Ο Νόμος 4738/2020, γνωστός ως Κώδικας Δεύτερης Ευκαιρίας, άλλαξε ριζικά το πλαίσιο για όσους έχουν χρέη προς Τράπεζες, Δημόσιο και ΕΦΚΑ προσφέροντας σύγχρονα εργαλεία αντιμετώπισης του χρέους.
Για πρώτη φορά, κάθε φυσικό πρόσωπο – ανεξάρτητα από το αν έχει εμπορική ιδιότητα – μπορεί είτε να ρυθμίσει τις οφειλές του μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών, είτε να απαλλαγεί από αυτές μέσω της Πτώχευσης Μικρού Αντικειμένου.
Πρόκειται για δύο διαδικασίες διαφορετικής φιλοσοφίας, αλλά με κοινό στόχο: να δώσουν στους πολίτες και τις μικρές επιχειρήσεις την ευκαιρία μιας πραγματικής οικονομικής επανεκκίνησης.
Η σωστή επιλογή εξαρτάται από το αν ο οφειλέτης μπορεί ακόμη να ανταποκριθεί σε ρυθμίσεις ή έχει πλέον φτάσει σε πλήρη οικονομική αδυναμία.
Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Ρύθμιση οφειλών και διατήρηση περιουσίας
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών αποτελεί την πιο ήπια και φιλική προς τον οφειλέτη διαδικασία. Απευθύνεται σε όσους έχουν ακόμη οικονομική δραστηριότητα ή σταθερό εισόδημα και παράλληλα επιθυμούν να διασώσουν την περιουσία τους ή την επαγγελματική τους δραστηριότητα μέσω μίας βιώσιμης ρύθμισης, χωρίς να οδηγηθούν σε ακραία λύση, όπως η πτώχευση,
Η διαδικασία είναι ηλεκτρονική και αυτοματοποιημένη, χωρίς δικαστική εμπλοκή.
Ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (www.keyd.gov.gr) όπου και αντλούνται τα οικονομικά του στοιχεία (Εισόδημα, περιουσία, οφειλές).
Το σύστημα, βάσει αλγορίθμου, προτείνει ρύθμιση για όλες τις οφειλές, ανάλογα με το εισόδημα, την αξία της περιουσίας και το ύψος του χρέους.
Τα οφέλη είναι ουσιαστικά:
• Έως 240 δόσεις για Δημόσιο και ΕΦΚΑ.
• Έως 420 δόσεις για δάνεια προς τράπεζες.
• Διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων, και σε πολλές περιπτώσεις “κούρεμα” κεφαλαίου.
• Αναστολή κατασχέσεων και πλειστηριασμών από την υποβολή της αίτησης.
• Αναστολή ποινικών διώξεων για χρέη προς το Δημόσιο
Ο Εξωδικαστικός δεν οδηγεί σε απώλεια περιουσίας. Αντίθετα, δίνει στον οφειλέτη χώρο να αναπνεύσει, προστατεύοντας την περιουσία του και επιτρέποντας την ομαλή εξυπηρέτηση των οικονομικών του υποχρεώσεων. Είναι, με απλά λόγια, ο δρόμος για όσους θέλουν να διασώσουν την περιουσία τους και να αποπληρώσουν τις οφειλές τους με τρόπο βιώσιμο.
Πτώχευση Μικρού Αντικειμένου: Η λύση για το απόλυτο αδιέξοδο
Σε αντίθεση με τον Εξωδικαστικό, η Πτώχευση Μικρού Αντικειμένου απευθύνεται σε όσους δεν μπορούν πλέον να εξυπηρετήσουν καμία ρύθμιση, βρίσκονται σε πλήρη αδυναμία εξυπηρέτησης των οφειλών τους και η αξία της περιουσίας τους (ενεργητικό) δεν υπερβαίνει τις 450.000 ευρώ.
Πρόκειται για μια απλοποιημένη μορφή πτώχευσης, που δίνει στον οφειλέτη τη δυνατότητα απαλλαγής από τα χρέη του μέσα σε διάστημα ενός ή τριών ετών, ανάλογα με την περιουσία που διαθέτει.
Η μεγάλη καινοτομία του νέου Πτωχευτικού Κώδικα είναι ότι δεν απαιτείται εμπορική ιδιότητα: κάθε φυσικό πρόσωπο (υπάλληλος, συνταξιούχος, άνεργος κλπ.) μπορεί πλέον να πτωχεύσει, εφόσον βρίσκεται σε παύση πληρωμών, δηλαδή σε γενική και μόνιμη αδυναμία να εξυπηρετεί τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του.
Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, ενώ το αρμόδιο δικαστήριο είναι πάντοτε το Μονομελές Πρωτοδικείο.
Τα αποτελέσματα της πτώχευσης
Από τη στιγμή που εκδίδεται η απόφαση :
• Αναστέλλονται οι ατομικές διώξεις κατά του οφειλέτη (κατασχέσεις, πλειστηριασμοί, αγωγές), εκτός από αυτές των ενέγγυων πιστωτών.
• Διορίζεται σύνδικος, ο οποίος αναλαμβάνει τη διαχείριση και εκποίηση όλης της κινητής και ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη.
• Ο οφειλέτης απαλλάσσεται από όλα τα χρέη του μέσα σε 1 ή 3 χρόνια, ανάλογα με την αξία των περιουσιακών του στοιχείων.
Αν η περιουσία ή το εισόδημα του οφειλέτη δεν επαρκούν ούτε για τα έξοδα της διαδικασίας, το δικαστήριο δεν προχωρά σε κήρυξη πτώχευσης, αλλά διατάσσει την εγγραφή του ονόματος του στο Μητρώο Φερεγγυότητας – και μετά την πάροδο τριετίας, ο οφειλέτης απαλλάσσεται από όλα τα χρέη του. Πρόκειται δηλαδή για “απαλλαγή χωρίς περιουσία”, που πρακτικά δίνει σε οικονομικά εξαντλημένα φυσικά πρόσωπα τη δυνατότητα ολοκληρωτικής διαγραφής χρεών, ακόμη και χωρίς ρευστοποίηση περιουσίας.
Η διαδικασία οδηγεί σε ολοκληρωτική επανεκκίνηση: ο οφειλέτης διαγράφει όλα τα παλαιά χρέη και αποκτά εκ νέου φορολογική, ασφαλιστική και τραπεζική ενημερότητα, έχοντας προσφέρει για ρευστοποίηση όλη του την κινητή και ακίνητη περιουσία.
Εξωδικαστικός ή Πτώχευση; Ποιον δρόμο να επιλέξει ο οφειλέτης
Ο Εξωδικαστικός είναι η ενδεδειγμένη λύση όταν υπάρχει σταθερό εισόδημα και προοπτική αποπληρωμής, έστω και με μειωμένες δόσεις. Η Πτώχευση Μικρού Αντικειμένου είναι το έσχατο αλλά απελευθερωτικό βήμα, όταν η οικονομική αδυναμία είναι πλήρης και η ρύθμιση δεν είναι πλέον ρεαλιστική και βιώσιμη.
Η επιλογή εξαρτάται από:
• Το ύψος των χρεών και τη φύση τους (προς Δημόσιο, τράπεζες, ιδιώτες).
• Την ύπαρξη εισοδήματος ή περιουσίας.
• Το αν υπάρχει συμφέρον να διατηρηθεί επιχείρηση ή ακίνητο.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η στρατηγική συνδυάζει και τις δύο διαδικασίες: ο οφειλέτης επιχειρεί πρώτα ρύθμιση μέσω Εξωδικαστικού και, αν δεν επιτευχθεί συμφωνία ή αυτή δεν είναι βιώσιμη, ακολουθεί την οδό της πτώχευσης για πλήρη απαλλαγή.
Δύο διαφορετικοί δρόμοι για το ίδιο αποτέλεσμα
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός και η Πτώχευση Μικρού Αντικειμένου δεν είναι ανταγωνιστικοί θεσμοί. Είναι δύο διαφορετικά εργαλεία του ίδιου πλαισίου, που αποσκοπούν στην οικονομική επανεκκίνηση του πολίτη.
Ο πρώτος προλαμβάνει την οικονομική κατάρρευση• ο δεύτερος θεραπεύει τις συνέπειές της. Και οι δύο, όμως, υπηρετούν μια κοινή αρχή: ότι κάθε φυσικό πρόσωπο και κάθε επιχείρηση δικαιούνται μια δεύτερη ευκαιρία
Η σημασία της σωστής καθοδήγησης
Η επιτυχία και των δύο διαδικασιών εξαρτάται από την προσεκτική προετοιμασία και τη σωστή νομική καθοδήγηση. Ο δικηγόρος που γνωρίζει τόσο τον Εξωδικαστικό όσο και την Πτώχευση μπορεί να καθορίσει την καταλληλότερη λύση και να οργανώσει την στρατηγική του οφειλέτη με τρόπο που αυξάνει δραματικά τις πιθανότητες επιτυχίας.
