Η ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) της ΕΚΤ δεν παίρνει άλλη αναβολή. Όσο περισσότερο καθυστερεί, τόσο μεγαλύτερα είναι και τα οφέλη που στερείται η ελληνική οικονομία. Η Ελλάδα πρέπει, κάποια στιγμή, να πάψει να αποτελεί τον «φτωχό» και «περιθωριοποιημένο» συγγενή της Ευρωζώνης, αποκλεισμένο από κάθε ευεργετικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα.
Η συμμετοχή της χώρας στο ευρωπαϊκό QE έπρεπε να έχει δρομολογηθεί ήδη από τον περασμένο Ιούλιο. Όμως οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με τους δανειστές που τότε έφτασαν στην κόψη του ξυραφιού – μέχρι να επιτευχθεί η συμφωνία για το τρίτο χρηματοδοτικό πρόγραμμα της χώρας – «πάγωσαν» τα αρχικά σχέδια. Η Ελλάδα δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα γιατί, σύμφωνα με διάταξη της ΕΚΤ, δεν μπορεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα χώρα, τα ομόλογα της οποίας σε ποσοστό 33% και άνω έχουν ήδη μεταφερθεί ήδη στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Για να ξεκινήσει η ΕΚΤ να αγοράζει ελληνικά ομόλογα, θα πρέπει να έχει πρωτίστως – και επιτυχώς – ολοκληρωθεί η αξιολόγηση του νέου προγράμματος. Η αξιολόγηση μπορεί να μην έχει καν αρχίσει, ωστόσο η ελληνική οικονομία «διψάει» απελπισμένα για ρευστότητα.
Παρά το γεγονός ότι οι πρώτες αγορές ελληνικών ομολόγων δεν θα είναι μεγάλης αξίας, η Ελλάδα έχει ανάγκη την ένταξή της στο πρόγραμμα, για συμβολικούς σε πρώτη φάση λόγους. Όσο πιο άμεσα βρεθεί υπό τη σκέπη του ευρωπαϊκού QE, τόσο περισσότερο θα ενισχυθεί και η προσπάθεια ανάκτησης της εμπιστοσύνης προς την ελληνική οικονομία.
Η ανάκτηση άλλωστε της εμπιστοσύνης αποτελεί και το μεγαλύτερο πολιτικό κεφάλαιο στο οποίο επενδύει η ελληνική κυβέρνηση, ακόμη κι αν σε πρώτη φάση οι αγορές ελληνικών ομολόγων μπορεί να μην ξεπεράσουν τα 3 δισ. ευρώ, όπως αποκάλυψε ο αναπληρωτής διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Μουρμούρας, από το βήμα του συνεδρίου του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου.
Η ένταξη της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό QE δεν έχει ένα και μόνο προαπαιτούμενο, εκείνο της ολοκλήρωσης της πρώτης αξιολόγησης του νέου προγράμματος. Θα πρέπει να έχει προηγηθεί και η επαναφορά της επιλεξιμότητας (waiver) των ελληνικών ομολόγων από την ΕΚΤ, γεγονός που θα ανοίξει τον δρόμο στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα να δανείζεται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Τα οφέλη από την ένταξη της Ελλάδας στο QE
Aναμφισβήτητα η ένταξη της χώρας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων δεν είναι κάτι που μπορεί να λάβει χώρα πριν το 2016. Όμως δεν υπάρχει καλύτερη ώρα για επαναπροσδιορισμό των στόχων της κυβέρνησης προς την κατεύθυνση αυτή από… τώρα, καθώς έχει φουντώσει για τα καλά η συζήτηση για επέκταση του ευρωπαϊκού QE.
Πρόσφατη μελέτη που έδωσε στη δημοσιότητα η ΕΚΤ αναλύει τα οφέλη του ευρωπαϊκού προγράμματος αγοράς κρατικών ομολόγων. Από το γεγονός αυτό και μόνο – όσο και να επιχειρήσει να «ευλογήσει τα γένια της» η ΕΚΤ, τα νούμερα είναι πάντα νούμερα – προκύπτει πως τα οφέλη αυτά μπορούν να περάσουν άμεσα και στην ελληνική οικονομία.
Το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης έχει μέχρι στιγμής συμβάλλει στην ουσιαστική μείωση των αποδόσεων των ευρωπαϊκών ομολόγων – από 70 έως και 100 μονάδες βάσης, έχει στηρίξει την προσπάθεια αποδυνάμωσης του ευρώ και έχει δώσει ώθηση στους χρηματιστηριακούς δείκτες.
