Ο Τραμπ θέλει την Γροιλανδία. Το πρόβλημα ωστόσο είναι ότι η Γροιλανδία ανήκει στη Δανία και επιπλέον οι περισσότεροι κάτοικοί της δεν θέλουν να γίνουν μέρος των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το Politico, μία εισβολή στο Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας σε μία αντίστοιχη επιχείρηση με εκείνη που διενεργήθηκε στη Βενεζουέλα προ ημερών μοιάζει αποκύημα φαντασίας, ακόμα και αν προκάλεσε σοκ σχετικά με τις δυνατότητες των ΗΠΑ.
Από την άλλη, υπάρχει μία διαδρομή προς την επίτευξη αυτού του στόχου την οποία ο Τραμπ φαίνεται ότι ακολουθεί η οποία σε στρατηγική μοιάζει με σχέδιο του Πούτιν.
Το Politico μίλησε με εννέα αξιωματούχους της ΕΕ, στελέχη του ΝΑΤΟ, ειδικούς στην άμυνα και διπλωμάτες για να «χαρτογραφήσει» πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια αμερικανική εξαγορά του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικά κρίσιμου αρκτικού νησιού.
«Θα μπορούσε να γίνει με πέντε ελικόπτερα… δεν θα χρειαζόταν πολλά στρατεύματα. Οι Γροιλανδοί δε θα μπορούσαν να κάνουν τίποτα», είπε Δανός πολιτικός που ζήτησε να μην κατονομαστεί.
Βήμα 1: Εκστρατεία επιρροής υπέρ της ανεξαρτησίας
Σχεδόν αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να προωθεί την ανεξαρτητοποίηση της Γροιλανδίας, που σήμερα αποτελεί ημι-αυτόνομο έδαφος του βασιλείου της Δανίας. Μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να συνάπτει απευθείας συμφωνίες με τις ΗΠΑ, ενώ στο ισχύον καθεστώς απαιτείται η έγκριση της Κοπεγχάγης.
Για να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους, θα απαιτούνταν δημοψήφισμα και στη συνέχεια διαπραγμάτευση συμφωνίας που θα πρέπει να εγκρίνουν τόσο η Νουκ όσο και η Κοπεγχάγη. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των Γροιλανδών δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ το 28% δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν κατά.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των δανικών μέσων ενημέρωσης, Αμερικανοί με δεσμούς με τον Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γροιλανδία.
Ο ειδικός ψηφιακής πολιτικής Φέλιξ Κάρτε, που έχει συμβουλεύσει κυβερνήσεις και θεσμούς της ΕΕ, παρέπεμψε στις τακτικές της Μόσχας σε χώρες όπως η Μολδαβία, η Ρουμανία και η Ουκρανία.
«Η Ρωσία συνδυάζει τακτικές εκτός διαδικτύου και στο διαδίκτυο. Ταυτόχρονα, δημιουργεί μεγάλα δίκτυα ψεύτικων λογαριασμών και ψευδο-μέσων ενημέρωσης για να ενισχύσει τις δραστηριότητές της στο διαδίκτυο και να προωθήσει επιλεγμένους υποψηφίους ή θέσεις. Ο στόχος συχνά δεν είναι να πείσει τους ψηφοφόρους ότι μια φιλορωσική επιλογή είναι καλύτερη, αλλά να την κάνει να φαίνεται μεγαλύτερη, πιο δυνατή και πιο δημοφιλής από ό,τι είναι στην πραγματικότητα, δημιουργώντας μια αίσθηση αναπόφευκτου», τονίζει.
Από την πλευρά του, ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής προσωπάρχης του Τραμπ, δήλωσε ότι «κανείς δεν θα πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».
Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ διόρισε ειδικό απεσταλμένο για τη Γροιλανδία τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα Τζεφ Λάντρι, δηλώνοντας ότι έχει αποστολή να «γίνει η Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».
Βήμα 2: Παρουσίαση μίας «γλυκιάς» συμφωνίας
Αν υποθέσουμε ότι οι κάτοικοι της Γροιλανδίας ψηφίσουν να αποχωρήσουν από τη Δανία, το επόμενο βήμα θα ήταν να ενταχθεί στην επιρροή των ΗΠΑ. Μία επιλογή που έχει ακουστεί επανειλημμένα είναι να ενταχθεί ως νέα πολιτεία των ΗΠΑ.
