Ο εκλογικός θρίαμβος του Donald Trump στις ιστορικές εκλογές της 8ης Νοεμβρίου σηματοδοτεί, χωρίς καμία αμφιβολία, τη μετάβαση σε μια νέα εποχή, όχι μόνο για τις ΗΠΑ, αλλά για το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας.
Μπορεί ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ να αναλαμβάνει επισήμως καθήκοντα στις 20 Ιανουαρίου 2017, ωστόσο ήδη ο πλανήτης έχει αρχίσει να «στοιχηματίζει» για τα πρώτα βήματα του νέου «πλανητάρχη».
Όπως προειδοποιεί μεγάλη μερίδα αναλυτών, η ανάδειξη του Donald Trump στην προεδρία των ΗΠΑ αναμένεται να επηρεάσει και τις αποφάσεις της αμερικανικής ομοσπονδιακής τράπεζας, της Fed, αναφορικά με τη διαμόρφωση της νομισματικής της πολιτικής. Υπενθυμίζεται εδώ πως σχεδόν 9 στους 10 αναλυτές πόνταραν – πριν την ανακοίνωση του εκλογικού αποτελέσματος στις ΗΠΑ – σε αύξηση των επιτοκίων της Fed τον ερχόμενο Δεκέμβριο. Ακόμη κι αν οι αξιωματούχοι της Fed σπεύδουν να διαμηνύσουν πως «δεν απειλείται η ανεξαρτησία» της κεντρικής τράπεζας, εν ευθέτω χρόνω – και δη τον Δεκέμβριο – θα φανεί αν η τράπεζα προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων του δολαρίου.
Μια εξίσου σημαντική, ωστόσο, παράμετρος, είναι εκείνη που κάποιοι μπορεί να έχουν ξεχάσει. Η εκλογή του Donald Trump στην αμερικανική προεδρία αναμένεται να καθορίσει το μέλλον και της ίδιας της επικεφαλής της Fed, Janet Yellen.
Ήταν μόλις 20 Απριλίου 2016, όταν ο Trump – επικρατέστερος τότε διεκδικητής του χρίσματος των Ρεπουμπλικάνων, ώστε να είναι ο υποψήφιος του κόμματος στις προεδρικές εκλογές της 8ης Νοεμβρίου – είχε δηλώσει πως θα εξετάσει το ενδεχόμενο αντικατάστασης της επικεφαλής της Fed, εάν κέρδιζε τις εκλογές. Είχε μάλιστα τονίσει τότε ο Trump πως θα επιθυμούσε την αντικατάσταση της Janet Yellen στο τιμόνι της Fed, παρά το γεγονός πως θεωρεί ικανοποιητική την πολιτική των χαμηλών επιτοκίων που εφαρμόζει η Fed.
«Νομίζω πως έχει κάνει μια χρήσιμη δουλειά. Δεν θέλω να κάνω κάποιο σχόλιο περί επαναδιορισμού της, θα εξέταζα περισσότερο το ενδεχόμενο να τοποθετήσω άλλους ανθρώπους στο τιμόνι της Fed», είχε δηλώσει τον Απρίλιο ο Trump, σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στο περιοδικό Fortune. Τότε, είχε επίσης αναφέρει πως υποστηρίζει «απόλυτα» τις πρωτοβουλίες με σκοπό να μειωθεί η ισχύς της Fed αλλά και να μπορούν να ελέγχονται οι αποφάσεις της από το Κογκρέσο.
Υπενθυμίζεται εδώ πως η Yellen ανέλαβε τα «ηνία» της Fed τον Φεβρουάριο του 2014 για τετραετή θητεία, υπό τον Barack Obama. «Η θητεία της Yellen εκπνέει τον Φεβρουάριο του 2018, σε 16 μήνες από τώρα. Θα είναι πάρα πολύ δύσκολη η όποια απόπειρα απομάκρυνσής της από το τιμόνι της Fed πριν τη λήξη της θητείας της», αναφέρει σε δημοσίευμά του το πρακτορείο CNBC, επικαλούμενο τις θέσεις πλειάδας αναλυτών.
Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά, οι επόμενοι μήνες αναμένονται καθοριστικοί για την όποια σχέση αναπτύξουν – ή μη – ο Donald Trump και η Janet Yellen.
Οι αγορές θα παρακολουθούν τις προθέσεις και των δύο, επιχειρώντας να αντιληφθούν εάν ο Donald Trump θα αναγκάσει σε παραίτηση τη Janet Yellen, εάν η ίδια αποφασίσει από μόνη της να παραιτηθεί, ή εάν τελικά οι δυο τους κατορθώσουν να «συνυπάρξουν».
«Θεωρώ πως η επικεφαλής της Fed θα βρεθεί σύντομα σε δύσκολη θέση, αφού είναι θέμα χρόνου να αντιληφθεί πως όχι μόνο δεν χαίρει της εμπιστοσύνης του νέου προέδρου των ΗΠΑ, αλλά και πως σταδιακά υπονομεύεται η αξιοπιστία και η ανεξαρτησία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας», προβλέπουν οι οικονομολόγοι του American Enterprise Institute.
Όπως προειδοποιεί μεγάλη αναλυτών, το πώς ο Donald Trump θα επιλέξει να διαχειριστεί τη σχέση του με τη Janet Yellen, θα καθορίσει και τις επικείμενες αποφάσεις, ακόμη και κινήσεις της ίδιας. Εάν αρχίσει να γίνει δέκτης συνεχούς κριτικής, τότε η θέση της ολοένα και λιγότερο ευχάριστη θα καθίσταται. Ιδίως, αν αναλογιστεί κανείς πως η Fed δεν έχει και πολλούς συμμάχους στο Κογκρέσο.
«Ο Trump πρέπει να απαντήσει άμεσα την εξής καίρια ερώτηση: Σέβεται τους θεσμούς της αμερικανικής δημοκρατίας ή όχι; Εκτιμά την ανεξαρτησία της Fed ή όχι;», υποστηρίζει, με νόημα, ο David Wessel, διευθυντής του Hutchins Center on Fiscal and Monetary Policy. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Yellen έχει στο πλευρό της τις αγορές. «H Yellen δεν πρόκειται να παραιτηθεί. Δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση», σημειώνει.
«Εάν ο Trump, τώρα που κέρδισε τις εκλογές, χαλαρώσει μερικές από τις εξαγγελίες του, δεν έχει κανέναν λόγο να εμπλακεί σε μια διαμάχη με τη σιδηρά κυρία της Fed, ένα πρόσωπο που κατέχει κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής σταθερότητας», υποστηρίζει η Krishna Guha, αντιπρόεδρος της Evercore ISI. «Η επικεφαλής της Fed έχει συναίσθηση της ευθύνης που αναλογεί στη θέση της και για αυτόν τον λόγο δεν πρόκειται να παραιτηθεί», τονίζει.
«Δεν θεωρώ πως ο Trump θα… πετάξει έξω από τη Fed τη Yellen. Ούτε και η ίδια όμως αναμένεται να επιλέξει τη λύση της παραίτησης», εκτιμά, στο ίδιο μήκος κύματος, ο Carl Weinberg, επικεφαλής οικονομολόγος της High Frequency Economics.
