Στην ψηφιακή εποχή, το «μονοπάτι του ασθενούς» μετασχηματίζεται ριζικά. Σε κάθε σημείο αλληλεπίδρασης με το σύστημα υγείας - από την πρόληψη και την αναγνώριση μιας ανάγκης υγείας έως τη διάγνωση, τη θεραπεία και τη μακροχρόνια παρακολούθηση - η φροντίδα γίνεται πιο προσβάσιμη, πιο εξατομικευμένη και περισσότερο συμμετοχική.
Για το Υπουργείο Υγείας, οι αρχές της προσβασιμότητας, της εξατομίκευσης και της συμμετοχικότητας αποτελούν τον πυρήνα του ψηφιακού μετασχηματισμού στον χώρο της υγείας. Με σαφή στρατηγικό σχεδιασμό και με τη χρηματοδοτική στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, του ΕΣΠΑ και εθνικών πόρων, υλοποιούνται παρεμβάσεις που αλλάζουν ουσιαστικά κάθε στάδιο της διαδρομής του ασθενούς στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Ψηφιακή πύλη, το MyHealthApp
Κεντρική ψηφιακή πύλη επικοινωνίας του πολίτη με το σύστημα υγείας αποτελεί το My Health App. Η εφαρμογή συγκεντρώνει σε έναν ασφαλή και προσωπικό ψηφιακό χώρο το σύνολο των πληροφοριών που αφορούν στο ιατρικό ιστορικό κάθε πολίτη, όπως διαγνώσεις, συνταγές, εξετάσεις και νοσηλείες, παρέχοντας άμεση και εύκολη πρόσβαση σε δεδομένα που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν κατακερματισμένα σε διαφορετικά συστήματα.
Ταυτόχρονα, παρέχει στους ιατρούς τη δυνατότητα να αποκτούν ολοκληρωμένη εικόνα του ιστορικού των ασθενών τους, ενισχύοντας την ποιότητα, την ασφάλεια και την εξατομίκευση της παρεχόμενης φροντίδας. Πρόκειται για ένα δυναμικό εργαλείο που εξελίσσεται διαρκώς, με νέες λειτουργίες να προστίθενται συνεχώς προς όφελος των πολιτών.
Μεταξύ των σημαντικότερων δυνατοτήτων του είναιο προγραμματισμός δωρεάν ραντεβού με τον ιατρό της επιλογής του πολίτη. Το κλείσιμο ραντεβού μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε μέσω του My Health App είτε μέσω της πλατφόρμας finddoctors.gov.gr. Παράλληλα, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη ισότιμης εξυπηρέτησης όλων των πολιτών, λειτουργεί η γραμμή 1566, μέσω της οποίας ο πολίτης μπορεί να εξυπηρετηθεί με ένα απλό τηλεφώνημα, χωρίς πολύωρες αναμονές χάρη στον μηχανισμό επανάκλησης (callback).
Μέσα από το My Health App ο πολίτης ενημερώνεται επίσης για την πορεία του χειρουργικού του προγραμματισμού. Με την εφαρμογή της Ενιαίας Ψηφιακής Λίστας Χειρουργείων από την 1η Φεβρουαρίου 2024, για πρώτη φορά κάθε ασθενής γνωρίζει με απόλυτη διαφάνεια τη θέση προτεραιότητάς του. Η λίστα επικαιροποιείται και εκκαθαρίζεται συστηματικά, ενώ οι πολίτες ενημερώνονται έγκαιρα και αξιόπιστα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και της εφαρμογής.
Ενημέρωση για τους χρόνους αναμονής στα εφημερεύοντα
Η ψηφιακή αναβάθμιση όμως δεν σταματά εδώ. Έως το τέλος του 2026, οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο, μέσω του My Health App, για τους χρόνους αναμονής στα εφημερεύοντα νοσοκομεία, επιλέγοντας εκείνο που μπορεί να τους εξυπηρετήσει ταχύτερα. Η δυνατότητα αυτή βασίζεται στο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης της διαδρομής του ασθενούς στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ), το γνωστό «βραχιολάκι».
