Ένα εναλλακτικό μοντέλο αξιοποίησης της σιδηροδρομικής περιουσίας της προωθεί η ΓΑΙΑΟΣΕ, πέραν του πλαισίου αξιοποίησης των real estate assets της (π.χ. σταθμούς, εκτάσεις κ.α.). Ο φορέας ανέθεσε στην εταιρεία Grant Thornton Business Solutions την εκπόνηση μελέτης βιωσιμότητας για την ανάπτυξη και εμπορική εκμετάλλευση δικτύου οπτικών ινών κατά μήκος του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου, βάζοντας «στο παιχνίδι» τις… «ψηφιακές ράγες».
Η μελέτη, η οποία θα παραδοθεί πριν τα τέλη Ιουλίου (έως 20/07/2026), θα εξετάσει εάν η εγκατάσταση δικτύου οπτικών ινών κατά μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών αποτελεί οικονομικά βιώσιμη επένδυση και με ποιο επιχειρηματικό μοντέλο θα μπορούσε να υλοποιηθεί.
Ειδικότερα, το Δ.Σ. της ΓΑΙΑΟΣΕ, αναδεικνύοντας την ανάγκη διερεύνησης της δυνατότητας εγκατάστασης και εκμετάλλευσης δικτύου οπτικών ινών κατά μήκος του Σιδηροδρομικού δικτύου επί των ακινήτων διαχείρισης της ΓΑΙΑΟΣΕ ΑΕ., επέλεξε την εταιρεία Grant Thornton να εκπονήσει μελέτη βιωσιμότητας προκειμένου να αξιολογηθεί η οικονομική σκοπιμότητα της επένδυσης. Η προσέγγιση του έργου χωρίζεται σε τρεις φάσεις συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης των δυνάμεων ζήτησης και προσφοράς, της εξέτασης των πιθανών πηγών εσόδων και της ανάλυσης κόστους-οφέλους. Όπως αναφέρεται, υπάρχουν τα εξής βήματα και οι παρακάτω φάσεις:
Φάση Ι-Ανάλυση προσφοράς και ζήτησης
Ζήτηση
· Εκτίμηση του μεγέθους της αγοράς τηλεπικοινωνιών / οπτικών ινών στην Ελλάδα και εξέλιξης της ζήτησης(βάσει διαθεσιμότητας πληροφοριών), συνολικά ή και ανά κατηγορία (π.χ., backbone δίκτυα / υπηρεσίες χονδρικής συνδεσιμότητας).
· Ανάλυση των τάσεων της αγοράς σε επίπεδο data traffic, διασυνδεσιμότητας και αναγκών για υψηλής χωρητικότητας τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
· Αξιολόγηση κύριων μοχλών ανάπτυξης (key drivers) της αγοράς, όπως τυχόν εκτίμηση για περαιτέρω διείσδυση των data centersστην Ελλάδα, εξέλιξη ζήτησης για cloud υπηρεσίες, τυχόν αυξημένες ανάγκες για χρήση 5G δικτύων και μεταφορά δεδομένων.
Προσφορά
· Χαρτογράφηση των κύριων παικτών στην ελληνική αγορά τηλεπικοινωνιών / οπτικών ινών και αξιολόγηση βαθμού συγκέντρωσης στην αγορά.
· Αξιολόγηση της υφιστάμενης χωρητικότητας (capacity) και της γεωγραφικής κάλυψης και εκτίμηση τυχόν πλάνων / σεναρίων για μελλοντική επέκταση των δικτύων των υφιστάμενων παρόχων.
· Αξιολόγηση του στρατηγικού πλεονεκτήματος του σιδηροδρομικού δικτύου του ΟΣΕ ως δυνητικού τηλεπικοινωνιακού διαδρόμου υψηλής αξίας σε σχέση με τις εναλλακτικές υποδομές.
