Έως και τέσσερις στις δέκα περιπτώσεις καρκίνου παγκοσμίως θα μπορούσαν να προληφθούν, σύμφωνα με νέα παγκόσμια ανάλυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC). Η μελέτη εξετάζει 30 αιτίες που μπορούν να προληφθούν, όπως τα προϊόντα καπνού, το αλκοόλ, ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος, η σωματική αδράνεια, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η υπεριώδης ακτινοβολία. Επίσης συμπεριλαμβάνονται για πρώτη φορά εννέα λοιμώξεις που προκαλούν καρκίνο.
Η ανάλυση, η οποία δημοσιεύθηκε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου (4 Φεβρουαρίου) εκτιμά ότι το 37% όλων των νέων κρουσμάτων καρκίνου το 2022, περίπου 7,1 εκατομμύρια κρούσματα, συνδέονταν με αιτίες που μπορούσαν να προληφθούν. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τις τεράστιες δυνατότητες της πρόληψης στη μείωση του παγκόσμιου φόρτου του καρκίνου.
Βασιζόμενη σε δεδομένα από 185 χώρες και 36 τύπους καρκίνου, η μελέτη προσδιορίζει τα προϊόντα καπνού ως την κύρια αιτία καρκίνου που μπορεί να προληφθεί παγκοσμίως. Τα προϊόντα καπνού ευθύνονται για το 15% όλων των νέων κρουσμάτων καρκίνου, ακολουθούμενα από τις λοιμώξεις (10%) και την κατανάλωση αλκοόλ (3%).
Πιο προλήψιμοι καρκίνοι, του πνεύμονα, του τραχήλου της μήτρας και του στομάχου
Τρεις τύποι καρκίνου - ο καρκίνος του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας - αντιπροσώπευαν σχεδόν το ήμισυ όλων των περιπτώσεων καρκίνου που μπορούσαν να προληφθούν, τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες, παγκοσμίως.
Ο καρκίνος του πνεύμονα συνδεόταν κυρίως με το κάπνισμα και την ατμοσφαιρική ρύπανση, ο καρκίνος του στομάχου αποδιδόταν σε μεγάλο βαθμό σε λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού και ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας προκλήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).
«Αυτή είναι η πρώτη παγκόσμια ανάλυση που δείχνει πόσο είναι το φορτίο καρκίνου, που προέρχεται από αιτίες που μπορούμε να αποτρέψουμε. Εξετάζοντας τα πρότυπα σε όλες τις χώρες και τις πληθυσμιακές ομάδες, μπορούμε να παρέχουμε στις κυβερνήσεις και στα άτομα πιο συγκεκριμένες πληροφορίες για να βοηθήσουμε στην πρόληψη πολλών κρουσμάτων καρκίνου πριν ξεκινήσουν», επεσήμανε ο Δρ. Λμπόουι (Dr. Ilbawi), επικεφαλής της ομάδας του ΠΟΥ για τον έλεγχο του καρκίνου και συγγραφέας της μελέτης.
Πιο επιρρεπείς στον καρκίνο οι άνδρες
Το φορτίο του καρκίνου που μπορεί να προληφθεί είναι σημαντικά υψηλότερο στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες, με το 45% των νέων κρουσμάτων καρκίνου να αντιστοιχεί σε άνδρες σε σύγκριση με 30% στις γυναίκες. Στους άνδρες, το κάπνισμα αντιπροσώπευε τον ένοχο στο 23% όλων των νέων κρουσμάτων καρκίνου, ακολουθούμενο από τις λοιμώξεις με 9% και το αλκοόλ με 4%. Μεταξύ των γυναικών παγκοσμίως, οι λοιμώξεις αντιπροσώπευαν τον ένοχο στο 11% όλων των νέων κρουσμάτων καρκίνου, ακολουθούμενες από το κάπνισμα με 6% και τον υψηλό δείκτη μάζας σώματος με 3%.
«Αυτή η μελέτη-ορόσημο αποτελεί μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση του καρκίνου που μπορεί να προληφθεί παγκοσμίως, ενσωματώνοντας για πρώτη φορά τις μολυσματικές αιτίες του καρκίνου μαζί με τους συμπεριφορικούς, περιβαλλοντικούς και επαγγελματικούς κινδύνους. Η αντιμετώπιση αυτών των αιτιών που μπορούν να προληφθούν αποτελεί ένα τεράστιο παράθυρο ευκαιρίας για τη μείωση του παγκόσμιου φορτίου του καρκίνου», δήλωσε η Δρ. Ίζαμπελ Σοργιοματάραμ (Isabelle Soerjomataram), Αναπληρώτρια διευθύντρια της Μονάδας Επιτήρησης του Καρκίνου του IARC και κύρια συγγραφέας της μελέτης.
Γεωγραφικές διακυμάνσεις
Ο προλήψιμος καρκίνος διέφερε σημαντικά και μεταξύ των γεωγραφικών περιοχών. Μεταξύ των γυναικών, οι προλήψιμοι καρκίνοι κυμαίνονταν από 24% στη Βόρεια Αφρική και τη Δυτική Ασία έως 38% στην υποσαχάρια Αφρική. Μεταξύ των ανδρών, το υψηλότερο φορτίο παρατηρήθηκε στην Ανατολική Ασία με 57% και το χαμηλότερο στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική με 28%. Αυτές οι διαφορές αντανακλούν την ποικίλη έκθεση σε συμπεριφορικούς, περιβαλλοντικούς, επαγγελματικούς και μολυσματικούς παράγοντες κινδύνου, καθώς και διαφορές στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, τις εθνικές πολιτικές πρόληψης και την θωράκιση του συστήματος υγείας.
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για στρατηγικές πρόληψης ειδικές για το εκάστοτε πλαίσιο, οι οποίες θα περιλαμβάνουν ισχυρά μέτρα ελέγχου των προϊόντων καπνού, ρύθμιση του αλκοόλ, εμβολιασμό κατά λοιμώξεων που προκαλούν καρκίνο, όπως ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) και η ηπατίτιδα Β, βελτιωμένη ποιότητα αέρα, ασφαλέστερους χώρους εργασίας, πιο υγιεινή διατροφή και συστηματική σωματική άσκηση.
Η συντονισμένη δράση σε όλους τους τομείς, από την υγεία και την εκπαίδευση έως την ενέργεια, τις μεταφορές και την εργασία, μπορεί να αποτρέψει εκατομμύρια οικογένειες από το να βιώσουν το βάρος μιας διάγνωσης καρκίνου, που εξακολουθεί στην εποχή μας να αποτελεί ένα δυνατό σοκ. Η αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου που μπορούν να προληφθούν όχι μόνο μειώνει τη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου, αλλά και μειώνει το μακροπρόθεσμο κόστος της υγειονομικής περίθαλψης και βελτιώνει την υγεία και την ευημερία του πληθυσμού.
