«Μιας και μου μένει άλλη μία ημέρα καραντίνα, σκέφτηκα να σας στείλω αυτό το σημείωμα με κάποιες σκέψεις – μπορείς να το πάρεις και σαν παρατήρηση - για τον τρόπο που εσείς στα ΜΜΕ δώσατε «προσοχή» στην συνάντηση της Sintra…».
Και μόνο η εισαγωγή στο σημείωμα του κ. Χ, που ήταν ήδη στο ηλεκτρονικό μου ταχυδρομείο όταν άνοιξα το lap top το πρωί, με προϊδέαζε για την διάθεσή… του μετά από το κλείσιμο λόγω του covid για 5 ημέρες στο σπίτι.
Αποφάσισα να το προσπεράσω και να δω τι ήθελε να πει. Αντί των αναμενόμενων παρατηρήσεων αυτό που ακολουθούσε ήταν κωδικοποιημένα «σημεία» από τις τοποθετήσεις Πάουελ, Λαγκάρντ και Μπέϊλι στην μεταξύ τους δημόσια συζήτηση την τελευταία ημέρα του ετήσιου συνεδρίου της ΕΚΤ στην Sintra της Πορτογαλίας, μία συνάντηση που έχει χαρακτηρισθεί σαν το ευρωπαϊκό Jackson Hole. Το παραθέτω όπως το έχει επισυνάψει.
Πληθωρισμός: Ο Μπέιλι, η BoE (Κεντρική Τράπεζα της Βρετανίας) μπορεί να γίνει ίσως και άμεσα πιο επιθετική (σ.σ. στην αύξηση των επιτοκίων), παρακολουθούμε τους κλυδωνισμούς της αλυσίδας εφοδιασμού…
Fed: Πάουελ, η οικονομία των ΗΠΑ πιστεύουμε ότι είναι σε καλή θέση για να αντισταθεί στη νομισματική καταστολή (σ.σ. στην απότομη αύξηση των επιτοκίων).
EKT: Lagarde, κατάλληλη σταδιακή εφαρμογή των επιτοκίων σε αβέβαιους καιρούς και, στη συνέχεια, προχωράμε ανάλογα με τις συνθήκες.
Fed: Πάουελ, σοβαρά τα σοκ στην οικονομία, ασαφές εάν η οικονομική ισορροπία που υπήρχε πριν από την πανδημία μπορεί να επιστρέψει…
Πληθωρισμός: Λαγκάρντ, δεν νομίζω ότι θα επιστρέψουμε στον χαμηλό πληθωρισμό που είχαμε πριν από την πανδημία…
Fed: Powell, ναι η ανάπτυξη μπορεί να είναι πιο αργή (σ.σ. μετά τις αυξήσεις επιτοκίων), αλλά ο βασικός μας στόχος πάνω απ’ όλα είναι να μειωθεί ο πληθωρισμός
ΗΠΑ: Το ΑΕΠ μειώθηκε κατά 1,6% το πρώτο τρίμηνο, χειρότερο από το αναμενόμενο.
Fed: Mester, προτεραιότητα πάση θυσία η μείωση του πληθωρισμού, είμαστε μόνο στην αρχή της αύξησης των επιτοκίων
Κι όμως φίλε μου επισήμως κανείς δεν παραδέχεται ότι ήμαστε ήδη σε ύφεση, επειδή, από τυπική άποψη, λέμε ύφεση όταν το ΑΕΠ είναι μειωμένο για δύο συνεχόμενα τρίμηνα και μέχρι στιγμής έχουμε μόνο ένα αρνητικό ποσοστό, αυτό του αμερικανικού ΑΕΠ στο -1,5%. Αλλά όλοι οι δείκτες αφορούν το παρελθόν… και το δεύτερο τρίμηνο φτάνει στο τέλος του. Δεδομένων των τάσεων των τιμών (πληθωρισμός πάνω από 8% σχεδόν παντού) είναι δύσκολο να σκεφτεί κανείς ότι τα πράγματα έχουν βελτιωθεί. Αντίθετα όλα τα προσωρινά στοιχεία μιλούν για ραγδαία επιδείνωση το Β τρίμηνο. Η Ιαπωνία έδωσε στοιχεία για τον Μάϊο και παραδέχθηκε την μεγαλύτερη μείωση στην βιομηχανική παραγωγή της από τον Μάϊο του 2020 δηλαδή την απαρχή της πανδημίας.