Όμως, από τον περασμένο Μάιο κυκλοφορούν αναφορές ότι η κυβέρνηση Τραμπ θέλει η Γροιλανδία να υπογράψει μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA) - όπως αυτές που διαθέτει με τη Μικρονησία, τις Νήσους Μάρσαλ και το Παλάου. Σύμφωνα με τις συμφωνίες αυτές, οι ΗΠΑ παρέχουν βασικές υπηρεσίες, προστασία και ελεύθερο εμπόριο σε αντάλλαγμα για την απεριόριστη στρατιωτική δράση τους στο έδαφος αυτών των χωρών.
Ο Kuno Fencker, ένας βουλευτής της αντιπολίτευσης της Γροιλανδίας που υποστηρίζει την ανεξαρτησία δήλωσε μία τέτοια συμφωνία θα πρέπει να τεθεί σε δημοψήφισμα: «Προσπαθώ να εξηγήσω στους Αμερικανούς ότι δεν θέλουμε να γίνουμε σαν οποιοδήποτε άλλο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης, διμερείς συμφωνίες ή ακόμα και ευκαιρίες και άλλα μέσα που ίσως δεν μπορώ να φανταστώ - ας έρθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και οι Γροιλανδοί θα αποφασίσουν».
Αντίθετα, ο Τόμας Κρόσμπι, αναπληρωτής καθηγητής στη Βασιλική Αμυντική Ακαδημία της Δανίας, προειδοποιεί ότι ο Τραμπ δεν είναι αξιόπιστος διαπραγματευτής και ότι μια τέτοια συμφωνία θα είχε ελάχιστα οφέλη για τους Γροιλανδούς.
Βήμα 3: Εξασφάλιση ευρωπαϊκής συναίνεσης
Οι ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως οι σύμμαχοι της Δανίας στην ΕΕ, θα αντιδρούσαν έντονα σε περίπτωση που ο Τραμπ προσπαθούσε να «πάρει» τη Γροιλανδία. Όμως, η Ουάσιγκτον έχει έναν μοχλό πίεσης: την Ουκρανία.
Ένα σενάριο που συζητείται στους διπλωματικούς κύκλους είναι ένα πακέτο «για ασφάλεια» δηλαδή ισχυρότερες αμερικανικές εγγυήσεις για την Ουκρανία, με αντάλλαγμα διευρυμένο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.
Ένα πιθανό σενάριο που πρότεινε διπλωμάτης της ΕΕ θα ήταν μια συνολική συμφωνία ασφάλειας-για-ασφάλεια, βάσει της οποίας η Ευρώπη θα λάβει πιο σταθερές διαβεβαιώσεις από την κυβέρνηση Τραμπ για την Ουκρανία σε αντάλλαγμα για έναν διευρυμένο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.
Βήμα 4: Στρατιωτική επέμβαση
Και αν η Γροιλανδία - ή η Δανία - πει «όχι»; Στρατιωτικά, μια κατάληψη θα ήταν σχετικά εύκολη.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη εκατοντάδες στρατιωτικούς στο διαστημικό κέντρο Πιτουφίκ, προσωπικό στο προξενείο του Νουούκ και εποχικές δυνάμεις της Εθνοφρουράς, σύμφωνα με τον Λιν Μόρτενσγκαρντ, ερευνητή στο Δανικό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών και εμπειρογνώμονα σε θέματα ασφάλειας της Γροιλανδίας.
Επιπλέον, η άμυνα της Γροιλανδίας είναι περιορισμένη καθώς δεν διαθέτει πεζικό στρατό, ενώ η Κοινή Αρκτική Διοίκηση της Δανίας στην πρωτεύουσα διαθέτει ελάχιστα και ξεπερασμένα στρατιωτικά μέσα.
Ως αποτέλεσμα, αν ο Τραμπ κινητοποιήσει την αμερικανική παρουσία επί τόπου -ή στείλει ειδικές δυνάμεις - οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταλάβουν τον έλεγχο του Νουούκ «σε μισή ώρα ή και λιγότερο», είπε ο Μόρτενσγκαρντ.
«Οποιαδήποτε εισβολή δεν θα έχει καμία νομική βάση και θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ», λέει ο Ρομάν Σουφάρτ, επικεφαλής του Arctic Institute, ενός think tank με έδρα την Ουάσινγκτον που ασχολείται με θέματα ασφάλειας.
Πάντως προς το παρόν, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ παραμένουν ψύχραιμοι όσον αφορά την πιθανότητα επίθεσης. «Είμαστε ακόμα μακριά από αυτό το σενάριο», δήλωσε ένας ανώτερος διπλωμάτης. «Μπορεί να υπάρξουν δύσκολες διαπραγματεύσεις, αλλά δεν νομίζω ότι είμαστε κοντά σε οποιαδήποτε εχθρική κατάληψη».