Χάρη σε αυτό, καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο κάθε στάδιο της πορείας του ασθενούς, από την άφιξή του στο νοσοκομείο μέχρι τη διενέργεια εξετάσεων, τη διάγνωση και την αποχώρησή του.Για πρώτη φορά, οι διοικήσεις των νοσοκομείων διαθέτουν αξιόπιστα δεδομένα που επιτρέπουν τον εντοπισμό δυσλειτουργιών και τη στοχευμένη βελτίωση των διαδικασιών. Το σύστημα έχει εγκατασταθεί ήδη σε 100 νοσοκομεία και σε συνδυασμό με τις εκτεταμένες παρεμβάσεις αναβάθμισης των ΤΕΠ, βάσει διεθνών προτύπων και προδιαγραφών, έχει συμβάλει κατά σημαντικό μέρος στη μείωση των χρόνων αναμονής.
Εθνικό Μητρώο Ογκολογικών Νοσημάτων και νέο πληροφοριακό σύστημα στα ογκολογικά νοσοκομεία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στους ογκολογικούς ασθενείς, για τους οποίους η ψηφιοποίηση δεν σημαίνει απλώς ταχύτερες διαδικασίες, αλλά κυρίως καλύτερη και πιο ολοκληρωμένη φροντίδα .Στον πυρήνα αυτής της προσπάθειας βρίσκεται το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασματικών Νοσημάτων, το οποίο παρέχει για πρώτη φορά μια πλήρη και τεκμηριωμένη εικόνα της νόσου σε εθνικό επίπεδο. Η διασύνδεσή του με τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας εξασφαλίζει την ασφαλή και άμεση πρόσβαση της θεραπευτικής ομάδας σε κρίσιμες πληροφορίες που αφορούν στον ογκολογικό ασθενή.
Παράλληλα, το νέο Ογκολογικό-Αιματολογικό Πληροφοριακό Σύστημα, που εγκαθίσταται σε 12 νοσοκομεία της χώρας, αναμένεται να ενισχύσει τη διεπιστημονική συνεργασία και να υποστηρίξει τη λήψη των βέλτιστων θεραπευτικών αποφάσεων για κάθε ασθενή. Την ίδια στιγμή, μια νέα εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα θα αποτελέσει έναν καθημερινό ψηφιακό σύμμαχο για τους ογκολογικούς ασθενείς. Μέσω αυτής θα έχουν πρόσβαση στο πρόγραμμα των θεραπειών τους, θα λαμβάνουν υπενθυμίσεις, θα μπορούν να επικοινωνούν με την ιατρική τους ομάδα, να καταγράφουν την κατάσταση και τα συμπτώματά τους μέσω ειδικών ερωτηματολογίων και να συνδέονται με κοινότητες υποστήριξης. Πρόκειται για μια παρέμβαση που μεταφέρει τη φροντίδα πιο κοντά στον ασθενή και ενισχύει ουσιαστικά τον ρόλο του στη διαχείριση της νόσου.
Δίκτυο τηλεϊατρικής
Από το νέο ψηφιακό οικοσύστημα υγείας δεν θα μπορούσε να απουσιάζει η τηλεϊατρική. Το Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής, που ξεκίνησε από τη 2η Υγειονομική Περιφέρεια, επεκτείνεται πλέον σε ολόκληρη τη χώρα, μέσω της ανάπτυξης 305 νέων Σταθμών Τηλεϊατρικής Ιατρού–Ασθενούς, 35 νέων Σταθμών Τηλεϊατρικής Ιατρού–Συμβούλου, 3.000 Σταθμών Κατ’ Οίκον Περίθαλψης, 5 Εκπαιδευτικών Κέντρων, 3 Κέντρων Επιχειρησιακής Λειτουργίας και ενός Κεντρικού Κέντρου Ελέγχου και Επιχειρησιακής Λειτουργίας. Το Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής αποτελεί ένα σύγχρονο, ανθρωποκεντρικό «πολυεργαλείο» στην υπηρεσία του ΕΣΥ, προσφέροντας υπηρεσίες τηλεσυμβουλευτικής, τηλεπαρακολούθησης, τηλεψυχιατρικής και συνεχιζόμενης εκπαίδευσης του υγειονομικού προσωπικού. Στόχος είναι η αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και η διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης στην υγεία, ανεξαρτήτως του τόπου κατοικίας κάθε πολίτη.
