Τις επόμενες δύο δεκαετίες, περιουσιακά στοιχεία ύψους 83 τρισ. δολαρίων θα μεταβιβαστούν από τη μία γενιά στην επόμενη, καθιστώντας τη «Μεγάλη Μεταβίβαση Πλούτου» μία από τις καθοριστικές οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις της εποχής μας. Όπως σημειώνει σε έκθεσή της η UBS, αυτή η μετάβαση δεν αφορά μόνο τη μετακίνηση κεφαλαίων. Αφορά επίσης τη μεταβίβαση ευθύνης, εξουσίας λήψης αποφάσεων και τη μακροπρόθεσμη διαχείριση μεταξύ των γενεών.
Για την επόμενη γενιά, τους ανθρώπους που θα επηρεάσουν τις αγορές, τους θεσμούς και τις κοινωνικές προτεραιότητες τα επόμενα χρόνια, η διαδικασία συνήθως αρχίζει νωρίτερα, μέσω της συμμετοχής σε οικογενειακές συζητήσεις, της εμπλοκής στη λήψη αποφάσεων ή της σταδιακής ανάληψης ευθυνών στο πλαίσιο μιας οικογενειακής επιχείρησης ή ενός επενδυτικού σχήματος.
Ποια είναι η «επόμενη γενιά»; Είναι άνθρωποι που, αν και είναι διαφορετικής ηλικίας και εμπλέκονται σε διαφορετικό βαθμό στη διαχείριση του οικογενειακού πλούτου, αυτό που τους ενώνει είναι ο ρόλος τους, το γεγονός ότι αναλαμβάνουν την ευθύνη εντός της οικογένειας. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα της UBS καλύπτουν όλο το ηλικιακό φάσμα, από κάτω των 21 έως άνω των 45 ετών, με την πλειονότητα να βρίσκεται μεταξύ 26 και 40 ετών. Πολλοί ακολουθούν διεθνή πορεία, σπουδάζοντας στο εξωτερικό, χτίζοντας καριέρα σε διαφορετικές χώρες ή αναζητώντας ευκαιρίες εκτός οικογενειακού πλαισίου. Ωστόσο, για τους περισσότερους, το επίκεντρο παραμένει η οικογένεια. Ακόμη και όταν απομακρύνονται, πολλοί επιστρέφουν τελικά για να αναλάβουν ρόλους στην επιχείρηση, το family office ή τη συνολική οικογενειακή δομή.
Σε γεωγραφικό επίπεδο, η Ευρώπη αντιπροσωπεύει το 49% των ερωτηθέντων, ακολουθούμενη από τη Βόρεια Αμερική (19%), τη Λατινική Αμερική (16%), την περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού (11%) και τις περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής (5%).
Αυτό το οικογενειακό πλαίσιο αποτελεί βασικό στοιχείο. Λίγο περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες είναι ήδη ενεργοί εντός του οικογενειακού οικοσυστήματος, είτε στην οικογενειακή επιχείρηση είτε στο family office. Ένα μικρότερο ποσοστό – περίπου ένας στους δέκα – έχει επιλέξει να αναπτύξει δικές του επιχειρηματικές δραστηριότητες. Το υπόλοιπο περίπου 1/3 εργάζεται εκτός οικογενειακών δομών, σπουδάζει ή βρίσκεται ακόμη στη φάση διαμόρφωσης της επαγγελματικής του πορείας, συχνά αποκτώντας εμπειρία πριν αναλάβει οικογενειακές ευθύνες.
Πού επενδύουν
Καθώς ο οικογενειακός πλούτος αλλάζει χέρια, η φύση του εξελίσσεται. Η επόμενη γενιά δεν κληρονομεί μόνο μια εταιρεία, αλλά ένα ευρύτερο σύστημα που απαιτεί διακυβέρνηση, συντονισμό και ολοένα πιο επαγγελματική λήψη αποφάσεων.
Από την έρευνα της UBS προκύπτει, όταν ερωτώνται για τα ζητήματα που τους απασχολούν περισσότερο, ότι οι άνθρωποι που θα κληθούν να διαχειριστούν αυτά τα κεφάλαια εστιάζουν κυρίως σε διαρθρωτικές, μακροπρόθεσμες προκλήσεις και λιγότερο σε βραχυπρόθεσμες ανησυχίες της αγοράς. Η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη (62%) κατατάσσονται ως το σημαντικότερο θέμα, ακολουθούμενες από τη φτώχεια και τις ανισότητες (49%) και την εκπαίδευση (41%).
Σε ό,τι αφορά τις επενδυτικές επιλογές, για την πλειονότητα οι παραδοσιακές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων παραμένουν βασικές. Σχεδόν 8 στους 10 επενδύουν σε μεμονωμένες μετοχές και ομόλογα (79%), ενώ περίπου οι μισοί διατηρούν τοποθετήσεις σε ακίνητα (46%) ή σε παθητικά κεφάλαια, όπως ETFs (51%).
Παράλληλα, διαφαίνεται μια σταδιακή διεύρυνση της επενδυτικής δραστηριότητας. Ένας στους τέσσερις επενδύει σε ιδιωτικές αγορές (22%), ενώ περίπου ένας στους πέντε πραγματοποιεί άμεσες επενδύσεις (16%), επιδιώκοντας κυρίως διαφοροποίηση και έκθεση σε μη εισηγμένες. Τα funds ενεργητικής διαχείρισης συγκεντρώνουν χαμηλότερο ενδιαφέρον (25%), ενώ οι τοποθετήσεις σε hedge funds παραμένουν περιορισμένες (6%).
Το ενδιαφέρον για άλλες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, όπως τα ψηφιακά assets, εμφανίζεται επίσης συγκρατημένο. Μόλις το 11% επενδύει σε κρυπτονομίσματα, κάτι που υποδηλώνει περισσότερο περιέργεια παρά ισχυρή επενδυτική πεποίθηση.
Αντίθετα, οι επενδύσεις με κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα συγκεντρώνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον. Σχεδόν οι μισοί είτε έχουν ήδη επενδύσει είτε επιθυμούν να μάθουν περισσότερα για προϊόντα ESG και impact investing. Το ενδιαφέρον για τέτοιου είδους επενδύσεις είναι εντονότερο μεταξύ των γυναικών, των φοιτητών και των νεότερων ηλικιακά συμμετεχόντων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι οικογένειες προχωρούν και σε θεσμοθέτηση αυτής της κατεύθυνσης, δημιουργώντας ξεχωριστές δεξαμενές κεφαλαίων με συγκεκριμένα επενδυτικά κριτήρια, τα έσοδα των οποίων κατευθύνονται σε έργα με κοινωνικό αντίκτυπο, ενσωματώνοντας έτσι τις αξίες της οικογένειας στη λειτουργία του family office.
Σε ό,τι αφορά ειδικότερα το ενδιαφέρον για βιώσιμες επενδύσεις, το 30% των γυναικών δηλώνει ότι έχει ήδη επενδύσει σε σχετικά προϊόντα (έναντι 7% των ανδρών), ενώ το 45% εκφράζει πρόθεση να μάθει περισσότερα (έναντι 33%). Αντίθετα, το 58% των ανδρών δηλώνει ότι το θέμα δεν βρίσκεται στις προτεραιότητές του (έναντι 25% των γυναικών), επιβεβαιώνοντας το χάσμα στις επενδυτικές προτιμήσεις μεταξύ των δύο φύλων.