· Παρουσίαση και οικονομοτεχνική ανάλυση του προτεινόμενου σχήματος εκμετάλλευσης του εν λόγω project από την πλευρά της ΓΑΙΑΟΣΕ π.χ δημιουργία ξεχωριστού σχήματος SPV, παραχώρηση γης, η οτιδήποτε άλλο προτείνεται εκ μέρους της Grant Thorton ως η βέλτιστη λύση, και αποτίμηση/υπολογισμός του δικαιώματος της ΓΑΙΑΟΣΕ επί της γης που θα παραχωρηθεί για την εκτέλεση του έργου, π.χ. ποιο είναι το προτεινόμενο ποσοστό της ΓΑΙΑΟΣΕ σε ενδεχόμενο σχήμα SPV.
Στο πλαίσιο της ανάλυσης αγορά, θα αναγνωριστούν επιμέρους κατηγορίες πελατών προς δυνητική στόχευση, με βάση γεωγραφικά κριτήρια, τύπο πελατών και πιθανές ανάγκες προς κάλυψη(Γεωγραφική διασπορά, κατηγορίες πελατών, δυνητικής εταιρείας-πελάτες).
Φάση ΙΙ-Επιχειρηματικό μοντέλο και εκτίμηση εσόδων
Μηχανισμοί εμπορικής αξιοποίησης
· Ανάλυση εναλλακτικών μηχανισμών χρέωσης υπηρεσιών οπτικών ινών (dark fiber leasing, χρέωση για Mbps, €/KW για data centers, RAB) και επιλογή βέλτιστου εμπορικού μοντέλου για τη ΓΑΙΑΟΣΕ, με βάση τις ανάγκες για κάθε βασική κατηγορία πελατών, π.χ., χωρητικότητα (bandwidth), γεωγραφία, διάρκεια σύμβασης, service levels, κτλ.,
· Συγκριτική ανάλυση τιμολογιακής πολιτικής και εμπορικών πρακτικών παρόχων τηλεπικοινωνιακών υποδομών στην Ελλάδα, βάσει διαθεσιμότητας πληροφοριών.
· Εκτίμηση εμπορικής τοποθέτησης του δικτύου σε σχέση με τον ανταγωνισμό, όσον αφορά κάλυψη δικτύου, αποκλειστικότητα (shared vs dedicated), αξιοπιστία, δυνατότητα επεκτασιμότητας και άλλα.
Εκτίμηση εσόδων
· Εκτίμηση δυνητικών εσόδων βάσει αναμενόμενης ζήτησης, πιθανού πελατολογίου καθώς και μοντέλου τιμολόγησης.
· Γεωγραφικός επιμερισμός εσόδων ανά σιδηροδρομικό διάδρομο (π.χ., στα 3 βασικά δρομολόγια), με βάση τη ζήτηση, τη στρατηγική σημασία κάθε περιοχής και την πυκνότητα των υποδομών.
· Εκτίμηση του ρυθμού απορρόφησης της διαθέσιμης χωρητικότητας και της καμπύλης ανάπτυξης εσόδων (revenue ramp-up) σε βάθος χρόνου.
· Ανάλυση εναλλακτικών σεναρίων διείσδυσης στην αγορά, με βάση τον χρονικό ορίζοντα ωρίμανσης της αγοράς, τον εκτιμώμενο βαθμό διείσδυσης, την τιμολογιακή πολιτική και άλλους παράγοντες.
· Αναλύσεις ευαισθησίας εσόδων σε μεταβολή κρίσιμων μεταβλητών όπως μέση τιμή, πληρότητα δικτύου και αριθμός μεγάλων στρατηγικών πελατών.
Φάση ΙΙΙ - Ανάλυση κόστους –οφέλους
Με σκοπό την αξιολόγηση της οικονομικής βιωσιμότητας της επένδυσης, η ανάλυση κόστους – οφέλους θα λαμβάνει υπόψη τους ακόλουθους παράγοντες:
· Εκτίμηση των δυνητικών εσόδων της ΓΑΙΑΟΣΕ.
· Συμπερίληψη του κόστους εγκατάστασης/κατασκευής του δικτύου o Εκτίμηση της λειτουργικής κερδοφορίας, αναμενόμενων ταμειακών ροών και συνολικής επενδυτικής ελκυστικότητας.
