Φτάσαμε στις αρχές Ιουλίου του 2026, με την άτυπη διαβούλευση για τα κριτήρια βαθμολόγησης των νέων Σχεδίων Βελτίωσης να έχει κλείσει στις 17 Ιουνίου, ενώ οι παραγωγοί προετοιμάζονται παράλληλα για την υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ 2026. Στο μεταξύ, το βασικό επενδυτικό εργαλείο του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής παραμένει σε εκκρεμότητα, με την επίσημη πρόσκληση να έχει μετατεθεί επανειλημμένα από την αρχική της τοποθέτηση εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026.
Η ιστορία των Σχεδίων Βελτίωσης 2026 έχει ήδη τη δική της χρονολογία αναβολών…
Η πρώτη επίσημη τοποθέτηση, στα τέλη του 2025, ανέφερε άνοιγμα εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026. Στις αρχές του έτους, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μιλούσε για πρόσκληση από το καλοκαίρι, ενώ αργότερα η συζήτηση μετατοπίστηκε εκ νέου. Η πραγματικότητα διαμορφώθηκε διαφορετικά. Σύμφωνα με έγγραφο της 7ης Επιτροπής Παρακολούθησης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, που συζητήθηκε στις 26 Μαΐου στην Αράχωβα, η ενεργοποίηση της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων μετατίθεται πλέον για τον Σεπτέμβριο του 2026. Η κοινή απόφαση εφαρμογής παραμένει σε αναμονή γνωμοδότησης από την ΑΑΔΕ και τη Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, βήμα απαραίτητο πριν την τυπική έναρξη της διαδικασίας.
Τι προβλέπει η πρόσκληση
Ο προϋπολογισμός των τριών παρεμβάσεων ξεπερνά τα 262,6 εκατομμύρια ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος, 200 εκατομμύρια ευρώ, αφορά την Παρέμβαση Π3 73 2.1 για την ανταγωνιστικότητα της γεωργικής εκμετάλλευσης, καλύπτοντας αγορά γεωργικών ελκυστήρων (τρακτέρ), παρελκόμενων, κτιριακών εγκαταστάσεων, εξοπλισμού και πολυετών φυτειών. Ακολουθούν 21,9 εκατομμύρια ευρώ για επενδύσεις εξοικονόμησης ύδατος μέσω της Παρέμβασης Π3 73 2.2 και 40,7 εκατομμύρια ευρώ για επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μέσω της Παρέμβασης Π3 73 2.6.
Ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός διαφοροποιείται ανά κατηγορία επένδυσης:
• Επενδύσεις αποκλειστικά σε ΑΠΕ: 200.000 ευρώ για φυσικά/νομικά πρόσωπα, 500.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα
• Εξοικονόμηση ύδατος: 150.000 ευρώ για φυσικά/νομικά πρόσωπα, 250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα
• Λοιπά επενδυτικά σχέδια φυτικής παραγωγής, μελισσοκομίας, σηροτροφίας: 200.000 ευρώ για φυσικά/νομικά πρόσωπα, 400.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα
• Λοιπά επενδυτικά σχέδια ζωικής παραγωγής: 400.000 ευρώ για φυσικά/νομικά πρόσωπα, 500.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα
Η ένταση ενίσχυσης που διαμορφώνεται μεταξύ 50 και 70 τοις εκατό ανάλογα με την κατηγορία δαπάνης.
Ποιοι μπορούν να αιτηθούν στα επόμενα Σχέδια Βελτίωσης;
Η πρόσβαση στο πρόγραμμα προϋποθέτει τυπική απόδοση της εκμετάλλευσης τουλάχιστον 12.000 ευρώ, βάσει της δήλωσης ΟΣΔΕ του 2025, ενώ στη διαβούλευση που έκλεισε στις 17 Ιουνίου τέθηκε ελάχιστη βαθμολογία 40 μονάδων ως προϋπόθεση ένταξης. Η πιο κρίσιμη λεπτομέρεια αφορά όμως τον χρόνο. Καμία δαπάνη πριν την επίσημη ημερομηνία της πρόσκλησης δεν θεωρείται επιλέξιμη, κάτι που σημαίνει ότι η μετάθεση της πρόσκλησης δεν καθυστερεί απλώς μια διοικητική διαδικασία, αλλά μεταθέτει αυτόματα και την ίδια τη δυνατότητα του παραγωγού να ξεκινήσει νόμιμα την επένδυσή του.
Με πρόσκληση τον Σεπτέμβριο του 2026, η ασφαλής έναρξη υλοποίησης των επενδύσεων μετατίθεται, σύμφωνα με τις ίδιες διαχειριστικές αρχές, στο τελευταίο τρίμηνο του 2027. Το ζήτημα του χρονισμού δεν είναι πρωτόγνωρο για το συγκεκριμένο εργαλείο.
Η καθυστέρηση δεν επιβαρύνει μόνο τους παραγωγούς που σχεδιάζουν επενδύσεις. Μεταφέρεται άμεσα και στην αγορά γεωργικού εξοπλισμού. Ο αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Μηχανημάτων επεσήμανε πρόσφατα ότι τις χρονιές κατά τις οποίες τα Σχέδια Βελτίωσης βρίσκονται σε εξέλιξη, οι πωλήσεις τρακτέρ είναι λίγο περισσότερο από διπλάσιες σε σχέση με τις λοιπές περιόδους, στοιχείο που καταδεικνύει πόσο στενά συνδεδεμένη είναι η ζήτηση εξοπλισμού με το άνοιγμα του προγράμματος. Στην έκθεση Agrotica, οι παραγωγοί είδαν σύγχρονα τρακτέρ 150 ίππων εξοπλισμένα με δορυφορική πλοήγηση και συστήματα ISOBUS, με τιμές που κυμαίνονται από 120.000 έως 180.000 ευρώ, ζήτησαν προσφορές, αλλά δεν προχώρησαν σε παραγγελίες, αφού καμία τιμολόγηση πριν την επίσημη πρόσκληση δεν διασφαλίζει την επιλεξιμότητα της δαπάνης. Για τις εταιρείες εισαγωγής και εμπορίας γεωργικού εξοπλισμού, η ζήτηση παραμένει ουσιαστικά υπαρκτή, ωστόσο η πράξεις πωλήσεων αναβάλλονται διαρκώς, με αποτέλεσμα να δημιουργείται κενό ρευστότητας που πλήττει τον προγραμματισμό παραγγελιών, αποθεμάτων και προσωπικού στον κλάδο.
Το ζήτημα των Σχεδίων Βελτίωσης 2026 δεν αφορά την επάρκεια του προϋπολογισμού, ο οποίος παραμένει σημαντικός στα 262,6 εκατομμύρια ευρώ, ούτε αμφισβητεί την ανάγκη για ελέγχους διαφάνειας πριν την εκταμίευση δημόσιων πόρων. Αφορά την προβλεψιμότητα του «επενδυτικού ημερολογίου»… Ένα εργαλείο που συνδέεται άμεσα με την ανανέωση του παραγωγικού κεφαλαίου της χώρας χρειάζεται σταθερό χρονοδιάγραμμα, ευθυγραμμισμένο με τον φυσικό κύκλο προγραμματισμού αγροτικών επενδύσεων και με τη λειτουργία της αγοράς εξοπλισμού που εξαρτάται από αυτό. Η θεσμική πρόκληση δεν είναι να επιταχυνθεί η μία συγκεκριμένη πρόσκληση, αλλά να αποκτήσει το σύστημα μηχανισμούς που θα αποτρέπουν την επανάληψη διαδοχικών μεταθέσεων στο μέλλον.
