«Oυδέν μονιμότερον του προσωρινού» λέει η γνωστή λαϊκή ρήση που, χωρίς καμία αμφιβολία, ταιριάζει γάντι στην περίπτωση των capital controls.
Τα capital controls έκαναν την εμφάνισή τους στη ζωή των Ελλήνων πριν από 5,5 περίπου μήνες. Στην αρχή, όλοι τρόμαξαν στο άκουσμά τους και μόνο, ενώ σταδιακά άρχισαν να συνηθίζουν στην ιδέα, επιδεικνύοντας μάλιστα αξιοπρόσεκτη σύνεση και ψυχραιμία. Μπορεί οι Έλληνες, ως καταθέτες, να λειτούργησαν με τρομερή διάθεση συνέπειας απέναντι στα νέα δεδομένα που ήρθαν στη ζωή τους, αυτό ωστόσο δεν σημαίνει πως τα capital controls ήρθαν για να… μείνουν.
Για όσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα η Ελλάδα παραμείνει δέσμια των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στην κίνηση κεφαλαίων, τόσο ισχυρότερο θα είναι και το σοκ που θα υποστεί η οικονομία. Οι συνέπειες στην οικονομία θα είναι δραματικές. «Παρά την ικανοποιητική προσαρμογή των συναλλασσόμενων στα νέα δεδομένα, η διατήρηση των περιορισμών για μεγάλο χρονικό διάστημα θα έχει αναμφίβολα σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις - μακροχρόνιου πλέον χαρακτήρα - στο χρηματοοικονομικό και ευρύτερα επενδυτικό τομέα της οικονομίας», προειδοποιεί η Τράπεζα της Ελλάδος στην ενδιάμεση έκθεση για την πορεία της οικονομίας που έδωσε στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα.
Ωστόσο σπεύδει να εξηγήσει πως η πλήρης άρση των capital controls μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μέσω ενός απόλυτα συντεταγμένου σχεδίου, προκειμένου να μην διαταραχθεί η μέχρι τώρα πορεία της οικονομίας.
Η αύξηση της αβεβαιότητας για τον χρόνο άρσης των κεφαλαιακών περιορισμών παρατείνει τον φαύλο κύκλο της ύφεσης, επιβαρύνοντας τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και παγώνοντας τις όποιες επενδυτικές πρωτοβουλίες. Τα capital controls σίγουρα δεν μπορούν να θεωρηθούν σύμμαχος στην προσπάθεια ανάταξης της οικονομίας και αυτός είναι ο λόγος που η άρση τους δεν πρέπει να καθυστερήσει πολύ.
Από την πλευρά της η κυβέρνηση επιδίδεται σε αλλεπάλληλες διατυπώσεις… χρησμών αναφορικά με τον ακριβή χρόνο της πλήρους κατάργησης των κεφαλαιακών περιορισμών, επιτείνοντας την αβεβαιότητα και προκαλώντας ένα γενικευμένο αίσθημα σύγχυσης. Υπάρχει άραγε σχέδιο εξόδου της Ελλάδας από το καθεστώς των capital controls; Η σταδιακή άρση τους έχει ήδη ξεκινήσει, όμως μπορεί κανείς να απαντήσει στο ερώτημα «πότε θα είναι εφικτή η πλήρης κατάργησή τους;».
Πριν από μερικούς μήνες - το καλοκαίρι - η κυβέρνηση τοποθετούσε την άρση των κεφαλαιακών περιορισμών στα τέλη του 2015. Στη συνέχεια όλοι άρχισαν να μιλούν για τα τέλη του α’ τριμήνου του 2016, μετά το τρίμηνο έγινε εξάμηνο και ήρθε ο Γιώργος Σταθάκης για να ρίξει... τη δική του βόμβα! «Η έξοδος από τα capital controls μπορεί να επιτευχθεί ακόμα και στα μέσα του 2016» δήλωσε ο υπουργός Οικονομίας την Κυριακή, επιβεβαιώνοντας πως ο στόχος που έχουν όλοι θέσει – για την άρση των capital controls στα τέλη του α’ εξαμήνου του 2016 - κρίνεται εκ προοιμίου ανέφικτος! «Ως πολιτικός μπορώ να σας πω πως τα capital controls μπορούν να αρθούν σε δύο μήνες, αλλά ως οικονομολόγος δεν μπορώ να κάνω εύκολα μια ασφαλή πρόβλεψη!», είχε δηλώσει ο κ. Σταθάκης το φθινόπωρο!
«Αναμένω ότι, αν όλα παραμείνουν τόσο σταθερά όσο τώρα, τα capital controls θα μπορέσουν να αρθούν στο α’ τρίμηνο του 2016», δήλωνε τον περασμένο Οκτώβριο ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Χουλιαράκης, για να έρθει έναν μήνα μετά (προς τα τέλη Νοεμβρίου) να δηλώσει πως είναι πιθανή η άρση των κεφαλαιακών περιορισμών στα τέλη, τελικά, του α’ εξαμήνου του επόμενου έτους.
Kάποιοι μάλιστα συνδέουν την άρση των capital controls με την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης του νέου προγράμματος. Εάν η αξιολόγηση καθυστερήσει πολύ, τι θα γίνει με τους περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων; Πόσο μπορεί να τους «αντέξει» η οικονομία;
«Η άρση των τραπεζικών περιορισμών μπορεί να γίνει γρηγορότερα από το αναμενόμενο», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Οικονομικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Ποιο είναι όμως το αναμενόμενο κύριε υπουργέ; Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί; Υπάρχει άραγε χρονοδιάγραμμα;
Η οικονομία «απαιτεί» απαντήσεις…
