Στη στρατηγική σημασία για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας που έχει η διαβούλευση της νέας ΚΑΠ στάθηκε κατά την τοποθέτησή του στην εκδήλωση για την έναρξη του εθνικού διαλόγου ενόψει της νέας ΚΑΠ, ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αντώνης Φιλιππής. Όπως ανέφερε, η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική διαμορφώνεται σε ένα περιβάλλον έντονων και ταυτόχρονων ανατροπών, με γεωπολιτικές εντάσεις, διαταραχές στο διεθνές εμπόριο και επιδείνωση της κλιματικής κρίσης να επηρεάζουν άμεσα τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, η νέα ΚΑΠ δεν μπορεί να περιορίζεται στον παραδοσιακό της ρόλο ως μηχανισμού κατανομής ενισχύσεων, αλλά οφείλει να λειτουργήσει ως στρατηγικό εργαλείο ενίσχυσης της ανθεκτικότητας, της παραγωγής, της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και της επισιτιστικής ασφάλειας. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη στενή σύνδεση της νέας ΚΑΠ με το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ε.Ε., σημειώνοντας ότι η μορφή, τα εργαλεία και οι δυνατότητές της εξαρτώνται άμεσα από τη νέα χρηματοδοτική αρχιτεκτονική.
Όπως είπε, η κατάργηση της παραδοσιακής δομής των δύο πυλώνων και η ενσωμάτωση της ΚΑΠ στα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης δημιουργούν μεγαλύτερη ευελιξία, αλλά και ανησυχίες για την αυτονομία της αγροτικής πολιτικής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πίεση των Κρατών-Μελών, μεταξύ αυτών και της Ελλάδας, οδήγησε σε ενίσχυση της διακριτότητας της ΚΑΠ, μέσω ειδικών ρυθμίσεων και ξεχωριστού κεφαλαίου στο νέο πλαίσιο. Σε χρηματοδοτικό επίπεδο, ο κ. Φιλιππής επεσήμανε ότι η πρώτη εικόνα περί μείωσης των πόρων της ΚΑΠ είναι παραπλανητική.
Όπως τόνισε, παρότι το αρχικό προβλεπόμενο ποσό για την Ελλάδα εμφανίζεται χαμηλότερο από εκείνο της τρέχουσας περιόδου, υπάρχουν δυνατότητες ενίσχυσης μέσω πρόσθετων μηχανισμών, όπως ο «αγροτικός στόχος», που επιτρέπει τη διάθεση επιπλέον πόρων στις αγροτικές περιοχές, η αξιοποίηση μέρους του αποθεματικού ευελιξίας από την αρχή της νέας περιόδου, καθώς και οι υποχρεωτικές κατανομές σε παρεμβάσεις όπως το LEADER, η καινοτομία και η γνώση.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις δυνατότητες συνέργειας με άλλα ευρωπαϊκά εργαλεία, όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και το Catalyst Europe, τα οποία, όπως είπε, μπορούν να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις, καινοτομία, ψηφιακό μετασχηματισμό και μείωση του κόστους παραγωγής.
Ο γενικός γραμματέας υπογράμμισε ακόμη ότι η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στις διαπραγματεύσεις, επιδιώκοντας όχι για να αμυνθεί απέναντι στις προτάσεις της Επιτροπής, αλλά να συνδιαμορφώσει το τελικό αποτέλεσμα προς όφελος των Ελλήνων παραγωγών.
Οι βασικοί στόχοι της χώρας, όπως ανέφερε, είναι η δικαιότερη κατανομή των πόρων, η στήριξη των ενεργών γεωργών, η επισιτιστική ασφάλεια, η παραγωγική αναβάθμιση, η γενεακή ανανέωση, η απλοποίηση των διαδικασιών και η μετάβαση σε ένα μοντέλο δίκαιης ανταμοιβής για τις περιβαλλοντικές υπηρεσίες.
Κλείνοντας, τόνισε ότι η επιτυχία της νέας ΚΑΠ δεν θα κριθεί μόνο στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις, αλλά κυρίως στον εθνικό σχεδιασμό, στην εφαρμογή και στη συλλογική συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Από την πλευρά της, η γενική γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, Αργυρώ Ζέρβα, ανέφερε ότι η νέα αρχιτεκτονική της ΚΑΠ βασίζεται σε τρεις άξονες: μεγαλύτερη ενοποίηση μέσω εθνικών και περιφερειακών σχεδίων και ενός ενιαίου ταμείου, απλοποίηση διαδικασιών με λιγότερη γραφειοκρατία και αυξημένη ευελιξία, και ενίσχυση της αποτελεσματικότητας μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων που συνδέονται με αποτελέσματα.
