Η «Μεγάλη Πέμπτη» είναι αυτή την εβδομάδα

Αυτή την Πέμπτη (αργά το βράδυ της Τετάρτης) η Fed, η αμερικάνικη κεντρική ομοσπονδιακή τράπεζα, ανακοινώνει τις προθέσεις της (δημοσιοποιούνται τα πρακτικά της FOMC) όσον αφορά τον περαιτέρω «βηματισμό» της στην πορεία για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού που και τον μήνα Σεπτέμβριο εξακολούθησε να δείχνει τα... δόντια του.

Το ερώτημα που βρίσκεται παντού είναι ένα: σε πόση... ύφεση είναι διατεθειμένη η Fed να βυθίσει τις ΗΠΑ αλλά και τον υπόλοιπο πλανήτη προκειμένου να αναχαιτίσει τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις.

Τα πρόσφατα στοιχεία για την απασχόληση στις ΗΠΑ έδειξαν ότι η ανεργία σαν ποσοστό εξακολουθεί να παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα του εργασιακά ενεργού πληθυσμού.

Σ’ αυτό το παράδοξο έχουν αναμφίβολα συμβάλει τα απόνερα από τα δύο «πακέτα» 3,5 τρισ. δολ. για την στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας της κυβέρνησης Μπάιντεν, που έχουν μεν αυξήσει κατακόρυφα το δημοσιονομικό έλλειμμα και το χρέος, αλλά έχουν κρατήσει «ζωντανά», ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, σημαντικά κομμάτια της οικονομίας που διαφορετικά θα είχαν εξαφανιστεί μαζί με τα υψηλά επίπεδα μόλυνσης του Covid 19.

O κ. Πάουελ έχει δηλώσει πρόσφατα ότι η αύξηση του κόστους του χρήματος σε συνάρτηση με την απόσυρση της πλεονάζουσας (;) ρευστότητας, του περιβόητου «QT», είναι τα βασικά εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν για την ανάσχεση του πληθωρισμού «όσο …πόνο και αν χρειασθεί» να προκαλέσουν.

Και ο πόνος εδώ δεν είναι άλλος από την ύφεση με απώτερο στόχο την ανεργία και την περιστολή της ζήτησης σαν ανάχωμα για την αυξητική πορεία του πληθωρισμού.

Μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί ούτε ως σχόλιο καμία απάντηση από την πλευρά της Fed στο πως θα ανακοπεί το πληθωριστικό κύμα που δεδηλωμένα προέρχεται από την πλευρά της προσφοράς, με μία τόσο βίαιη παρέμβαση αποκλειστικά στην πλευρά της ζήτησης.

Πολύ δε περισσότερο δεν έχει σχολιασθεί ως απάντηση από την Fed το επιχείρημα ότι πέραν της αναταραχής και της ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, η πηγή των πληθωριστικών πιέσεων έχει ένα ισχυρό τροφοδοτικό σημείο στην γενικευμένη διολίσθηση της νομισματικής αξίας λόγω της πρωτοφανούς σε ιστορικό επίπεδο νομισματικής χαλάρωσης. Που με την σειρά της οδήγησε σε νομισματικό πληθωρισμό με σημεία αναφοράς τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες των ΗΠΑ, της Ε.Ε., της Ιαπωνίας, κ.λ.π.

Πληθωρισμός και απασχόληση

Όσον αφορά το θέμα της απασχόλησης σε πρόσφατο σημείωμα αναλυτών του Bloomberg διαβάζουμε το ακόλουθο εύστοχο - και προβλεπτικό για τις αποφάσεις της ερχόμενης Πέμπτης – σχόλιο: «Είναι δύσκολο να δούμε ότι η ανεργία (σ.σ. και τα υψηλά ποσοστά απασχόλησης), σε οποιοδήποτε λογικό μέτρο, θα μπορούσε να αναγκάσει τη Fed να εγκαταλείψει τα αυξανόμενα επιτόκια σε μια εποχή που ο πληθωρισμός παραμένει πεισματικά ανεξέλεγκτος.

