Η πιθανή ανακάλυψη αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Ελλάδα θα μπορούσε να αποτελέσει καταλύτη όχι μόνο για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας αλλά και για τη συνολική αναβάθμιση της αξίας των ελληνικών παραχωρήσεων, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά τη διάρκεια της ημερίδας «Ενεργειακές προκλήσεις για την Ελλάδα και την Ε.Ε. – Οι δρόμοι για επαρκή και πιο φθηνή ενέργεια» που διοργάνωσε το Σάββατο ο ευρωβουλευτής Δημήτρης Τσιόδρας στο ΕΒΕΑ.
Ο υπουργός συνέδεσε ευθέως τις πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή με τη σημασία των ερευνών υδρογονανθράκων, υποστηρίζοντας ότι σε περιόδους γεωπολιτικής αβεβαιότητας αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο η ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας και αξιοποίησης των εγχώριων πόρων. Όπως τόνισε, η ανάπτυξη των υδρογονανθράκων αποτελεί εθνική υπόθεση και δεν προσφέρεται για απλοποιημένες προσεγγίσεις που υποτιμούν τη σημασία του τομέα για τη χώρα.
Η θεσμική συνέχεια και το στοίχημα των γεωτρήσεων
Ο κ. Παπασταύρου στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της θεσμικής συνέχειας για έργα που απαιτούν πολυετή σχεδιασμό και επενδύσεις. Όπως ανέφερε, κατά τη διάρκεια της δεκαετούς οικονομικής κρίσης, η Ελλάδα κατάφερε να αντέξει παρά τη συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά περίπου 25%, ωστόσο η χώρα εξακολουθεί να υστερεί σε τομείς που απαιτούν μακροχρόνια θεσμική συνέπεια και συνέχεια πολιτικών. Αναλύοντας περαιτέρω, εξήγησε ότι για να αποφασίσουν κορυφαίοι διεθνείς ενεργειακοί όμιλοι να επενδύσουν στην Ελλάδα, χρειάστηκε τα τελευταία χρόνια να ενισχυθεί σημαντικά η γεωλογική γνώση των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών, μέσα από εκτεταμένες σεισμικές έρευνες και τη συλλογή νέων δεδομένων.
Ο υπουργός επανέλαβε ότι η πρώτη ερευνητική γεώτρηση αποτελεί κομβικό σημείο για το μέλλον του κλάδου. Πρόκειται για αυτήν που θα πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο του 2027 στο Block 2 στο ΒΔ Ιόνιο ενώ μία έως δύο ακόμη γεωτρήσεις αναμένεται να ακολουθήσουν μεταγενέστερα στο Block 10. «Η επιτυχία σε ένα οικόπεδο αναβαθμίζει αυτομάτως την αξία ολόκληρου του θαλάσσιου χώρου», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι ένα θετικό αποτέλεσμα δεν θα έχει μόνο οικονομική σημασία αλλά θα αποτελέσει και διεθνή αναγνώριση των προοπτικών της χώρας στον τομέα των υδρογονανθράκων. Όπως είπε, θα ενισχύσει την ενεργειακή αυτονομία της χώρας και σε βάθος χρόνου θα μπορούσε να επιτρέψει στην Ελλάδα να εξελιχθεί σε παραγωγό φυσικού αερίου, δημιουργώντας προϋποθέσεις ευημερίας και για τις επόμενες γενιές. Ταυτόχρονα, υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη γεώτρηση θα είναι η πρώτη που θα πραγματοποιηθεί σε τόσο μεγάλα θαλάσσια βάθη στην Ελλάδα.
Το παράδειγμα της Νορβηγίας και η επιτυχία με την 17η προσπάθεια
Ωστόσο, το αποτέλεσμα της πρώτης γεώτρησης, ακόμη και εάν είναι αρνητικό δεν θα πρέπει να μας αποθαρρύνει. Επικαλούμενος το παράδειγμα της Νορβηγίας, της πλουσιότερης χώρας στην Ευρώπη, ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι η σημερινή ευημερία της χώρας και το κρατικό επενδυτικό ταμείο που έχει δημιουργηθεί από τα έσοδα των υδρογονανθράκων δεν προέκυψαν από την πρώτη προσπάθεια. Όπως είπε, χρειάστηκαν διαδοχικές έρευνες και επιμονή μέχρι να επιτευχθούν τα αποτελέσματα (τελικά με την 17η προσπάθεια) που μετέτρεψαν τη χώρα σε μία από τις ισχυρότερες ενεργειακές οικονομίες της Ευρώπης.
