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Επιχείρησης, κ. Ευάγγελο Γεροβασιλείου να επισημαίνει ότι στόχος παραμένει η επέκταση της παραγωγικής βάσης μέσα από μικρής κλίμακας οινοποιητικές μονάδες, που δίνουν έμφαση στις ελληνικές ποικιλίες. «Στην αρχαία Ελλάδα υπήρχαν 300 ποικιλίες σήμερα ξέρουμε τις 130, οπότε σκεφτείτε τις ευκαιρίες που προκύπτουν, λόγω και της ιδιαίτερης μορφολογίας της χώρας με 2500 νησιά, κάθε ένα εκ των οποίων έχει και ένα ειδικό οικοσύστημα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο η εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει σε νέες επενδύσεις σε αμπελώνες, μεταξύ των οποίων και στη Νάουσα, και μαζί με τον συνέταιρό του Βασίλη Τσακτσαρλή ο κ. Γεροβασιλείου σχεδιάζεται η δημιουργία ενός οινοποιείου, μικρής κλίμακας.
Τα παραπάνω μάλιστα σχέδια υλοποιούνται σε ένα περιβάλλον με πολλαπλές προκλήσεις που εκτείνονται πέρα από την κρίση στη Μ. Ανατολή. «Η παγκόσμια κατανάλωση κρασιού βρίσκεται σε πτωτική πορεία και οι εξαγωγές έχουν επηρεαστεί από σειρά παραγόντων όπως η απώλεια της ρωσικής αγοράς ή η επιβολή δασμών στις ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ήδη την παραγωγή, επιταχύνοντας τον κύκλο ωρίμανσης και μεταβάλλοντας τις ισορροπίες των ποικιλιών.Ξενικές ποικιλίες, όπως το Merlot, δεν μπορούν πλέον να αποδώσουν όπως στο παρελθόν» ανέφερε χαρακτηριστικά. Υπό αυτό το πρίσμα η στόχευση περιλαμβάνει την ανεύρεση νέων αγορών.
Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση και την κεφαλαιαγορά, οι περισσότεροι ομιλητές εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί απέναντι στην είσοδο στο Χρηματιστήριο. Ο Θωμάς Δούζης εξήγησε ότι η φύση του επιχειρηματικού μοντέλου της Ergon —που επενδύει σε brand και εμπειρία— απαιτεί χρόνο και ευελιξία, στοιχεία που δεν συμβαδίζουν πάντα με τις απαιτήσεις της δημόσιας αγοράς.
Ανάλογη στάση κράτησε και ο Ανδρέας Δημητρίου, τονίζοντας ότι η ΠΙΝΔΟΣ παραμένει πιστή στο συνεταιριστικό της μοντέλο, ενώ ο Ευάγγελος Γεροβασιλείου υπογράμμισε ότι η ποιότητα στον κλάδο του οίνου δεν μπορεί να υπηρετηθεί σε μεγάλη κλίμακα.
Ευκαιρίες με δομικά εμπόδια
Παρά τις δυσκολίες, οι περισσότεροι επιχειρηματίες συμφώνησαν ότι η Ελλάδα παραμένει ένας τόπος με σημαντικές δυνατότητες σε πολλούς κλάδους. Η χώρα έχει συγκριτικό πλεονέκτημα στον πρωτογενή τομέα επεσήμανε ο κ. Γεροβασιλείου, τονίζοντας ότι ειδικά ο κλάδος της οινοποιίας είναι από αυτούς που εξάγει περισσότερο από ότι καταναλώνει εγχώρια.
Ιδιαίτερη δυναμική ανέφερε ότι συγκεντρώνει και ο κλάδος της πτηνοτροφίας ο κ. Ανδρέας Δημητρίου επισημαίνοντας τον υψηλό βαθμό αυτάρκειας που εμφανίζει σήμερα, με την παραγωγή να καλύπτει το 90% των αναγκών. Υπογράμμισε δε ότι ο κλάδος εμφανίζει και σημαντικές εξαγωγικές προοπτικές και μπορεί να αποτελέσει βασικό πυλώνα ανάπτυξης, εφόσον αρθούν χρόνιες αγκυλώσεις.
Κοινός παρονομαστής, ωστόσο, ήταν η ανάγκη βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου, με τον κ. Βαφειά να απαντά σε σχετική ερώτηση ότι η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης είναι από τα πρώτα που θα άλλαζε καθώς αποτελούν κρίσιμο ζητούμενο για την ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Το στοίχημα της εμπιστοσύνης
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη νέα γενιά επιχειρηματιών, με τον κ. Βασίλειο Κάτσο, Πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής του διαγωνισμού της EY, που παραβρέθηκε στην εκδήλωση, να επισημαίνει ότι το βασικό πρόβλημα σήμερα είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης των νέων προς το σύστημα. Για το παραπάνω βέβαια, όπως ανέφερε, η ευθύνη δεν βαραίνει αποκλειστικά το κράτος, αλλά και τις ίδιες τις επιχειρήσεις, οι οποίες οφείλουν να λειτουργούν με όρους αξιοκρατίας και να δημιουργούν πραγματικές ευκαιρίες εξέλιξης, ώστε να προσελκύουν την νέα γενιά.
