Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα δύο λύσεις για την υποστήριξη των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας την περίοδο 2026-2027: δανεισμό από την ΕΕ και δάνειο επανορθώσεων, μέσω των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην ΕΕ.
«Με τις σημερινές προτάσεις, θα διασφαλίσουμε ότι η Ουκρανία έχει τα μέσα για να αμυνθεί και να προωθήσει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις από θέση ισχύος», δήλωσε η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στις Βρυξέλλες.
Η πρώτη, αφορά δανεισμό της ΕΕ και χρήση του προϋπολογισμού της ΕΕ ως εγγύηση για να χορηγηθεί δάνειο στην Ουκρανία - μία λύση η οποία απαιτεί ομοφωνία. Η δεύτερη, αφορά ένα Δάνειο Αποζημιώσεων, το οποίο θα εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να δανείζεται μετρητά από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ΕΕ που κατέχουν ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας. Η Φον ντερ Λάιεν εξήγησε ότι τα ταμειακά υπόλοιπα θα παρέχονται στην Ουκρανία ως δάνειο το οποίο θα αποπληρωθεί, μόνο εάν και όταν η Ρωσία πληρώσει για τις επανορθώσεις. Γι' αυτή τη λύση χρειάζεται ειδική πλειοψηφία.
«Σήμερα προτείνουμε να καλύψουμε τα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια, δηλαδή 90 δισεκατομμύρια ευρώ. Το υπόλοιπο θα πρέπει να καλύψουν οι διεθνείς εταίροι», είπε η Φον ντερ Λάιεν. Όπως εξήγησε, ο υπολογισμός βασίζεται στην εκτίμηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ότι η Ουκρανία θα χρειαστεί τη διετία 2026-2027 συνολική χρηματοδότηση ύψους 135,7 δισ. ευρώ.
Ειδικότερα, η πρόταση της Επιτροπής βασίζεται σε πέντε νομοθετικές προτάσεις:
• μια πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση Δανείου Αποζημιώσεων
• μια πρόταση για την απαγόρευση οποιασδήποτε μεταφοράς ακινητοποιημένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας πίσω στη Ρωσία
• δύο προτάσεις που θεσπίζουν σημαντικές διασφαλίσεις για το Δάνειο Αποζημιώσεων, με στόχο την προστασία των κρατών μελών της ΕΕ και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από πιθανά μέτρα αντιποίνων. (Πρόκειται για την τροποποίηση του κανονισμού 833/2014 που θα δημοσιοποιηθεί μόλις το Συμβούλιο λάβει θέση επ' αυτών και θα συμπληρωθεί από μια παράλληλη πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου από την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ)
• Μια προτεινόμενη τροποποίηση του ισχύοντος Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου ώστε να καταστεί δυνατή η χρήση του προϋπολογισμού της ΕΕ για τη στήριξη ενός δανείου προς την Ουκρανία, η οποία θα μπορούσε να εξυπηρετήσει και τις δύο λύσεις που έχουν προταθεί.
Η πρόταση της Επιτροπής έρχεται καθώς οι επιθέσεις της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και των υποδομών της αυξάνονται εντατικά, παράλληλα με τις αυξανόμενες επιθέσεις υβριδικού πολέμου σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και τις εισβολές στον εναέριο χώρο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Το μεγαλύτερο μέρος των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, περίπου 210 δισεκατομμύρια ευρώ, βρίσκονται υπό τον έλεγχο της βελγικής εταιρείας Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες. Είναι «η χειρότερη επιλογή» και «δεν αντιμετωπίζει τις ανησυχίες μας», δήλωσε σήμερα ο Βέλγος υπουργός Εξωτερικών Μαξίμ Πρεβό.
H Φον ντερ Λάιεν προσπάθησε να καθησυχάσει το Βέλγιο λέγοντας ότι η πρόταση της Επιτροπής για το δάνειο αποζημιώσεων προς την Ουκρανία λαμβάνει υπόψη «σχεδόν όλες» τις ανησυχίες του. Σύμφωνα με την ίδια, η νομοθετική πρόταση που προτείνεται παρέχει «ισχυρές εγγυήσεις» για την προστασία όλων των κρατών-μελών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από πιθανά μέτρα αντιποίνων. Επιπλέον, τόνισε ότι προβλέπεται ένας «ισχυρός μηχανισμός αλληλεγγύης», που υποστηρίζεται από διμερείς εθνικές εγγυήσεις ή τον προϋπολογισμό της ΕΕ. «Όλοι θα μοιραστούμε το βάρος», τόνισε.
«Όλα όσα προτείνουμε σήμερα είναι νομικά αξιόπιστα, πλήρως σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ και με το διεθνές δίκαιο», καθησύχασε ο Επίτροπος Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημέρωσε την αμερικανική διοίκηση και συγκεκριμένα τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, για τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ σχεδιάζει να στηρίξει την Ουκρανία την επόμενη διετία και έτυχε «θετικής ανταπόκρισης», όπως είπε η Φον ντερ Λάιεν. «Η πρότασή μας έχει φτιαχτεί με τρόπο που προτρέπει και άλλους εταίρους μας να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία μας για τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, ώστε να μπορούν να συμβάλουν στην κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας», πρόσθεσε η ίδια.
