Με ευρύτερη πλειοψηφία υπερψηφίσθηκε στην επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, το νομοσχεδίο του υπουργείου Οικονομικών «Εταιρική διακυβέρνηση ανωνύμων εταιρειών, σύγχρονη αγορά κεφαλαίου, ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/828 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, μέτρα προς εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1131 και άλλες διατάξεις» και την ερχόμενη εβδομάδα εισάγεται την ολομέλεια για συζήτηση και ψήφιση. 

Σύμφωνα με το ΑΠΕ κατά την δεύτερη ανάγνωση του νομοσχεδίου στην επιτροπή Οικονομικών, όπως και κατά την πρώτη ανάγνωση, η ΝΔ, ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΙΝΑΛ τάχθηκαν υπέρ του νομοσχεδίου, «κατά» ψήφισε το ΚΚΕ ενώ η Ελληνική Λύση και το ΜέΡΑ 25 επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν στην ολομέλεια.

Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις των φορέων και των κομμάτων της αντιπολίτευσης, και κατέθεσε τέσσερις σημαντικές νομοθετικές βελτιώσεις που αφορούν την ενίσχυση της κανονιστικής συμμόρφωσης, παρέχοντας εξουσιοδοτήσεις στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για ρυθμίσεις σε ό,τι αφορά την οριοθέτηση κριτηρίων καταλληλότητας, αλλά και την ενίσχυση της αρχής της αναλογικότητας στο πεδίο των ποινών. 

Ο υφυπουργός Οικονομικών Γιώργος Ζαββός, παρουσιάζοντας και αναλύοντας τις προσθήκες αυτές, ανέφερε πως παρέχεται εξουσιοδότηση στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, προκειμένου να καθορίσει εντός 2 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, το περιεχόμενο του όρου της «καταλληλότητας των μελών του διοικητικού τους συμβουλίου, τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο, κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η συγκρότησή του από πρόσωπα ικανά και κατάλληλα να ασκούν τις αρμοδιότητές τους». Επίσης, παρέχεται μια εξουσιοδότηση στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, με την οποία, πάλι εντός δύο μηνών από την ψήφιση του νόμου, θα εξιδικεύσει το σύστημα προσδιορισμού, υπολογισμού και επιμέτρησης λήψης των κυρώσεων ανά παράβαση, στο πλαίσιο της αναλογικότητας. «Με τις δύο αυτές εξουσιοδοτήσεις» ανέφερε ο υφυπουργός Οικονομικών «πιστεύουμε ότι θα επιτευχθεί η επιδιωκόμενη εξειδίκευση και θα διευκολύνει τον έλεγχο από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς που είναι η αρμόδια Αρχή για να τον προσδόσει όπως και να υπάρξει μια μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου».

Με μια τρίτη νομοθετική βελτίωση, που κατατέθηκε, προβλέπεται η υποχρέωση της άμεσης παύσης και της αντικατάστασης εντός τριών μηνών, από την εταιρεία, μέλους του διοικητικού της συμβουλίου, για το οποίο διαπιστώνεται η παύση της συνδρομής ενός ή περισσότερων από τα κριτήρια καταλληλότητας, για λόγους που το πρόσωπο αυτό δεν μπορούσε να αποτρέψει ούτε με μέσα άκρας επιμέλειας. «Με την ρύθμιση αυτή» εξήγησε ο κ. Γιώργος Ζαββός «προσδίδουμε μεγαλύτερη σαφήνεια, προσδιορίζοντας την κανονιστική συμμόρφωση ως προς την θέσπιση και εφαρμογή κατάλληλων και επικαιροποιημένων αλλαγών και διαδικασιών, με στόχο να επιτυγχάνεται καλύτερα η συμμόρφωση της εταιρείας προς το εκάστοτε ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο και να υφίσταται ανά πάσα στιγμή η πλήρης εικόνα για τον βαθμό επίτευξης αυτού του στόχου». Η τέταρτη νομοθετική βελτίωση αφορά την ενίσχυση της αρχής της αναλογικότητας, σε ό,τι αφορά τις ποινές που προβλέπονται στο σχέδιο νόμου για τους ορκωτούς ελεγκτές, με στόχο την προστασία των επενδυτών και της κεφαλαιαγοράς.

