De-regulation στη ΕΕ: Εύκολο να το λες…

Δεν είναι η πρώτη φορά που αναφερόμαστε «στη δυσκολότερη αποστολή της νέας Επιτροπής». Συνδέεται με κάθε πτυχή των ευρύτερων εξελίξεων (προεδρία Τραμπ, ανάγκη ενίσχυσης ανταγωνιστικότητας ΕΕ, αντιμετώπιση στρεβλώσεων στην αγορά) και περιλαμβάνεται στο χαρτοφυλάκιο και τη νέα αποστολή του εμπειρότερου Επιτρόπου του νέου Κολλεγίου Βάλντις Ντομπρόβσκις.

Μία απλή καταγραφή των δεδομένων αρκεί για να διαπιστώσει κανείς ότι ο Λετονός πρώην πρωθυπουργός της χώρας του καλείται περίπου… να τετραγωνίσει τον κύκλο.

-Με αντίπαλο τις ΗΠΑ του Τραμπ η «απορρύθμιση» της αγοράς (de-regulation) θεωρείται δεδομένη επιλογή στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Αν η ΕΕ -τουλάχιστον σε τομείς που οφείλει να ενισχύσει- δεν ακολουθήσει την αγορά, οι αντίστοιχες επιχειρήσεις θα δυσκολευτούν να δραστηριοποιηθούν εντός των συνόρων της ΕΕ. Ειδικά αν συνυπολογίσει κανείς τις επικίνδυνα προστατευτικές τάσεις που αναμένεται να επιδείξει η νέα κυβέρνηση της χώρας.

-Η κομμουνιστική Κίνα προφανώς και προάγει τον… καπιταλιστικό κομμουνισμό της ενισχύοντας με κρατικά κονδύλια επιχειρήσεις που έχουν τη δυνατότητα να πουλάνε παγκοσμίως και κάτω του κόστους.

-Ακόμα κι αν η ΕΕ αποφασίσει να ακολουθήσει -έστω και επιλεκτικά- το δρόμο της απορρύθμισης, υπάρχει μία σειρά επιχειρήσεων που έχουν ήδη επενδύσει σημαντικά κεφάλαια ώστε να συμμορφωθούν με την απαιτητική νομοθεσία της ΕΕ. Η αδικία σε βάρος τους θα είναι μάλλον προφανής.

-Σχεδόν καμία φιλοδημοκρατική πολιτική δύναμη εντός Ευρωκοινοβουλίου δεν υποστηρίζει την παρανοϊκή πολιτική απόσυρσης κάθε είδους fact checking στις ψηφιακές πλατφόρμες. Το ζήτημα επανέρχεται στο προσκήνιο μετά την (κατ’ εμάς) απόφαση της meta να ακολουθήσει την κατεύθυνση των πολιτικών επιλογών Τραμπ.

Σχεδόν όλες οι πολιτικές δυνάμεις του Ευρωκοινοβουλίου όμως έχουν διαφορετική προσέγγιση αναφορικά με την ανάγκη απλούστευσης των διαδικασιών λειτουργίας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων (ακόμα και αυτών που διευκολύνουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις των κρατών-μελών). Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα π.χ. έχει ήδη προκρίνει πολιτικές de-regulation που η ΕΕ είναι υπό τις παρούσες συνθήκες υποχρεωμένη να ακολουθήσει. Δε συμβαίνει όμως το ίδιο με την ευρωπαϊκή κεντροαριστερά. Οι διαφωνίες παραμένουν έντονες την ώρα που η ανάγκη για αποφάσεις την επομένη της ανάληψης της ηγεσίας των ΗΠΑ από τον Τραμπ θα είναι επιτακτική.

Με δεδομένα όλα τα παραπάνω, είναι σαφές ότι η δουλειά της Επιτροπής είναι εξαιρετικά δύσκολη. Οποιοσδήποτε πολιτικός σχεδιασμός αντιμετώπισης της γραφειοκρατίας προσκρούει σε καλώς και κακώς εννοούμενα μεγάλα ή μικρότερα συμφέροντα. Συνεπώς, αναπόφευκτα, ο συμβιβασμός απαιτεί χρόνο. Χρόνο για στάθμιση των δεδομένων και χρόνο για διαβουλεύσεις με κάθε εμπλεκόμενο.

Τον έχει αυτόν το χρόνο η ΕΕ; Όχι, θα έλεγε κάποιος αντιδρώντας ενστικτωδώς. Εδώ θα διαφωνήσουμε εν μέρει. Η ΕΕ έχει τόσο χρόνο όσο της δίνει η… πραγματικότητα. Έχει δηλαδή το χρόνο να διαβουλευτεί μέχρις ότου ξεκαθαρίσει στην πράξη το τοπίο των πολιτικών προθέσεων από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Και η εμπειρία δείχνει ότι οι αποφάσεις θα ληφθούν όταν -και αν- η διαχείριση της (εντεινόμενης) κρίσης το απαιτήσει.

Υπάρχει σωστό και λάθος στις αποφάσεις που καλούμαστε να λάβουμε; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Οι ιδεοληψίες μεταξύ αριστεράς και δεξιάς, φιλελευθερισμού και προστατευτισμού κ.ο.κ. έχουν ξεπεραστεί από την πραγματικότητα. Υπάρχει η ανάγκη να ληφθούν σαφείς αποφάσεις προς όφελος των Ευρωπαίων πολιτών. Αν η πραγματικότητα επιβάλλει de-regulation προς υποστήριξη της ευημερίας μας, τότε ο εκ των υστέρων έλεγχος της προστασίας των πολιτών / καταναλωτών οφείλει να ενισχυθεί αποτελεσματικά. Στην πράξη όχι στα λόγια και πίσω από την τυπική εφαρμογή κάθε νομοθετήματος. Εκεί που εκ των προτέρων προέχει η προστασία των πολιτών από αδιανόητες τακτικές (βλ. Digital Services Act), οι αποφάσεις εύλογα θα πρέπει να είναι διαφορετικές.

Εν μέσω όλων των παραπάνω -και αν πραγματικά θέλουμε να αντιμετωπίσουμε τη «γραφειοκρατία» και όχι να προσποιηθούμε πως την αντιμετωπίζουμε- ο Βάλντις Ντομπρόβσκις έχει… πολύ δύσκολη δουλειά. Δουλειά που απαιτεί χρόνο. Ο οποίος δυστυχώς για όλους μας είναι ιδιαίτερα πιεστικός.