Όσο πρωτοποριακές και αν είναι αναφορικά με τον τρόπο δράσης τους οι νέες θεραπείες για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας που ανήκουν στην κατηγορία των αγωνιστών των υποδοχέων GLP-1, τα φάρμακα από μόνα τους δεν μπορούν να κάνουν μακροπρόθεσμα τη διαφορά και να επιτύχουν αποτελέσματα που θα διατηρηθούν εφ’ όρου ζωής αν δεν υπάρξει ταυτόχρονα και διατροφική παρέμβαση ώστε να αλλάξει η διατροφική κουλτούρα των ασθενών. Αλλαγή απαιτείται όχι μόνο στη διατροφική κουλτούρα αλλά σε ολόκληρη τη στάση ζωής τους, καθώς η παχυσαρκία αποτελεί πολυπαραγοντική νόσο και οι ασθενείς έχουν ανάγκη ολιστικής στήριξης σε θέματα διατροφής, άσκησης, ψυχικής υγείας και ευεξίας.
Με στόχο να τονίσουν την αναγκαιότητα να καθιερωθεί η διατροφική παρέμβαση σε όλους τους ασθενείς που λαμβάνουν αγωγή κατά της παχυσαρκίας, το Εργαστήριο Διαιτολογίας και Ποιότητα Ζωής του Τμήματος Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών άνοιξε τον επιστημονικό διάλογο για τη σύνταξη μίας «Λευκής Βίβλου» οδηγιών και ταυτόχρονα πραγματοποίησε μία επιστημονική εκδήλωση ενημέρωσης επ’αυτού.
Τι πρόκειται να περιλαμβάνει η Λευκή Βίβλος για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
Στην επιστημονική ημερίδα που διοργανώθηκε από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, πριν λίγες ημέρες, με τίτλο «Διατροφική παρέμβαση κατά τη θεραπεία παχυσαρκίας με αγωνιστές υποδοχέων GLP-1: ανοίγοντας τον επιστημονικό διάλογο για Λευκή Βίβλο», ξεκίνησε ένας γόνιμος διάλογος από καθηγητές του Εργαστηρίου με εκπροσώπους όλων των εμπλεκομένων φορέων, δηλαδή τους διαιτολόγους – διατροφολόγους, τις επιστημονικές εταιρίες που έχουν ως αντικείμενο την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και τους Συλλόγους Ασθενών ώστε να ξεκινήσει η σύνταξη μίας «Λευκής Βίβλου» που θα κατατεθεί στο Υπουργείο Υγείας. Η βίβλος αυτή θα περιλαμβάνει τις απαιτούμενες διατροφικές παρεμβάσεις που πρέπει να συνοδεύουν την αγωγή για την παχυσαρκία, ώστε να εξασφαλίσουν μόνιμα αποτελέσματα, καθώς αποτελεί κοινό μυστικό πως σε πολλούς ανθρώπους που διακόπτουν την αγωγή τα πλεονάζοντα κιλά επαναπροσλαμβάνονται και μάλιστα με …άτσαλο τρόπο. Επιπλέον, είναι γνωστό ότι κατά την φαρμακευτική θεραπεία της παχυσαρκίας υπάρχει κίνδυνος απώλειας μυϊκής μάζας-κάτι που δεν είναι επιθυμητό- και γι’ αυτό θα πρέπει να υιοθετούνται συγκεκριμένες διατροφικές συμβουλές, ώστε να περιοριστεί η απώλεια αυτή.
Σημαντική η αναπροσαρμογή της δόσης του φαρμάκου και η ολιστική υποστήριξη
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας τονίστηκε ότι η επιτυχής και ασφαλής χρήση των αγωνιστών υποδοχέων GLP-1 προϋποθέτει συνεχή ιατρική καθοδήγηση, από την επιλογή του κατάλληλου ασθενούς και την έναρξη της θεραπείας έως την τακτική παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς της, καθώς και την αναπροσαρμογή της δόσης ή τη διακοπή της όταν αυτό ενδείκνυται. Όπως επεσήμανε ο Αντώνης Ζαμπέλας, καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου, μέλος του Εργαστηρίου Διαιτολογίας και Ποιότητας Ζωής και Πρόεδρος του ΕΦΕΤ: «Η αποτελεσματικότητά της αγωγής μεγιστοποιείται όταν η ιατρική παρακολούθηση συνοδεύεται από εξατομικευμένη διατροφική υποστήριξη και κατάλληλο πρόγραμμα σωματικής δραστηριότητας, ενώ σημαντικός είναι και ο ρόλος ενός επιστήμονα ψυχικής υγείας όταν κρίνεται αναγκαίο».