Η αγορά εργασίας έχει μεγαλύτερη σημασία για τον πληθωρισμό λόγω της επίδρασής του στους μισθούς.

Η χαμηλή ανεργία ενισχύει την πλευρά της εργασίας και τείνει να σημαίνει ταχύτερη αύξηση των μισθών. Υπήρξαν (σ.σ. όμως) καλά νέα σε αυτό το μέτωπο, καθώς η αύξηση των μέσων ωριαίων αποδοχών δεν επιταχύνεται και είναι κάτω από το επίπεδο του δομικού πληθωρισμού (σ.σ. και στην Ευρώπη αυτό το φαινόμενο είναι ακόμα πιο αδύναμο μέχρι στιγμής).

Δεν υπάρχει ακόμη προφανής σπείρα μισθών-τιμών, λοιπόν.

Στον αντίποδα, υπάρχουν τα απειλητικά φαινόμενα ότι ο (δομικός) πληθωρισμός 5% εξακολουθεί να είναι (σ.σ. και συνεχίζει να αυξάνεται) τρεις ολόκληρες ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον στόχο της Fed για 2%. Η μείωση των πραγματικών μισθών, είχε αποφευχθεί για χρόνια (σ.σ. λόγω του πολύ χαμηλού πληθωρισμού). (σ.σ. Τώρα) είναι φρικτό ότι οι αποδοχές των ανθρώπων δεν συμβαδίζουν πλέον με τις πιέσεις των τιμών…».

Με άλλα λόγια η επιμονή της Fed να συνεχίσει να «χτυπά» στην πλευρά αυτή, δεν έχει ως άμεση αφορμή της μια εμφανή σπείρα μισθών – τιμών. Αλλά παρ’ όλα αυτά συνεχίζει να αυξάνει την πίεσή της στην πλευρά της ζήτησης…

Οι συνέπειες που προβλέπει η UNCTAD

Αν η Fed την ερχόμενη Πέμπτη παρ’ όλα αυτά συνεχίσει να αυξάνει την πίεσή της στο κόστος του χρήματος με υψηλότερα επιτόκια και μεγαλύτερη «σύσφιξη» στην διαθέσιμη ρευστότητα οι συνέπειες θα είναι αναγνωρισμένα και επισήμως πολύ …άσχημες.

Ενδεικτική είναι η ακόλουθη παράθεση δημοσιεύματος που αφορά την συζήτηση και τις επίσημες εκτιμήσεις της UNCTAD, ήτοι της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη του Εμπορίου. Ιδού τα βασικά συμπεράσματα προειδοποίησης από πλευράς της UNCTAD προς την Fed για τις συνέπειες της πολιτικής της:

• Η έκθεση για το εμπόριο και την ανάπτυξη του 2022 προειδοποιεί ότι οι κινήσεις νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στις προηγμένες οικονομίες κινδυνεύουν να ωθήσουν τον κόσμο προς την παγκόσμια ύφεση και παρατεταμένη στασιμότητα, προκαλώντας χειρότερη ζημιά από τη χρηματοπιστωτική κρίση το 2008 και το σοκ του COVID-19 το 2020...
• Οποιαδήποτε πεποίθηση ότι θα μπορέσουν να μειώσουν τις τιμές βασιζόμενοι σε υψηλότερα επιτόκια χωρίς να προκαλέσουν ύφεση είναι, σύμφωνα με την έκθεση, ένα απερίσκεπτο στοίχημα.
• Σε μια εποχή μείωσης των πραγματικών μισθών, δημοσιονομικής στενότητας, χρηματοπιστωτικής αναταραχής και ανεπαρκούς πολυμερούς στήριξης και συντονισμού, η υπερβολική νομισματική σύσφιξη θα μπορούσε να εγκαινιάσει μια περίοδο στασιμότητας και οικονομικής αστάθειας για πολλές αναπτυσσόμενες χώρες και ορισμένες ανεπτυγμένες χώρες…».
Αυτά εν όψη της Πέμπτης.

Γ. Αγγέλης