Με αυτόν τον τρόπο θέλησε να καταδείξει ότι οι έρευνες υδρογονανθράκων είναι μια διαδικασία με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και όχι μια δραστηριότητα που κρίνεται αποκλειστικά από το αποτέλεσμα μιας και μόνο γεώτρησης.
Η επίσκεψη στις ΗΠΑ και η συνεργασία με Chevron και ExxonMobil
Οι έρευνες υδρογονανθράκων και η διεύρυνση της ενεργειακής συνεργασίας Ελλάδας - Ηνωμένων Πολιτειών αναμένεται να βρεθούν ψηλά στην ατζέντα των επαφών που θα έχει τις επόμενες ημέρες στην Ουάσιγκτον ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το ταξίδι πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η παρουσία αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών στις ελληνικές παραχωρήσεις αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, ενώ οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η ενεργειακή μετάβαση και η προστασία του περιβάλλοντος παραμένουν σταθερές προτεραιότητες της κυβέρνησης. Τόνισε ωστόσο ότι τόσο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όσο και οι υδρογονάνθρακες αποτελούν απαραίτητα εργαλεία για τη διαμόρφωση ενός ασφαλούς και ανθεκτικού ενεργειακού μείγματος.
Επισήμανε ακόμη ότι απαιτείται συνεχής συνεργασία με τις δύο μεγάλες αμερικανικές εταιρείες, Chevron και ExxonMobil, προσθέτοντας ότι και οι ελληνικές εταιρείες Helleniq Energy και Energean διαθέτουν υψηλή τεχνική επάρκεια και αποτελούν εξίσου σημαντικούς εταίρους στην ανάπτυξη του κλάδου.
Σύμφωνα με τον υπουργό, στις επαφές που θα πραγματοποιηθούν στις ΗΠΑ θα βρεθεί στο επίκεντρο και η πρωτοβουλία 3+1 μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, με στόχο την περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας σε ενεργειακό και γεωπολιτικό επίπεδο.
Τι σημαίνει η στροφή της ExxonMobil προς το Ιόνιο
Απαντώντας σε ερωτήσεις για την αποχώρηση της ExxonMobil από το θαλάσσιο οικόπεδο «Δυτικά της Κρήτης» και τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος της ExxonMobil προς το Ιόνιο και κατά πόσο αυτή επηρεάζει τον σχεδιασμό της ελληνικής πλευράς, ο κ. Παπασταύρου ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει καμία αλλαγή στην εθνική στρατηγική για τις έρευνες υδρογονανθράκων.
Όπως εξήγησε, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες λειτουργούν με όρους διαχείρισης χαρτοφυλακίου, κατανέμοντας κεφάλαια και τεχνικούς πόρους στις περιοχές όπου εκτιμούν ότι κάθε χρονική στιγμή υπάρχουν οι καλύτερες προοπτικές επιτυχίας. Η επιλογή της ExxonMobil να δώσει προτεραιότητα σε συγκεκριμένη παραχώρηση δεν σημαίνει εγκατάλειψη άλλων περιοχών ενδιαφέροντος ούτε μεταβολή του συνολικού επενδυτικού σχεδιασμού.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι οι σεισμικές έρευνες νοτίως της Κρήτης συνεχίζονται κανονικά και ότι η ελληνική πλευρά προχωρά με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό. Όπως σημείωσε, η απόφαση μιας εταιρείας να επικεντρωθεί προσωρινά σε ένα οικόπεδο αντί σε κάποιο άλλο αποτελεί μέρος της επιχειρηματικής της στρατηγικής και δεν μεταβάλλει τις προτεραιότητες της χώρας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το κρίσιμο ζητούμενο για την Ελλάδα είναι να πραγματοποιηθεί η πρώτη ερευνητική γεώτρηση και να αποκτηθούν πραγματικά δεδομένα για το υπέδαφος, καθώς μόνο τότε θα μπορεί να αξιολογηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια το δυναμικό των ελληνικών παραχωρήσεων.