Κεντρικό στοιχείο, σύμφωνα με την ίδια, αποτελεί ο «πυρήνας» παρεμβάσεων με διασφαλισμένη χρηματοδότηση (ring-fencing), που περιλαμβάνει άμεσες ενισχύσεις και βασικές επενδύσεις. Οι άμεσες ενισχύσεις αναδιαμορφώνονται σε ένα πιο ενιαίο σχήμα, με έμφαση σε νέους γεωργούς, γυναίκες και μικρές εκμεταλλεύσεις, ενώ οι περιβαλλοντικές δράσεις ενσωματώνονται σε ένα ενιαίο πλαίσιο.
Η κ. Ζέρβα πρόσθεσε ότι, παράλληλα, διατηρούνται οι συνδεδεμένες ενισχύσεις και ενισχύονται τομεακά προγράμματα, ενώ επενδυτικά μέτρα, όπως τα σχέδια βελτίωσης και η στήριξη νέων γεωργών, εντάσσονται στον βασικό κορμό της πολιτικής.
Όπως συμπλήρωσε, ένα δεύτερο επίπεδο παρεμβάσεων συνδέεται με τον ευρύτερο αναπτυξιακό σχεδιασμό και τη συνέργεια με την πολιτική συνοχής, μέσω εργαλείων όπως το LEADER και το AKIS, τα οποία ενισχύονται και μέσω στοχευμένης χρηματοδότησης για αγροτικές περιοχές.
Παράλληλα, διαμορφώνεται και τρίτη κατηγορία παρεμβάσεων εκτός ΚΑΠ, με έμφαση στη μεταποίηση και στη διαχείριση υδάτινων πόρων, που πλέον αντιμετωπίζονται με ενιαία στρατηγική.
Η γενική γραμματέας υπογράμμισε επίσης ότι η συζήτηση για τη νέα ΚΑΠ οργανώνεται γύρω από έξι βασικούς στόχους: τη δίκαιη στήριξη του εισοδήματος και την ανταγωνιστικότητα, την ανανέωση των γενεών, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, τη διαχείριση κινδύνων, την προώθηση της γνώσης και της καινοτομίας, και την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών.
Σε κάθε στόχο, όπως είπε, τίθενται κρίσιμα ερωτήματα πολιτικής, όπως η στόχευση των ενισχύσεων, η πρόσβαση των νέων στη γη και τη χρηματοδότηση, η ισορροπία μεταξύ κανόνων και κινήτρων για το περιβάλλον, η ενίσχυση εργαλείων ασφάλισης και η επιτάχυνση της ψηφιακής μετάβασης.
Ολοκληρώνοντας η κ. Ζέρβα υπογράμμισε ότι ο επιτυχής σχεδιασμός της νέας ΚΑΠ απαιτεί αξιοποίηση της εμπειρίας της τρέχουσας περιόδου και ενεργή συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο τη διαμόρφωση μιας τεκμηριωμένης και αποτελεσματικής εθνικής στρατηγικής.
Στις προκλήσεις αλλά και στις αλλαγές που φέρνει η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) αναφέρθηκε ο πρόεδρος της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τον πρωτογενή τομέα, Γιάννης Οικονόμου, επισημαίνοντας ότι το νέο πλαίσιο συνεπάγεται αυξημένη ευελιξία για τα κράτη-μέλη, αλλά ταυτόχρονα και μεγαλύτερη ευθύνη στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των πολιτικών.
Όπως σημείωσε, οι ενισχύσεις στη νέα ΚΑΠ αναμένεται να καταστούν πιο στοχευμένες, με έμφαση στη στρατηγική κατανομή των πόρων και στην αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων.
Ο κ. Οικονόμου προσδιόρισε τους βασικούς άξονες προτεραιότητας, τονίζοντας την ανάγκη απολογισμού του προηγούμενου στρατηγικού σχεδίου, προκειμένου να εξαχθούν συμπεράσματα για τις αδυναμίες και τις βέλτιστες πρακτικές.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι πρέπει να αξιολογηθεί η ικανότητα των αγροτών να προσαρμοστούν στο νέο πλαίσιο, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες και την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης στην υλοποίηση του σχεδίου που θα κατατεθεί.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συλλογική οργάνωση των παραγωγών, την οποία χαρακτήρισε κομβικής σημασίας για τον πρωτογενή τομέα. Όπως ανέφερε, παρά τα υφιστάμενα κίνητρα, λιγότερο από το 15% των παραγωγών συμμετέχει σήμερα σε οργανωμένα σχήματα, γεγονός που, όπως είπε, αναδεικνύει την ανάγκη επανασχεδιασμού των κινήτρων και αντικινήτρων.
Ο ίδιος έθεσε ως κρίσιμη προτεραιότητα την αναδιάρθρωση των καλλιεργειών, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται συστηματική μελέτη για το τι πρέπει να καλλιεργείται και σε ποιες περιοχές, μέσω ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου.
Τέλος, στάθηκε και στο ζήτημα των υποδομών, σημειώνοντας ότι η χώρα χρειάζεται ένα εκτεταμένο σχέδιο άρδευσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγής.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
