To επενδυτικό αφήγημα που είχε οδηγήσει τις ευρωπαϊκές μετοχές σε άνοδο έχει καταρρεύσει, καθώς οι επενδυτές αναζητούν ασφαλές καταφύγιο απέναντι στο παγκόσμιο ενεργειακό σοκ και στρέφονται στον πυρετό της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι ευρωπαϊκές μετοχές κατέγραφαν ισχυρή άνοδο πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, καθώς οι επενδυτές απομάκρυναν κεφάλαια από τις ΗΠΑ και τα τοποθετούσαν στις πολύ φθηνότερες μετοχές της ευρωπαϊκής αγοράς. Ωστόσο, αυτή η εικόνα έχει αλλάξει λόγω νέων δεδομένων: η ευρωπαϊκή οικονομία είναι εκτεθειμένη στον πληθωρισμό και στις διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας που προκαλεί η σύγκρουση, ενώ στην Ευρώπη βρίσκονται ελάχιστες από τις εταιρείες που πρωταγωνιστούν στην έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο δείκτης Stoxx Europe 600 θεωρείται πλέον ουραγός. Οι παράγοντες που ενίσχυαν το επενδυτικό ενδιαφέρον - όπως η αυξημένη δαπάνη για υποδομές και άμυνα, καθώς και η ευνοϊκή νομισματική πολιτική — έχουν εξασθενήσει. Η επιφυλακτικότητα έχει επιστρέψει. Οι εισροές κεφαλαίων σε ευρωπαϊκά μετοχικά funds έχουν μηδενιστεί πλήρως αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με στρατηγικούς αναλυτές της Bank of America, οι οποίοι επικαλούνται στοιχεία της EPFR Global.
Η Ευρώπη είναι «μια περιοχή χωρίς ξεκάθαρο επενδυτικό αφήγημα, χωρίς “memes” και με υπερβολικά χαμηλή ανάπτυξη», δήλωσε ο Bobby Molavi, εταίρος και επικεφαλής υπηρεσιών εκτέλεσης EMEA στη Goldman Sachs.
Κενό στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Οι ΗΠΑ διαθέτουν τους hyperscalers, ενώ η Ασία φιλοξενεί κορυφαίους κατασκευαστές μικροτσίπ και άλλες εταιρείες που είναι κρίσιμες για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Η Ευρώπη, αντίθετα, έχει ελάχιστα να προσφέρει στους επενδυτές που θέλουν να επωφεληθούν από την τεχνολογική αυτή τάση.
Η ήπειρος φιλοξενεί τη μεγάλη εταιρεία εξοπλισμού μικροτσίπ ASML Holding, καθώς και ορισμένες ακόμη εταιρείες που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, όπως οι Aixtron και STMicroelectronics. Ωστόσο, η συνολική τους βαρύτητα στον βασικό χρηματιστηριακό δείκτη της περιοχής δεν είναι αρκετά σημαντική ώστε να αντισταθμίσει τον μεγάλο βιομηχανικό, καταναλωτικό και αμυντικό τομέα, τον οποίο οι επενδυτές έχουν εγκαταλείψει φέτος.
Οι τεχνολογικές μετοχές αντιστοιχούν περίπου στο 8% του δείκτη Stoxx Europe 600, σε σύγκριση με 42% για τον S&P 500. Ειδικότερα, οι ημιαγωγοί αποτελούν μόλις το 3,5% του ευρωπαϊκού δείκτη, έναντι περίπου 18% τόσο για τον S&P 500 όσο και για τον δείκτη MSCI Asia Pacific.
Σε επίπεδο δεικτών, οι επενδύσεις σε μετοχές συνδέονται κυρίως με την αύξηση των κερδών. Η φετινή χρονιά φαίνεται να είναι σχετικά καλή για τον Stoxx Europe 600, με τους αναλυτές να προβλέπουν αύξηση περίπου 11% στα κέρδη. Ωστόσο, αυτό είναι μόλις το μισό από την αντίστοιχη πρόβλεψη για τον S&P 500 και περίπου το ένα τρίτο της ανάπτυξης που αναμένεται για τον MSCI Asia Pacific.
Επιπλέον, η αύξηση των κερδών στην Ευρώπη πιθανόν να αναθεωρηθεί προς τα κάτω αργότερα μέσα στη χρονιά, καθώς η ενεργειακή κρίση αρχίζει να επηρεάζει την οικονομική δραστηριότητα.
«Η ήπειρος αντιμετωπίζει μια συστημική έλλειψη έκθεσης στην τεχνητή νοημοσύνη, γεγονός που αφήνει τους ευρωπαϊκούς δείκτες σε μεγάλο βαθμό στο περιθώριο του σημαντικότερου επενδυτικού κύκλου των τελευταίων ετών», δήλωσε ο Στέφαν Κέμπερ, επικεφαλής στρατηγικής επενδύσεων στην BNP Paribas Wealth Management.
Ενεργειακή εξάρτηση
Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή υπενθύμισε έντονα στους επενδυτές ότι η ευρωπαϊκή οικονομία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε ενεργειακά σοκ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει το 57% της ενέργειας που χρειάζεται και πάνω από το 90% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που καταναλώνει. Οι ΗΠΑ, αντίθετα, είναι καθαρός εξαγωγέας πετρελαίου και καυσίμων, γεγονός που προστατεύει την οικονομία τους όταν περιορίζεται η παγκόσμια προσφορά ενέργειας.
