«Ποιος δουλεύει ποιον, με το συγκεκριμένο πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου;…»

Δεν ξέρω αν ο κ. Ψ… ζήλεψε από τα σημειώματα του κ. Χ που βλέπει ότι αναδημοσιεύω στο Οικονογράφημα ή ήταν η αγανάκτησή του, όπως ο ίδιος μου διευκρίνισε προφορικά, αλλά στο mail που μου έστειλε για τη δημιουργία πλαφόν ανώτατης τιμής στο φυσικό αέριο, δεν κατάφερα να βρω σοβαρούς λόγους να αποφύγω τη δημοσίευσή του.

«Φίλε μου, διάβασα προσεκτικά σχεδόν όλα τα σχετικά ρεπορτάζ με την περιβόητη αυτή απόφαση για το πλαφόν στις τιμές αγοράς φυσικού αερίου. Δεν σου κρύβω ότι αρχικά ήμουν οπαδός της ιδέας. Μετά όμως από όσες πληροφορίες συσσώρευσα από τη μικρή έρευνα που έκανα στα ΜΜΕ – κυρίως τα διεθνή γιατί στα δικά μας δεν έβγαζα άκρη – κατέληξα ότι… μας δουλεύουν. Ναι – ναι μας δουλεύουν. Θα τα πάρω ένα – ένα από την αρχή για να εξηγήσω το εννοώ.

Πριν απ’ όλα η τιμή που όρισαν ως πλαφόν κοντεύει να φτάσει σε όρια σχεδόν διπλάσια από τα τρέχοντα. Θα δεχθώ το επιχείρημα ότι έχει πέσει τόσο επειδή οι αποθήκες σ’ όλη την Ευρώπη είναι σχεδόν υπερπλήρεις και ότι δεν έχει αρχίσει ακόμα η μεγάλη κατανάλωση του χειμώνα που θα τις αδειάσει. Όμως ακόμα και εάν η τιμή του φυσικού αερίου σήμερα 50% ψηλότερα από εκεί που είναι, π.χ. στα 150 ή στα 160 ευρώ MW / h, δηλαδή πολύ κάτω από το ανώτατο όριο που έχει οριστεί στα 180, οι λογαριασμοί θα ήταν πάλι υψηλότεροι από τους τρέχοντες που είναι ήδη αδύνατο να πληρωθούν, αφού είναι πολλαπλάσιοι από τις τιμές πριν από ένα χρόνο. Που πάει να πει ότι το περιβόητο «ανώτατο όριο τιμών», δεν υπερασπίζεται ούτε κατ’ ελάχιστο τους καταναλωτές.

Ναι, θα μου πεις, αλλά θα μπορούσε οι τιμές να τιναχτούν τόσο ψηλά όταν θα αρχίσουν να αδειάζουν τα αποθέματα στα μέσα του χειμώνα ή και την άνοιξη. Τότε δεν θα ήταν χρήσιμο αυτό το όριο που τέθηκε;

Η απάντηση που δίνει κάθε σοβαρή σκέψη όσο αφορά σ’ αυτό είναι πως θα ήταν εξαιρετικά αμφίβολο να συμβεί κάτι τέτοιο, για διάφορους λόγους που έχουν να κάνουν αφ’ ενός με την αγορά και αφ’ εταίρου με τις λεπτομέρειες που συνοδεύουν την περιβόητη απόφαση.

Όσον αφορά την αντίδραση της αγοράς εύκολα μπορείς να πεις ότι οι προμηθεύτριες χώρες θα μπορούσαν να αποφασίσουν να μην πουλήσουν φυσικό αέριο, αν τηρηθεί ένα «απαράδεκτο» γι’ αυτούς όριο στην τιμή που καθορίζεται από τον αγοραστή. Όμως εδώ άλλο είναι το σημαντικό. Στη συμφωνία που μας…πούλησε η κα. φον Ντερ Λάιεν έχουν τεθεί όροι που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε «αυτόματη αναστολή» του ανώτατου ορίου τιμών, στη φάση εκείνη που για κάθε χώρα υπάρχει ανάγκη πλήρωσης των αποθεμάτων και αυτό είναι αδύνατο λόγω του ορίου που ορίσθηκε. Συγκεκριμένα έχει προβλεφθεί αυτόματη απενεργοποίηση του ανώτατου ορίου τιμών σε περίπτωση «δυσκολιών στον εφοδιασμό» έστω και μιας χώρας μέλους ή σε περίπτωση σημαντικής μείωσης των εισαγωγών φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου του LNG, ή ακόμη και σε περίπτωση αύξησης της ζήτησης κατά 15% σε ένα μήνα ή κατά 10% για δύο μήνες.

Στην πραγματικότητα, δηλαδή, εάν η προσφορά είναι κατά οποιονδήποτε τρόπο ανεπαρκής σε σχέση με τη ζήτηση ή εάν η ζήτηση αυξηθεί σημαντικά για οποιοδήποτε λόγο η κάθε χώρα αποφασίσει. Πράγμα όχι ιδιαίτερα απίθανο άμα είσαι σε μία κατάσταση που θέλεις να γεμίσεις γρήγορα τα αποθέματα… Τότε το ανώτατο όριο τιμών πάει… περίπατο. Υπάρχει βέβαια και ο εύκολος τρόπος της αγοράς να «ξεπεράσει» με βάση τις διευκολύνσεις των… αστερίσκων της απόφασης τα όρια αυτής της πολιτικής του πλαφόν και μάλιστα τόσο εύκολα που σκέφτεσαι το ποιος τελικά έγραψε αυτή την απόφαση και τους αστερίσκους της... Όπως διάβασα σε κάποια ρεπορτάζ η αγορά μπορεί εύκολα να προκαλέσει απότομες διακυμάνσεις στο εύρος της τιμής, αυξάνοντας την τιμή πάνω από 180 MW / h μόνο για δύο ημέρες. Έτσι ώστε να μην ενεργοποιείται το ανώτατο όριο, αλλά διασφαλίζοντας απίθανα κέρδη... Αν μάλιστα λάβεις υπ’ όψη ότι εφόσον η τιμή του φυσικού αερίου «πρέπει» να είναι 35 ευρώ υψηλότερη από αυτή του LNG, αν το τελευταίο είναι για παράδειγμα στα 160 - 170 ευρώ, τότε το ανώτατο όριο δεν θα ήταν πλέον 180, αλλά πολύ πάνω από αυτό…

Πέραν αυτού όλοι γνωρίζουμε ότι όταν η αγορά γνωρίζει ότι έχει ένα ανώτατο όριο τιμής σε ένα προϊόν «τείνει» διαρκώς και με κάθε τρόπο να το φτάσει… Να υπενθυμίσω βέβαια ότι με τέτοια επίπεδα τιμών η αγορά απορροφά με μεγάλη ευκολία το αμερικάνικο LNG το οποίο έγινε και πάλι λόγω τιμών βιώσιμο στις διεθνείς αγορές και άρχισαν να ξεχρεώνουν οι παραγωγοί από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, εκεί που πριν από ένα χρόνο αντιμετώπιζαν σοβαρές απειλές γενικευμένης χρεοκοπίας λόγω κόστους παραγωγής. Αυτά φίλε μου. Για άλλη μια φορά νομίζω ότι οι κύριοι και οι κυρίες στις Βρυξέλλες μας δουλεύουν. Και αυτό δεν μου φτιάνει την διάθεση για τα Χριστούγεννα…

Σου εύχομαι Υγεία και για τα υπόλοιπα ό,τι καταφέρουμε καλύτερα!».