Ο εισηγητής της ΝΔ, Σίμος Κεδίκογλου, εξέφρασε την ικανοποίησή του για τις νομοθετικές βελτιώσεις και προσθήκες στις οποίες προχώρησε το υπουργείο Οικονομικών, αποδεικνύοντας έμπρακτα την πίστη της κυβέρνησης στον διάλογο, την διαβούλευση και την ορθή κοινοβουλευτική νομοθέτηση.

Από την πλευρά του, ο εισηγητής της μειοψηφίας, Μίλτος Χατζηγιαννάκης, επεσήμανε πως η αξιωματική αντιπολίτευση τάσσεται επί της αρχής υπέρ του νομοσχεδίου, διατύπωσε ωστόσο επιφυλάξεις για το κατά πόσο θα καταφέρει να συμβάλει στην ανάκτηση της αξιοπιστίας της ελληνικής κεφαλαιαγοράς. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, οι αυστηρές κυρώσεις που προβλέπονται στο εν λόγω σχέδιο νόμου, δεν πρόκειται να λύσουν τα προβλήματα χωρίς παράλληλα να υπάρξει ουσιαστική θωράκιση και ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου και των εποπτικών αρχών. Ζήτησε να υπάρξει προσοχή στο πώς μεταφέρονται ευθύνες από το ΔΣ και στην γενική συνέλευση των μετόχων. Να υπάρξουν προβλέψεις σχετικά με το κόστος που επιφέρει αυτό το πλαίσιο της αυστηροποίησης για τις μικρές κυρίως εταιρείες. Να υπάρξουν κίνητρα και θεσμικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της χρηματιστηριακής αγοράς που έχει χάσει το κύρος της και αυτό φαίνεται από τις λίγες εισηγμένες εταιρείες αλλά και την μικρή κίνηση που καταγράφεται καθημερινά στο ταμπλό. Παράλληλα, σε ό,τι αφορά τα φορολογικά, ο κ. Μ. Χατζηγιαννάκης ανέφερε πως είναι θετικό το κόμμα του για τις επιμηκύνσεις των δόσεων για το φόρο εισοδήματος και τον ΕΝΦΙΑ, αν και «το συμπέρασμα από τις κυβερνητικές πολιτικές αντιμετώπισης των οικονομικών συνεπειών από τον Covid-19, είναι ότι κάνουμε τον σταυρό μας προκειμένου η ύφεση να είναι όσο το δυνατόν μικρότερη και περιμένουμε τους καλούς κυρίους από το εξωτερικό να μας δώσουν ό,τι μπορούν μήπως καταφέρουμε ως κράτος, την επόμενη χρονιά, να περισώσουμε ό,τι μπορούμε από τη δραματική κατάσταση που δημιουργείται».

Ο ειδικός αγορητής του ΚΙΝΑΛ, Γιώργος Αρβανιτίδης, ανέφερε πως το νομοσχέδιο αυτό είναι ζωτικής σημασίας για την αγορά και την ρευστότητα που έχουν ανάγκη οι επιχειρήσεις, βρίσκεται στην σωστή κατεύθυνση, και εκτίμησε πως οι ρυθμίσεις του θα βοηθήσουν ώστε η κεφαλαιαγορά να αποτελέσει ένα εργαλείο στήριξης της επιχειρηματικότητας και της οικονομίας, ειδικά τώρα που οι εκταμιεύσεις των προγραμμάτων και των ΕΣΠΑ αργούν, και οι τράπεζες παραμένουν διστακτικές σε δανειοδοτήσεις. Ζήτησε άμεσα να κατατεθούν τα νομοσχέδια που έχει προαναγγείλει ο υπουργός για το φορολογικό και τον πτωχευτικό κώδικα, και επισήμανε ότι το νομοσχέδιο είναι θετικό, αλλά «χρειάζονται όμως, και άλλες κατεπείγουσες ρυθμίσεις και, κυρίως, στο μέτωπο της διαπραγμάτευσης».

O ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Βασίλης Βιλιάρδος, επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί επί του νομοσχεδίου στην συζήτηση και ψήφισή του στην ολομέλεια, υποστήριξε πάντως ότι με τις ρυθμίσεις αυτές «εντατικοποιεί τις διαδικασίες εταιρικής διακυβέρνησης, ακολουθώντας σε μεγάλο βαθμό αυτά που ισχύουν στο εξωτερικό, όσον αφορά στην οργάνωση των διοικητικών συμβουλίων, τον εσωτερικό έλεγχο και την πληροφόρηση των επενδυτών. Εισάγει κάποιες νέες μορφές άντλησης κεφαλαίων, ενώ ρυθμίζει περαιτέρω τον χώρο των εταιρικών εναλλακτικών χρηματοδοτήσεων» όμως με ορισμένες ρυθμίσεις θα αυξηθούν τα έξοδα και τον φόρτο εργασίας των επιχειρήσεων εις βάρος της καθημερινής λειτουργίας τους, ειδικά στην αρχή και, κυρίως, για τις μικρότερες. Επισήμανε πως η ελληνική αγορά είναι πολύ «ρηχή» και θα έπρεπε «να δοθεί μεγαλύτερο πεδίο πρωτοβουλίας στις εταιρείες, μέσω της θέσπισης κανόνων δεοντολογίας και όχι νόμων.

Η ειδική αγορήτρια του ΜέΡΑ 25, Μαρία Απατζίδη, ανέφερε ότι για ένα τόσο σημαντικό νομοσχεδίο, κανείς θα περίμενε να διαπνέεται από υπευθυνότητα και λεπτομέρειες, όμως αυτά απουσιάζουν. Ειδικά, είπε «μετά την εμπειρία του σκανδάλου του Χρηματιστηρίου θα έπρεπε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να νομοθετούμε με μεγαλύτερη ακρίβεια». Μεταξύ άλλων, ζήτησε για τον «φορέα εγνωσμένου κύρους» που θα υποκαταστήσει τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, να περιγράφονται τα κριτήρια που θα πρέπει να έχει. Για τους «Οργανισμούς Εναλλακτικών Επενδύσεων (Ο.Ε.Ε.) με μορφή αμοιβαίου κεφαλαίου» που είναι μια εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης, εκτίμησε πως δεν θα λειτουργήσουν, καθώς η οικονομία δεν λειτουργεί υπό κανονικές συνθήκες, Ζήτησε να υπάρξουν σαφείς διευκρινήσεις για την πλήρωση των 30 οργανικών θέσεων στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ενώ παρατήρησε πως στο σχέδιο νόμου δεν υφίσταται καμία ρητή αναφορά και δεν έχει προβλέψεις για τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Δήλωσε θετική στάση στις ρυθμίσεις για την επιμήκυνση πληρωμών του φόρου εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ για εφέτος, ενώ αναφέρθηκε στην πρόταση νόμου του ΜέΡΑ 25, που έχει θέσει σε διαβούλευση σχετικά με την «προστασία των πολιτών από την εντεινόμενη οικονομική κρίση».

