Οι αλυσίδες franchise συνεχίζουν να αναπτύσσονται παρά το γεγονός ότι τα τελευταία επτά έτη στην Ελλάδα έχουν κλείσει περισσότερες από 230.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε όλους τους κλάδους.

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση που δημοσίευσε το Παρατηρητήριο Franchise για το α’ τετράμηνο του 2015, το franchise προσφέρει βασική εναλλακτική λύση για επιχειρηματίες που θέλουν να αναπτύξουν δραστηριότητα εν μέσω κρίσης. Η αυξημένη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων που έχουν ενταχθεί σε δίκτυα οφείλεται στην ιδιαίτερη δομή και λειτουργία τους καθώς όπως αναφέρεται:

  • Λειτουργούν με καλύτερα περιθώρια κέρδους
  • Διαθέτουν μοναδικά προϊόντα και διαφοροποιούνται
  • Αποτελούν εγγύηση για τους καταναλωτές, λόγω της αξιοπιστίας του brand/δικτύου.
  • Επωφελούνται από προσφορές, προωθητικές ενέργειες και διαφημίσεις της μητρικής εταιρείας.
  • Ανανεώνουν concept και προϊοντικό μίγμα, ώστε να παραμένουν συνέχεια ανταγωνιστικά.

Οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε ένα δίκτυο franchise αξιοποιούν περιουσιακά στοιχεία τα οποία υπό άλλες συνθήκες θα απαιτούσαν χρονοβόρες διαδικασίες για να τα αποκτήσουν από μόνες τους. Ένα ισχυρό brand name και ένας δοκιμασμένος τρόπος λειτουργίας αποδεικνύονται ισχυρά «χαρτιά» για έναν νέο επιχειρηματία που θα ενταχθεί σε δίκτυο franchise. Οι οικονομίες κλίμακος, η συσσωρευμένη εμπειρία και η ελαχιστοποίηση των λαθών διαχείρισης αποτελούν βασικά επιχειρήματα του συνολικού concept, το οποίο κρύβει ωστόσο και ορισμένες παγίδες.

Τα λάθη του franchising

H υποτίμηση του κόστους επένδυσης αποτελεί το βασικότερο λάθος των επίδοξων νέων επιχειρηματιών, καθώς στο αρχικό κόστος δεν συνυπολογίζει επιπρόσθετες εργασίες, άδειες και έξοδα marketing. Oι franchisors μπορεί να χρησιμοποιούν το κεφάλαιό τους και το εργατικό δυναμικό τους  για την επιβολή μίας ιδέας αλλά ο νέος franchisee μπορεί να μην έχει τα ίδια εργαλεία. Η λανθασμένη εκτίμηση των τάσεων και της δυναμικής της αγοράς αποτελεί άλλον έναν «ύπουλο» εχθρό του franchise, καθώς οι επιχειρηματίες που εισέρχονται σε αυτό το χώρο συχνά λησμονούν να κάνουν και τη δική τους έρευνα αγοράς και βασίζονται αποκλειστικά στις εκτιμήσεις που τους μεταφέρει ο franchisor. Παράλληλα, προβλήματα συνεργασίας και συνεννόησης με τη μητρική εταιρεία μπορεί να δυναμιτίσουν την πορεία της επιχείρησης, με πιο συχνό πρόβλημα εκείνο των «καλυμμένων απορροφήσεων», όπου οι δαπάνες των δικαιοδόχων δεν είναι σαφείς και «εννοούνται». Η επιλογή του σωστού σημείου δραστηριοποίησης της επιχείρησης (ύστερα από έρευνα για την ύπαρξη ανταγωνιστικών επιχειρήσεων στην περιοχή και την αξιολόγηση της καταναλωτικής δύναμης των κατοίκων), η προηγούμενη εμπειρία του επιχειρηματία και η ύπαρξη συγκεκριμένης στρατηγικής αποτελούν εγγυήσεις για μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.

Οι κλάδοι που έρχονται πρώτοι στις προτιμήσεις του επιχειρηματικού κοινού

Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Franchise, ένα από τα πιο επιτυχημένα concepts αποτελούν τα franchise fashion stores που χαρακτηρίζονται από ετήσιους κύκλους εργασιών της τάξεως άνω των 400.000 ευρώ σε αντιπαράθεση με αυτόνομες boutiques μόδας που χαροπαλεύουν, ή των franchise coffee shops.

Όπως προκύπτει από έρευνα που δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης KEM Franchise, τρεις στους 10 επιχειρηματίες αναζητούν επενδυτικές ευκαιρίες στον κλάδο της εστίασης και τρεις στους τέσσερις σχεδιάζουν να επενδύσουν έως 100.000 ευρώ ως αρχικό κεφάλαιο.

Η μικρή εστίαση και ο καφές προσελκύουν το επενδυτικό ενδιαφέρον λόγω του σχετικά μικρού αρχικού κεφαλαίου που απαιτείται και τις λιτές και ευέλικτες δομές ενώ υπάρχουν υψηλά περιθώρια μεικτού κέρδους. Οι φούρνοι με διευρυμένη γκάμα προϊόντων αντικαθιστούν τα κλασικά «τυροπιτάδικα» και τα ζαχαροπλαστεία ενώ τα ταχυφαγεία αποτελούν μία ακόμη μορφή επένδυσης που ακολουθούν τις καταναλωτικές τάσεις.

Η διαφορά του franchise και των start ups εταιρειών

Η ένταξη σε μια αλυσίδα franchising είναι διαφορετική από  μία start-up επιχείρηση καθώς στην δεύτερη περίπτωση πρόκειται συνήθως για μία μη δοκιμασμένη, καινοτόμο ιδέα με υψηλό ρίσκο, ενώ στην περίπτωση του franchising έχουμε να κάνουμε με χαμηλού ρίσκου προτάσεις προσαρμοσμένες στο οικονομικό περιβάλλον και τις τάσεις της χώρας και της εποχής. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη (Moya K. Mason), παγκοσμίως, σε ετήσια βάση, 300.000.000 άνθρωποι προσπαθούν να ανοίξουν start ups επιχειρήσεις με το 1/3 από να έχει επιτυχή κατάληξη, ενώ σε ημερήσια βάση δημιουργούνται 137.000 νέες επιχειρήσεις (με αμφίβολη κατάληξη). Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι οι start ups επιχειρήσεις απολαμβάνουν ιδιαίτερα πλεονεκτήματα όπως είναι οι ευρωπαϊκές επιδοτήσεις, ενισχύσεις από κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς κλπ.