Αξιολόγηση των νοσοκομείων από τους ασθενείς
Επιπλέον, στην ψηφιακή εποχή, ο ασθενής παύει να είναι παθητικός αποδέκτης υπηρεσιών και μετατρέπεται σταδιακά σε ενεργό συμμέτοχο στη λήψη αποφάσεων για την υγεία του. Η ενδυνάμωση του πολίτη αποτελεί βασική προϋπόθεση για ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό σύστημα υγείας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Ψηφιακό Εργαλείο Αξιολόγησης της Εμπειρίας των νοσηλευόμενων ασθενών. Μέσα από αυτή την πρωτοβουλία, η φωνή του ασθενή αποκτά ουσιαστικό ρόλο και μετατρέπεται σε πολύτιμο οδηγό για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, της ποιότητας και της ανθρωποκεντρικής διάστασης των υπηρεσιών υγείας.
Από την έναρξη λειτουργίας του εργαλείου, τον Ιούλιο του 2025, έως και την πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου 2026, έχουν συμπληρωθεί περισσότερα από 66.000 ερωτηματολόγια. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι οι ασθενείς επιθυμούν να αξιολογούν τις υπηρεσίες που λαμβάνουν και να συμβάλλουν ενεργά στη βελτίωσή τους.Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία της τεχνολογίας ως μέσου συμμετοχής των πολιτών. Για πρώτη φορά, το ΕΣΥ απευθύνεται με ενιαίο, συστηματικό και οργανωμένο τρόπο στον ασθενή, ζητώντας την άποψή του για την εμπειρία νοσηλείας του.
Η διαδικασία είναι απλή, γρήγορη και αξιόπιστη. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι γνωρίζουμε με βεβαιότητα πως τα ερωτηματολόγια συμπληρώνονται από ανθρώπους που πράγματι νοσηλεύτηκαν. Ως εκ τούτου, τα δεδομένα που συλλέγονται είναι αξιόπιστα, αντιπροσωπευτικά και εξαιρετικά χρήσιμα για τον σχεδιασμό πολιτικών που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ασθενών. Το διάστημα αυτό η υπηρεσία επεκτείνεται για την αξιολόγηση της εμπειρίας των ογκολογικών και παιδιατρικών ασθενών, ομάδες για τις οποίες κρίθηκε αναγκαία η διαμόρφωση ξεχωριστών ερωτηματολογίων, βασισμένων στις ιδιαίτερες ανάγκες και προσδοκίες τους.
Το ΕΣΥ γίνεται πιο ανθρώπινο
Καταλήγοντας, το νέο ψηφιακό περιβάλλον στην υγεία έχει ήδη αρχίσει να παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα. Το δημόσιο σύστημα υγείας γίνεται πιο διαφανές, πιο αποτελεσματικό και, κυρίως, πιο φιλικό προς τον πολίτη. Οι ψηφιακές υπηρεσίες μειώνουν τη γραφειοκρατία, περιορίζουν τις καθυστερήσεις και διευκολύνουν τη συνεργασία μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων του συστήματος υγείας.
Μέσα σε αυτό το νέο πλαίσιο, η έννοια της ενδυνάμωσης του ασθενή αποκτά κεντρική θέση και η διαμόρφωση πολιτικών υγείας βασίζεται ολοένα και περισσότερο στη συνεργασία πολιτών, επαγγελματιών υγείας και Πολιτείας. Η επόμενη φάση του ψηφιακού μετασχηματισμού συνδέεται άμεσα με την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και αναμένεται να βελτιώσει ακόμη περισσότερο το μονοπάτι του ασθενή.
Ωστόσο, η επιτυχής μετάβαση στην ψηφιακή υγεία προϋποθέτει μια συνεκτική και βαθιά ανθρωποκεντρική στρατηγική. Η τεχνολογία δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Αποτελεί το μέσο που μας επιτρέπει να οικοδομήσουμε ένα σύστημα υγείας πιο αποτελεσματικό, πιο δίκαιο και πιο κοντά στις ανάγκες κάθε πολίτη. Γιατί τελικά ο στόχος της ψηφιακής μετάβασης στην υγεία δεν είναι η ψηφιοποίηση των διαδικασιών. Είναι η βελτίωση των αποτελεσμάτων υγείας, της ποιότητας ζωής και της εξυπηρέτησης των πολιτών.