Ο υφυπουργός Οικονομικών, Γιώργος Ζαββός, κλείνοντας την συνεδρίαση και την επεξεργασία του νομοσχεδίου στην Επιτροπή Οικονομικών, ευχαρίστησε τα κόμματα της αντιπολίτευσης για τις προτάσεις τους και για την επίτευξη συγκλήσεων. Υπογράμμισε πως η κυβέρνηση φέρνει αυτό το σχέδιο νόμου, ένεκα της ανάγκης μετασχηματισμού του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, κυρίως των τραπεζών, με την μεγάλης εμβέλειας συστημική παρέμβαση που είναι ο «Ηρακλής», καθώς και η ενίσχυση της αξιοπιστίας της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και του ελληνικού χρηματιστηρίου - ιδιαίτερα την επαύριον σκανδάλων, όπως αυτό της Follie-Follie - τα οποία αμαύρωσαν την εικόνα του ελληνικού επιχειρηματικού κόσμου και της ελληνικής κεφαλαιαγοράς. Γιατί το νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο έχουμε και ρυθμίζει την κεφαλαιαγορά, το χρηματιστήριο και όλους τους φορείς, έχει λίγο γεράσει και χρειάζεται έναν εκσυγχρονισμό ιδιαίτερα σε σχέση με τις ραγδαίες διεθνείς εξελίξεις. Και γιατί είναι αναγκαία η ύπαρξη μιας ανταγωνιστικής κεφαλαιαγοράς ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Ο κ. Ζαββός υπογράμμισε πως η κυβέρνηση για την ενίσχυση της κεφαλαιαγοράς προχωράει σε «μια οιονεί θεσμική καινοτομία που αφορά την ενίσχυση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, με τη συμμετοχή στο διοικητικό συμβούλιο του προέδρου της ΕΛΤΕ, δηλαδή των ορκωτών λογιστών. Έτσι ενισχύουμε το ρόλο αυτών των δύο σωμάτων, με μία στοχοθέτηση: την επάρκεια της εποπτείας της κεφαλαιαγοράς» και ανέφερε πως «έχει ζητήσει να υπάρξει ανάμεσα στους δύο φορείς και ένα μνημόνιο, ώστε να είναι πλήρως συγχρονισμένοι, συντονισμένοι για να μπορέσουν τόσο να αποτρέψουν, όσο και να αντιμετωπίσουν, όταν οποτεδήποτε συμβαίνουν περίεργα πράγματα».

Αναφορικά με τις ποινές που προβλέπονται, ο υφυπουργός ανέφερε πως «δεν ξεκινήσαμε από μία διάθεση απλής αστυνόμευσης, αυστηροποίησης. Ξεκινήσαμε όμως, από μία διαπίστωση, ότι οι υπάρχουσες ποινές, οι υπάρχουσες κυρώσεις δεν ήταν ικανές να αποτρέψουν τους ορκωτούς λογιστές ή άλλες εταιρείες, από τις παραβάσεις τις οποίες έχουν κάνει, καθώς ξέρουμε όλοι πολύ καλά, ότι 50.000 ευρώ δεν ήταν ικανές να αποτρέψουν αυτόν τον λογιστή να κλείσει τα μάτια του…»

Ο υφυπουργός Οικονομικών τόνισε πως «ενισχύουμε παράλληλα την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς με αύξηση των υπαλλήλων των οποίων μπορεί να προσλάβει, και αυτό γιατί στοχεύουμε στις μεγάλες ανακατατάξεις οι οποίες συντελούνται αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στο θέμα της ενοποίησης των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών, που θα προσφέρει τη δυνατότητα εισροής τεράστιων πόρων που θα έρθουν από το ταμείο ανάκαμψης». Υπογράμμισε πως σήμερα που είναι και η πρώτη επέτειος της νέας κυβέρνησης, θα ήθελα να πω ότι με συνέπεια με σοβαρότητα όπως θα έχετε δει, η κυβέρνηση προσπαθεί να επιταχύνει το βήμα των μεταρρυθμίσεων, έχοντας ήδη μέσα σε ένα χρόνο πετύχει ορισμένα συγκεκριμένα πράγματα: Το πρώτο και πάλι, είπα, είναι το θέμα του Ηρακλή με τη συστημική μείωση των κόκκινων δανείων. Το δεύτερο θέμα ήταν το νομοσχέδιο για τις μικροπιστώσεις. Και το τρίτο αυτό, το νέο νομοσχέδιο για την εταιρική διακυβέρνηση, που είναι ένα έμπρακτο μήνυμα ότι μπορούμε και κάνουμε ακριβώς αυτό το οποίο ζητά η κοινωνία»