Το πλήρες πλάνο για την εφαρμογή της προστασίας της ανηλικότητας από τα προϊόντα καπνού και αλκοόλ παρουσίασαν οι ηγεσίες του υπουργείου Υγείας, Προστασίας του πολίτη και Ψηφιακής Διακυβέρνησης όπου δίδεται στους λιανοπωλητές και τους λιανεμπόρους των προϊόντων καπνού και αλκοόλ με φυσικά καταστήματα προθεσμία μέχρι τις 16 Απριλίου να εγγραφούν στην ειδική πλατφόρμα, ενώ για τα ψηφιακά καταστήματα θα υπάρξει μία μεγαλύτερη παράταση συνολικά δύο μηνών.
Προκειμένου να προλάβει διαμαρτυρίες για το σύντομο της προθεσμίας και για τις διακοπές του Πάσχα που μεσολαβούν ο υπουργός ψηφιακής διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου επισημαίνει ότι η όλη διαδικασία είναι πολύ απλή και διαρκεί μερικά λεπτά.
Η αστυνομία αποκτά ψηφιακά «όπλα» ελέγχου
Τα ψηφιακά εργαλεία δίνουν πλέον τα «όπλα» στην ελληνική αστυνομία που είναι η αρμόδια να κάνει τους ελέγχους ώστε να επιβάλλονται τα πρόστιμα στους παραβάτες τα οποία φτάνουν τα 10.000 € με σφράγισμα του καταστήματος στην περίπτωση υποτροπής και οριστική ανάκληση άδειας μετά την δεύτερη υποτροπή, προσθέτει ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.
Από τη μεριά του υπουργείου Υγείας, ο υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης και ο υφυπουργός αρμόδιος για θέματα ψυχικής υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος εξηγούν ότι τα νέα παιδιά πρέπει να προστατευτούν από τα προϊόντα καπνού και αλκοόλ τα οποία έχουν πολύ δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία τους και επηρεάζουν άμεσα ή εγκεφαλική τους ανάπτυξη, από τα προϊόντα καπνού και το αλκοόλ, καθιστώντας πολύ πιο εύκολη την ανάπτυξη εθισμών.
Κίνδυνος θανάτου από απότομη διακοπή της εξάρτησης στο αλκοόλ
Ένα δείγμα του πόσο επικίνδυνη μπορεί να είναι η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στην ανηλικότητα παρουσίασε ο υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος λέγοντας πως υπάρχει η μοναδική περίπτωση κινδύνου θανάτου από άμεση διακοπή εξαρτησιογόνου συμπεριφοράς και αυτό αυτό ισχύει μόνο στο αλκοόλ από την σοβαρή διαταραχή delirium tremens.
Πώς θα γίνεται ο έλεγχος ηλικίας
Κεντρικός πυλώνας του νέου σχεδίου είναι η καθιέρωση ενός πλήρως ψηφιακού και αξιόπιστου συστήματος επιβεβαίωσης ηλικίας, το οποίο αλλάζει ριζικά τον τρόπο ελέγχου στην αγορά.
Η ταυτοποίηση ενηλικότητας θα πραγματοποιείται μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και Kids Wallet. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα αξιόπιστο σύστημα ελέγχου που περιορίζει ουσιαστικά τη δυνατότητα πρόσβασης των ανηλίκων. Ειδικότερα, όσον αφορά στα σημεία λιανικής πώλησης, οι πωλητές επιλέγουν στην εφαρμογή Gov.gr Wallet την ηλικιακή ομάδα για την επαλήθευση της ηλικίας (π.χ. πάνω από 18) και εμφανίζεται ένα QR code.
Ο πιθανός αγοραστής σκανάρει το QR code είτε μέσω του Gov.gr Wallet, είτε του Kids Wallet και επιτρέπει την κοινοποίηση του πιστοποιητικού επιβεβαίωσης της ηλικίας. Ακολούθως, στο Gov.gr Wallet του πωλητή εμφανίζεται πράσινη ή κόκκινη σήμανση ανάλογα με το εάν επιτρέπεται ή όχι η πώληση του προϊόντος βάσει της ηλικίας. Επισημαίνεται ότι δεν εμφανίζεται η ακριβής ηλικία των αγοραστών.
Παράλληλα, θεσπίζεται:
- Υποχρεωτικό ψηφιακό μητρώο για όλα τα σημεία λιανικής πώλησης.
- Καθολική απαγόρευση πώλησης μέσω αυτόματων πωλητών.
- Μεταφορά της βασικής ευθύνης ελέγχου στην Ελληνική Αστυνομία, με ενισχυμένα εργαλεία.
- Προσωποποίηση ευθύνης, καθώς πλέον υπεύθυνος είναι και ο φυσικός πωλητής (π.χ. ταμίας, σερβιτόρος).
Το νέο σύστημα έρχεται να αντιμετωπίσει και το φαινόμενο χρήσης ψεύτικων ψηφιακών ταυτοτήτων από ανηλίκους, που μέχρι σήμερα αποτελούσε σημαντικό κενό στην εφαρμογή του νόμου.
Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων - alto.gov.gr
Κεντρικό εργαλείο του νέου πλαισίου αποτελεί το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων (alto.gov.gr). Στο μητρώο εγγράφονται υποχρεωτικά όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν τα προϊόντα αυτά σε όλα τα σημεία πώλησης σε όλη τη χώρα. Για πρώτη φορά καθίσταται δυνατή η πλήρης χαρτογράφηση της αγοράς, ο στοχευμένος έλεγχος, η διαλειτουργικότητα μεταξύ των αρμόδιων αρχών. Με την εγγραφή στο Ψηφιακό Μητρώο εκδίδεται έγγραφο που φέρει QR code.
Με τον τρόπο αυτό, διευκολύνονται οι έλεγχοι νομιμότητας που διενεργούν οι αρμόδιες ελεγκτικές Αρχές. Κατά τους επιτόπιους ελέγχους υπάρχει η δυνατότητα τόσο σκαναρίσματος του QR code του εγγράφου, όσο και επιβεβαίωσης εγγραφής στο Μητρώο. Όσοι πωλούν τα σχετικά προϊόντα οφείλουν να εγγραφούν στο alto.gov.gr έως τις 16 Απριλίου 2026.
Ρυθμίσεις για την είσοδο ανηλίκων σε χώρους διασκέδασης - Ηλεκτρονική πλατφόρμα αναγγελίας ιδιωτικών εκδηλώσεων (events.gov.gr)
Η είσοδος και παραμονή ανηλίκων σε αμιγή μπαρ και κέντρα νυχτερινής διασκέδασης απαγορεύεται. Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η διεξαγωγή ιδιωτικών εκδηλώσεων με συμμετοχή ανηλίκων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις: να πραγματοποιούνται σε οριοθετημένους χώρους, να διεξάγονται εκτός ωραρίου λειτουργίας του καταστήματος και εφόσον έχουν προηγουμένως δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα events.gov.gr.
Ειδικό Τμήμα στον ΕΟΔΥ για τα νέα καπνικά προϊόντα
Ταυτόχρονα, δημιουργείται στον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας ειδικό τμήμα για τα νέα καπνικά προϊόντα τα οποία έχουν μία ιδιαίτερη ελκυστικότητα στους εφήβους και τα παιδιά.
Τα νέα αυτά καπνικά προϊόντα έχουν λιγότερες εκπομπές τοξικών ουσιών και λιγότερη εισρόφηση των ουσιών από τον οργανισμό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν περιέχουν τοξικές ουσίες, ούτε πως είναι «αθώες». Οπότε θα πρέπει να καταθέτουν την αίτηση τους στο ειδικό νεοσύστατο Τμήμα του ΕΟΔΥ να κοινοποιούν τα συστατικά τους για να μπορέσουν να πάρουν άδεια κυκλοφορίας στην εγχώρια αγορά.
Ίδρυση Διεύθυνσης Κοινωνικής Αστυνομίας
Η θέσπιση της νομοθεσίας Ν.5216/2025 ακολουθήθηκε από την ίδρυσή πέρσι της Διεύθυνσης Κοινωνικής Αστυνομίας όπου δημιουργούνται δύο υποδιευθύνσεις προστασίας των ανήλικων και πέντε γραφεία προστασίας των ανήλικων στην επικράτεια και συγκεκριμένα στην Αττική, την Πάτρα, τη Θεσσαλονίκη, την Λάρισα, τα Ιωάννινα, την Αλεξανδρούπολη και το Ηράκλειο Κρήτης.
Η κοινωνική αστυνομία είναι υπεύθυνη για όλα τα θέματα της προστασίας των ανήλικων, της ενδοοικογενειακής βίας, της βίας μεταξύ των ανήλικων, των κακοποιήσεων ανθρώπων και ζώων.
Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας -για παράδειγμα- για την ενδοοικογενειακή βία, όπου έχουν γίνει μεγάλες προσπάθειες καταστολής της, μέσα στο 2025 έγιναν 13.000 συλλήψεις, έχουν συνολικά κατηγορηθεί 15.000 άτομα εκ των οποίων 650 είναι προφυλακισμένοι
Επίσης η Ελληνική Αστυνομία κατέσχεσε χιλιάδες τόνους λαθραίων τσιγάρων και χιλιάδες τόνους λαθραίου αλκοόλ το οποίο είτε ήταν νοθευμένο είτε φοροδιέφευγε.
Απολογισμός ελέγχων συλλήψεων και προστίμων από την ΕΛ.ΑΣ.
Πριν την θέσπιση της νομοθεσίας για το αλκοόλ και τα καπνικά προϊόντα η Ελληνική Αστυνομία είχε κάνει 133.000 ελέγχους ενώ από την 7η Ιουλίου του 2025 και μέχρι προχθές είχαν γίνει 82.000 έλεγχοι και 313 συλλήψεις. Επιπλέον, δημιουργήθηκαν 202 δικογραφίες.
Από τις συλλήψεις οι 210, ποσοστό 67 % ήταν για το αλκοόλ, οι 40 συλλήψεις, ποσοστό 13% για τα καπνικά προϊόντα, ενώ στις δικογραφίες, για το αλκοόλ ήταν ποσοστό 47%.
Επίσης συνολικά έχουν επιβληθεί 150 διοικητικά πρόστιμα εκ των οποίων τα 59 πρόστιμα δηλαδή το 39% αφορούσε το αλκοόλ, τα 12 πρόστιμα δηλαδή το 8% τα καπνικά προϊόντα και τα 79 πρόστιμα, δηλαδή ποσοστό 53% αφορούσε λοιπές παραβάσεις.