Η ύφεση είναι ήδη εδώ. Οι κεντρικοί τραπεζίτες μπορεί να αποφεύγουν να μιλάνε γι αυτό αλλά ότι είπαν στην Sintra σε ένα πράγμα μεταφραζόταν, δεν μας ενδιαφέρει η ύφεση, μας ενδιαφέρει η μείωση του πληθωρισμού… Και, παρεμπιπτόντως, μου φαίνεται τρέλα το ότι οι δικοί μας εδώ μιλάνε για συνέχιση της ανάπτυξης… που θα γίνει αυτή βρε παιδιά μέσα σε ένα κόσμο που …βυθίζεται στην ύφεση;
Μα τρελαθήκαμε πιά, γιατί κανείς σας δεν λέει τίποτα γι΄ αυτό; Αυτό είναι το μείζον ζήτημα για τις επόμενες εκλογές όποτε και αν γίνουν αυτές και κανείς δεν θέλει να μιλήσει γι αυτό. Μα πως είναι δυνατόν;…».
Ο τρόπος που γράφει ο κ. Χ είναι συνήθως συγκρατημένος και ψύχραιμος, αυτή την φορά φαίνεται εκνευρισμένος, αλλά το αποδίδω στην πολυήμερη καραντίνα… Παρ’ όλα αυτά συνεχίζω την ανάγνωση.
«Υπάρχει ένας παραλογισμός που με εξοργίζει ότι περνάει …απαρατήρητος. Προχθές ενημερώθηκα και γω όπως όλοι μας ότι ένα από τα νέα σοβαρά μέτρα κυρώσεων εναντίον της Ρωσίας είναι η απαγόρευση αγορών χρυσού δικής της προέλευσης.
Άλλο …αστείο κι αυτό. Δεν είδα να γραφεί κανείς ότι πολύ πριν από την απόφαση αυτή, στην οποία μάλιστα οι ευρωπαίοι εμφανίζονται να έχουν …επιφυλάξεις, έχει συμβεί το εξής: Στις 7 Μάρτη δηλαδή πριν από τέσσερεις μήνες, μιλάμε δηλαδή για χρόνο που έχει να κάνει με το 1ο πακέτο κυρώσεων, τώρα ήμαστε στο 5ο, το London Bullion Market Association (Lbma) αποφάσισε να βγάλει τις ρωσικά εργοστάσια επεξεργασίας χρυσού από την κατηγορία Good Delivery, που είναι η αναγκαία πιστοποίηση για τον χρυσό που διακινείται στις διεθνείς συναλλαγές χρυσού… Αυτό συνέβη δύο εβδομάδες μετά την εκκίνηση του πολέμου στην Ουκρανία, όχι προχθές…
Και για να το κάνω πιο καθαρό, μπορείς να δεις στα σχετικά στοιχεία ότι εδώ και δύο τρία χρόνια, Ρωσία και Κίνα έχουν αρχίσει να μειώνουν τα διαθέσιμά τους σε δολαριακό χρέος και αυξάνουν τα διαθέσιμά τους σε χρυσό. Το ίδιο έχει κάνει η Ινδία και η Τουρκία, όπως και άλλες χώρες των Brics…
Ο ρωσικός χρυσός κατευθύνεται εδώ και καιρό στις αγορές αυτές, την ίδια στιγμή που οι αγορές αυτές μειώνουν την εξάρτησή τους από το αμερικανικό και ευρωπαϊκό χρέος και αυξάνουν τις θέσεις χρυσού στα συναλλαγματικά τους διαθέσιμα… Για πιά απαγόρευση μιλάμε και μάλιστα τώρα;
Για να επανέλθω όμως στο θέμα μου θα σου επισημάνω κάποια σημεία ενός επενδυτή που έχει αποδείξει την δεινότητά του σε περιόδους μεγάλης κρίσης.
Διάβασα πρόσφατα μια συνέντευξή του, μιλάω για τον Ray Dalio του Hedge Fund Bridgewater που διαχειρίζεται αν δεν κάνω λάθος περί τα 140 – 150 δις δολ χαρτοφυλάκιο, νομίζω ήταν στο cnbc και εξηγούσε γιατί «σορτάρει» ένα σημαντικό αριθμό ευρωπαϊκών μετοχών εκτιμώντας ότι θα βγάλει πολλά από αυτή την κίνησή του. Που το βασίζει αυτό; Μα στην βεβαιότητά του για την ύφεση. Σου μεταφέρω κάποια από τα πλέον ενδιαφέροντα σημεία.
Τι έλεγε λοιπόν; Να ορισμένα σημεία:
Υπάρχουν τρεις μεγάλες δυνάμεις που ενεργούν τώρα και οι οποίες δεν ήταν παρούσες στη ζωή μας τελευταία, αλλά υπήρξαν πολλές φορές στο παρελθόν: η τεράστια παραγωγή χρέους, η εκτύπωση χρημάτων για τη δημιουργία εσόδων από αυτό το χρέος και οι εσωτερικές συγκρούσεις αριστερού και δεξιού λαϊκισμού που προκαλούνται από τα μεγάλα κενά στον πλούτο και τις αξίες.