Οι ειδικοί ανέδειξαν 4 άξονες παρέμβασης
Παράλληλα οι επιστήμονες που συμμετείχαν στην ημερίδα έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στον καθοριστικό ρόλο του κλινικού διαιτολόγου-διατροφολόγου κατά τη διάρκεια της θεραπείας αλλά και μετά το πέρας της ώστε να διατηρηθεί η απώλεια του σωματικού βάρους που επετεύχθη, υπογραμμίζοντας 4 σημαντικούς άξονες:
1. Η διατροφική παρέμβαση δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην κάλυψη των διατροφικών αναγκών του ασθενούς, αλλά να συμβάλλει ουσιαστικά και στην υιοθέτηση υγιεινών συμπεριφορών για το μέλλον.
2. Είναι αναγκαία η κατάλληλη διατροφική καθοδήγηση με στόχο τη διατήρηση της μυϊκής μάζας, την επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και θρεπτικών συστατικών.
3. Ένα εξατομικευμένο διατροφικό σχήμα προσαρμοσμένο όπου απαιτείται και στις συννοσηρότητες του ασθενούς (π.χ. επηρεασμένη νεφρική λειτουργία), θα βοηθήσει και την αποτελεσματική διαχείριση πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών της θεραπείας, όπως οι γαστρεντερικές διαταραχές, που ενδέχεται να επηρεάσουν την επαρκή διατροφική πρόσληψη αλλά και τη συμμόρφωση των ασθενών.
4. Δε πρέπει να ξεχνάμε τον ρόλο της άσκησης: Η συστηματική σωματική δραστηριότητα και ιδιαίτερα οι ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης και αντιστάσεων συμβάλλουν στη διατήρηση της άλιπης σωματικής μάζας και της λειτουργικότητας, στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, στην διασφάλιση της ποιότητας ζωής και στη μακροχρόνια διατήρηση της απώλειας βάρους.
Απαραίτητη η συνταγογράφηση με σαφή κριτήρια
Στο πλαίσιο της συζήτησης εκφράστηκε επίσης η θέση ότι, δεδομένου του υψηλού κόστους των αγωνιστών GLP-1 και του σημαντικού οφέλους τους για συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών, είναι αναγκαία η συνταγογράφησή τους με σαφή επιστημονικά κριτήρια, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση όσων έχουν πραγματική θεραπευτική ανάγκη. Άλλωστε το πρόγραμμα της δωρεάν χορήγησης των φαρμάκων με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας απεντάχθηκε και διακόπηκε, με τους ασθενείς να μην λαμβάνουν δωρεάν τα φάρμακα στο διάστημα Ιουλίου-Αυγούστου 2026, με την Πολιτεία να υπόσχεται μέσω του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη πως θα βρεθούν τα χρήματα από κρατικούς πόρους για να ολοκληρωθεί η χορήγηση των 8 δόσεων (από Σεπτέμβρη) στους δικαιούχους. Παράλληλα, είναι προφανές ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στη φαρμακευτική θεραπεία. Η πρόληψη αποτελεί τον σημαντικότερο πυλώνα της δημόσιας υγείας και θα πρέπει να ξεκινά ήδη από την παιδική ηλικία, μέσα από την προαγωγή υγιεινών διατροφικών συνηθειών, την ενίσχυση της σωματικής δραστηριότητας και τη δημιουργία υποστηρικτικών περιβαλλόντων που μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της παχυσαρκίας και των συννοσηροτήτων της. Όπως τόνισε ο Αντώνης Ζαμπέλας, θα ακολουθήσουν υβριδικές συναντήσεις με τα μέλη των φορέων που συμμετείχαν στην ημερίδα με σκοπό τη σύνταξη της Λευκής Βίβλου η οποία θα κατατεθεί στο Υπουργείο Υγείας. Ο καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου και πρόεδρος του ΕΦΕΤ υπογράμμισε πως είναι ιδιαίτερα σημαντική η διάχυση των οδηγιών που θα περιλαμβάνονται στη Λευκή Βίβλο προς τους επαγγελματίες υγείας που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και τους ασθενείς, ώστε οι οδηγίες να γίνουν καθημερινή πράξη.