«Εφόσον δεν υπάρξει σαφής ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, η Ευρώπη θα πρέπει να διατηρεί υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου λόγω της μεγαλύτερης έκθεσής της σε εισαγόμενη ενέργεια και ανανεωμένων πληθωριστικών πιέσεων», δήλωσε ο Αντρέα Γκαμπελλόνε, επικεφαλής παγκόσμιων μετοχών στην KBC Securities.
Η νομισματική πολιτική
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η νομισματική πολιτική. Πέρυσι οι μετοχές ενισχύθηκαν όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μείωσε τα επιτόκια πιο επιθετικά από τη Federal Reserve. Αυτή η δυναμική ενδέχεται πλέον να αντιστραφεί, καθώς οι αγορές αναμένουν τρεις αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ μέσα στη χρονιά, ενώ η Fed πιθανότατα θα διατηρήσει τα επιτόκια σταθερά.
Υπάρχει ο κίνδυνος ο πληθωρισμός και τα υψηλότερα επιτόκια να επιβαρύνουν την οικονομική ανάπτυξη, η οποία αναμενόταν να επιταχυνθεί από τα σχετικά χαμηλά επίπεδα, χάρη στις αυξημένες δαπάνες του γερμανικού επενδυτικού ταμείου ύψους 500 δισ. ευρώ, στις δαπάνες της ΕΕ για την άμυνα και στην ανάκαμψη μετά την πανδημία.
«Το διευρυνόμενο “χάσμα ανάπτυξης” μεταξύ Ευρώπης και των διεθνών ανταγωνιστών της θεωρείται ολοένα και περισσότερο διαρθρωτικό και όχι κυκλικό», ανέφερε ο Κέμπερ.
Διαφοροποίηση και αποτίμηση
Τα ράλι στις ΗΠΑ και την Ασία έχουν περιορισμένη βάση, με τα μεγαλύτερα κέρδη να συγκεντρώνονται σε λίγες εταιρείες που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Αντίθετα, η ευρωπαϊκή αγορά είναι πιο διαφοροποιημένη, με ευρύτερη κλαδική έκθεση που θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ της αν υπάρξει αντιστροφή της τεχνολογικής ευφορίας. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές μετοχές παραμένουν φθηνές.
Ωστόσο, αυτά τα επιχειρήματα δεν φαίνεται να επηρεάζουν ιδιαίτερα τους επενδυτές.
Για τον Μαξ Κέττνερ, επικεφαλής στρατηγικής περιουσιακών στοιχείων στην HSBC, η υψηλή συγκέντρωση στις τεχνολογικές μετοχές δεν αποτελεί πρόβλημα, καθώς οι δείκτες κινδύνου που παρακολουθεί απέχουν ακόμη από σήματα πώλησης. Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη παραμένει στο περιθώριο.
«Είναι μια ιστορία παντού, εκτός Ευρώπης», είπε. «Το πρόβλημα με την Ευρώπη τώρα, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, είναι ότι βρίσκεσαι στη μέση και σκέφτεσαι “χρειάζομαι να ανοίξει ο Ορμούζ, χρειάζομαι να τελειώσει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, μετά ίσως μπορώ να αγοράσω τράπεζες, κυκλικές μετοχές, ίσως και καταναλωτικές”».
Όσον αφορά τις αποτιμήσεις, οι ευρωπαϊκές μετοχές διαπραγματεύονται με έκπτωση έναντι των αμερικανικών ομολόγων τους, τόσο σε γενικό επίπεδο όσο και σε επιμέρους κλάδους. Με δείκτη forward price-to-earnings κάτω από το 15, ο Stoxx Europe 600 εμφανίζει έκπτωση περίπου 30% σε σχέση με τον S&P 500. Αυτό συγκρίνεται με έναν μέσο όρο έκπτωσης περίπου 20% τα τελευταία 20 χρόνια.
Μια πιθανή εξήγηση για το ότι οι ευρωπαϊκές μετοχές φαίνονται φθηνές είναι πως οι αρνητικοί παράγοντες έχουν ήδη ενσωματωθεί στις τιμές.
«Αυτό το επιχείρημα φαίνεται να χάνει το βασικό σημείο: η Ευρώπη δεν διαθέτει την ταχύτητα αύξησης κερδών που συναντάται στις ΗΠΑ. Χωρίς έναν κλαδικό καταλύτη όπως η τεχνητή νοημοσύνη που να οδηγεί σε επέκταση των αποτιμήσεων, οι χαμηλές τιμές αντανακλούν μακροπρόθεσμη στασιμότητα και όχι επενδυτική ευκαιρία», δήλωσε ο Κέμπερ της BNP Paribas.
Η έλλειψη ενθουσιασμού αφήνει τις ευρωπαϊκές μετοχές περισσότερο ως εργαλείο διαφοροποίησης χαρτοφυλακίου, ενώ οι εταιρείες της περιοχής μπορούν να αποτελέσουν στόχους εξαγορών λόγω των χαμηλότερων αποτιμήσεων. Για τον Μολάβι, υπάρχει τουλάχιστον μια θετική πλευρά: «Τα πράγματα γίνονται τόσο άσχημα, που η Ευρώπη ίσως, ως δομή, αναγκαστεί να “ξυπνήσει” και να αρχίσει να κινείται πιο γρήγορα και να τα αλλάζει όλα», είπε.
