Η υλοποίηση 98 δράσεων και προγραμμάτων το 2025 στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία 2024-2030 σηματοδοτεί την μετατόπιση από την αποσπασματική διαχείριση σε μια θεσμική πολιτική αναπηρίας με κοινωνικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα, επισημαίνει ο υπουργός Επικρατείς Άκης Σκέρτσος σε άρθρο του στην εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής».
Ο υπουργός Επικρατείας αναφέρεται στα βήματα που έχουν γίνει το 2025 στον δρόμο προς την κατάκτηση της καθολικής προσβασιμότητας, που «είναι η μεγαλύτερη πρόκληση αυτής της αλλαγής», όπως το πρόγραμμα ”Προσβασιμότητα κατ’ οίκον”, η Κάρτα Αναπηρίας για δωρεάν μετακίνηση, οι Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού, κ.ά.
Διαβεβαιώνει ότι το 2026 είναι μια χρονιά κλιμάκωσης των πολιτικών αναπηρίας και τονίζει: «Το 2025 έδειξε ότι και στο πεδίο της αναπηρίας κάτι αλλάζει. Το 2026 και το 2027 θα κρίνουν αν η πρόοδος αυτή μπορεί να γίνει κανονικότητα. Για μια Ελλάδα με όλους, για όλους».
Ακολουθεί το άρθρο του υπουργού Επικρατείας:
Υπάρχουν χρονιές που δεν αποτιμώνται μόνο με αριθμούς, αλλά με το αν αλλάζουν τον τρόπο που σχεδιάζεται και ασκείται η πολιτική. Το 2025 ήταν μια τέτοια χρονιά για τις πολιτικές αναπηρίας. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Η χώρα διαθέτει πλέον έναν εθνικό μηχανισμό για τα άτομα με αναπηρία υπό την προεδρία της κυβέρνησης, ο οποίος αναφέρεται και λογοδοτεί απευθείας στον Πρωθυπουργό. Έναν μηχανισμό που δεν περιορίζεται στον σχεδιασμό, αλλά έχει ευθύνη για τον συντονισμό, την υλοποίηση και παρακολούθηση πολιτικών, διασφαλίζοντας την οριζόντια επίλυση προβλημάτων στα συναρμόδια υπουργεία.
Η απουσία αυτού του μηχανισμού στο παρελθόν είχε οδηγήσει σε αποσπασματικότητα και έλλειψη στρατηγικής χωρίς σαφείς, μετρήσιμους στόχους. Το αποτέλεσμα ήταν μια κυρίαρχη λογική επιδοματικού χαρακτήρα, που συχνά αναπαρήγαγε την περιθωριοποίηση αντί να ενισχύει την ενεργό συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία σε όλες τις εκφάνσεις της δημόσιας ζωής. Σήμερα, για πρώτη φορά, υπάρχει μια Εθνική Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία 2024-2030, που λειτουργεί ως πλαίσιο ευθύνης και όχι απλής πρόθεσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η υλοποίηση 98 δράσεων και προγραμμάτων το 2025 αποκτά ουσιαστικό νόημα. Ως εφαρμογή μιας συνεκτικής πολιτικής, ευθυγραμμισμένης με τη Σύμβαση του ΟΗΕ, με βελτιωμένο συντονισμό των φορέων και ενεργό συμμετοχή της Κοινωνίας των Πολιτών. Πρόκειται για μια μετατόπιση από την αποσπασματική διαχείριση σε μια θεσμική πολιτική αναπηρίας με κοινωνικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα.
Η κατάκτηση της καθολικής προσβασιμότητας είναι η μεγαλύτερη πρόκληση αυτής της αλλαγής. Ο στόχος είναι φιλόδοξος ωστόσο πλέον γίνονται βήματα όταν 1.202 συμπολίτες μας βελτιώνουν τις συνθήκες διαβίωσής τους μέσω του προγράμματος «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον», όταν πάνω από 800 δημόσια κτήρια, 200 μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι και περισσότερες από 260 παραλίες γίνονται πραγματικά προσβάσιμοι δημόσιοι χώροι. Έτσι η πολιτική μετατρέπεται σε καθημερινό βίωμα. Στις μεταφορές, περισσότεροι προσβάσιμοι λιμένες, νέα λεωφορεία και η Κάρτα Αναπηρίας για δωρεάν μετακίνηση αποτυπώνουν μια αλλαγή αντίληψης. Η προσβασιμότητα δεν είναι τεχνική παράμετρος, αλλά προϋπόθεση ισότητας.
Αντίστοιχα, στην ανεξάρτητη διαβίωση, η αύξηση κατά 50% της αποζημίωσης στις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης στα 1.800 €/μήνα, η αύξηση κατά 44% στο ημερήσιο τροφείο των Οικοτροφείων μετά από 17 χρόνια και η διατήρηση του επιδόματος κώφωσης και βαρηκοΐας ανεξαρτήτως εργασιακής απασχόλησης ώστε να μην λειτουργεί ως αντικίνητρο για την εργασία, σηματοδοτούν τη μετάβαση από την παθητική στήριξη στην ενδυνάμωση.
Ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού, τα 12.600 vouchers για ΚΔΑΠ ΑμεΑ και η μείωση των εκκρεμών ραντεβού πιστοποίησης κατά 76% δείχνουν ότι το κράτος μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά όταν υπάρχει σχέδιο και παρακολούθηση.
Στην υγεία, κινητές μονάδες από τον Έβρο έως την Κρήτη που εξυπηρετούν 500.000 κατοίκους απομακρυσμένων κοινοτήτων, κατ’ οίκον χορήγηση φαρμάκων σε πάνω από 141.000 ασθενείς και η ανάδειξη της ψυχικής υγείας σε δημόσια προτεραιότητα αποτυπώνουν μια πιο συμπεριληπτική προσέγγιση. Παράλληλα, η μεγαλύτερη έως σήμερα εκστρατεία ενημέρωσης για τη δωρεά οργάνων προσέθεσε 30.000 νέους δωρητές (+52%) και αύξησε τον αριθμό μεταμοσχεύσεων σε 378 το 2025 από 226 το 2019 (+67%).
Στην εκπαίδευση και την εργασία, η ίδρυση 3.448 Τμημάτων Ένταξης, η δημιουργία 8 νέων σχολικών μονάδων ειδικής αγωγής, η εφαρμογή 60 ολοήμερων προγραμμάτων, οι Μονάδες Ισότιμης Πρόσβασης στα ΑΕΙ και η ένταξη άνω των 1.000 ατόμων με αναπηρία στην αγορά εργασίας δείχνουν ότι η ισότητα δεν εξαντλείται στη νομοθέτηση, αλλά απαιτεί κρίνεται στην εφαρμογή.
Το 2026 είναι μια χρονιά κλιμάκωσης των προσπαθειών μας. Η πλήρης ανάπτυξη του Εθνικού Μητρώου Αναπηρίας, η επιδότηση ηλεκτρικών αμαξιδίων χωρίς επιβάρυνση, οι νέες παρεμβάσεις προσβασιμότητας, η ενίσχυση των σχολικών μεταφορών μαθητών με αναπηρία σε όλη τη χώρα με ηλεκτροκίνητα οχήματα και η συστηματική εκπαίδευση της δημόσιας διοίκησης συνιστούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Το 2025 έδειξε ότι και στο πεδίο της αναπηρίας κάτι αλλάζει. Το 2026 και το 2027 θα κρίνουν αν η πρόοδος αυτή μπορεί να γίνει κανονικότητα. Για μια Ελλάδα με όλους, για όλους.