Αυτές οι δυνάμεις οδηγούν σε έναν εμφύλιο πόλεμο και μια μεγάλη σύγκρουση δυνάμεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους και της Κίνας και των συμμάχων της. Αυτά τα τρία πράγματα συμβαίνουν ταυτόχρονα.
Η τελευταία φορά που συνέβη κάτι ανάλογο ήταν μεταξύ 1930 και 1945. Το 1929 υπήρχε η Μεγάλη Ύφεση.
Και μου έρχεται στο μυαλό το ρητό ότι όσοι δεν μαθαίνουν από την ιστορία είναι προορισμένοι να επαναλάβουν τα ίδια λάθη. Στην πραγματικότητα, το 1936, για να αποφευχθεί η επανάληψη της ξέφρενης κερδοσκοπίας από εκείνες τις τράπεζες που ασχολούνται κυρίως με τη συλλογή αποταμιεύσεων, αποφασίστηκε να διαχωριστούν από εκείνες που αντ 'αυτού ασχολούνται με την κερδοσκοπία. Αυτός ο διαχωρισμός τερματίστηκε το 1999, με μοναδικό συγχρονισμό σε όλες τις δυτικές χώρες.
Έτσι τώρα και πάλι, οι τράπεζες που συλλέγουν και διαχειρίζονται αποταμιεύσεις έχουν ξαναρχίσει την κερδοσκοπία στις χρηματοπιστωτικές αγορές, προκαλώντας την εκθετική τους ανάπτυξη μαζί με καταστροφικές πτώσεις, με αποτέλεσμα όλο και πιο συχνά οι κεντρικές τράπεζες (που συχνά διοικούνται από πρώην τραπεζίτες) να πρέπει να παρεμβαίνουν με όλο και περισσότερες ενέσεις ρευστότητας για να αποφύγουν την αυτοκαταστροφή ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Βλέπουμε ήδη αυτή τη στιγμή, αλλά νομίζω ότι πιθανότατα θα είναι πολύ χειρότερα από ότι ήμαστε σήμερα το 2024 ή το 2025…Το εύκολο χρήμα έχει διευρύνει τα «κενά», ας προετοιμαστούμε για εμφύλιους και παγκόσμιους πολέμους.
Αυτά λέει ο άνθρωπος αυτός που μέσα σ’ αυτή την κατάσταση σχεδιάζει το πως θα εκμεταλλευτεί σαν επενδυτής αυτά τα «κενά»… Με πλήρη συνείδηση του περιβάλλοντος και αυτού που κάνει ο ίδιος.
Αν καταγράψεις τις δηλώσεις που γίνονται καθημερινά και αφορούν την αύξηση του κινδύνου της πολεμικής απειλής έχεις την εντύπωση πως κινούμαστε προς την άβυσσο με κλειστά μάτια.
Και μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον υπάρχουν πολιτικοί που καυχώνται για την «Ευρώπη που λειτουργεί» επειδή συμφώνησαν πριν λίγες εβδομάδες για τον ενιαίο φορτιστή κινητών τηλεφώνων. Εδώ πρέπει να γελάσει κανείς ή να κλάψει; Αν είναι δυνατόν…
Το πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση θα το καταλάβουμε τον επόμενο χειμώνα όχι μόνο όταν μάθουμε πόσο ακριβό είναι το φυσικό αέριο, αλλά και πόσο πολύτιμο είναι επειδή θα λείπει…Να σου επισημάνω μόνο ότι στην Γερμανία, οι βιομήχανοι έχουν απευθύνει έκκληση στους πολιτικούς να ανοίξουν ξανά τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα και να μετατρέψουν τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με φυσικό αέριο σε άνθρακα. Διαφορετικά όπως προειδοποιούν η μοναδική εναλλακτική θα είναι το κλείσιμο των επιχειρήσεων και της οικονομικής κατάρρευσης…
Φίλε μου ξαναδιαβάζοντας το σημείωμα αυτό πριν σου το στείλω, σκέφτηκα πως θα αποδόσεις την ένταση που αποπνέει στον «εγκλεισμό» μου λόγω του covid… Δεν θα έχεις και πολύ άδικο, εκνευρισμός τέτοιας προέλευσης υπάρχει, αλλά η πραγματικότητα είναι αυτή και δεν μπορώ να την καλλωπίσω…
Ελπίζω αύριο που θα είμαι …ακίνδυνος να τα πούμε και από κοντά πριν φύγεις για Κρήτη».
Γ. Αγγέλης
Διαβάστε περισσότερα άρθρα της στήλης ΟΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.
