«Παρ' όλο που οι κυβερνήσεις ενδέχεται να θελήσουν να ενισχύσουν τον έλεγχο που ασκούν στις νομισματικές αρχές, η διατήρηση της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών γίνεται όλο και πιο σημαντική στην σημερινή παγκόσμια τάξη», τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ.
Επικαλούμενη τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη ο οποίος το 1800 ίδρυσε την Τράπεζα της Γαλλίας και στη συνέχεια καθώς αυξάνονταν οι απαιτήσεις του κράτους, σταδιακά πήρε πίσω την ανεξαρτησία που είχε παραχωρήσει στην αρχή, η Λαγκάρντ υποστήριξε ότι «αυτός ακριβώς ο πειρασμός είναι πιθανό να ενταθεί στην περίοδο που έρχεται».
«Σε έναν κόσμο όπου οι συνθήκες γίνονται δυσκολότερες, η πρόκληση δεν είναι πια απλώς η διατήρηση της νομικής ανεξαρτησίας, αλλά πάνω απ' όλα η διατήρηση της αξιοπιστίας που απαιτείται για την άσκησή της», πρόσθεσε.
Μιλώντας σε συνέδριο στην Πνομ Πενχ της Καμπότζης, η Λαγκάρντ δήλωσε ότι «το μάθημα από την ιστορία είναι ξεκάθαρο: χρειάζεται να χτιστεί εμπιστοσύνη αλλά μόνο μία στιγμή για να χαθεί».
Οι ανησυχίες σχετικά με τις απειλές στην ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών έχουν ενταθεί εν μέσω των αυξημένων πολιτικών πιέσεων στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής παγκοσμίως. Στις ΗΠΑ, ο υποψήφιος του Τραμπ, Κέβιν Γουόρς διαδέχθηκε την προηγούμενη εβδομάδα τον Τζερόμ Πάουελ υπό την πίεση για μείωση επιτοκίων. Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος στο Ιράν πυροδοτεί νέα άνοδο στον πληθωρισμό.
Παρά το γεγονός πως η αυτονομία της ΕΚΤ κατοχυρώνεται στην συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορισμένοι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι οι πολιτικές παρεμβάσεις θα αποδυναμώσουν την ικανότητά τους να επιτύχουν σταθεροποίηση των τιμών. Το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου, Ίζαμπελ Σνάμπελ πρόσφατα προειδοποίησε για τον κίνδυνο μίας «σιωπηλής διάβρωσης» της ανεξαρτησίας μέσω δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής κυριαρχίας.
Η Λαγκάρντ επισήμανε, ότι την τελευταία δεκαετία η «de facto ανεξαρτησία» έχει επιδεινωθεί σχεδόν στις μισές κεντρικές τράπεζες χωρών που αντιπροσωπεύουν το 75% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Επιπλέον, υπογράμμισε ότι το περιβάλλον γίνεται λιγότερο ευνοϊκό για τους αξιωματούχους, καθώς τα σοκ στην προσφορά είναι συχνότερα, οι δημοσιονομικές πιέσεις αυξάνονται και η εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς μειώνεται.
«Συνεπεία αυτών των αλλαγών, η αξιοπιστία που κερδίζεται μέσω πράξεων καθίσταται καθοριστική», είπε η Λαγκάρντ. «Ακριβώς όταν οι αποφάσεις νομισματικής πολιτικής είναι πολιτικά ευαίσθητες και οικονομικά επώδυνες είναι που χρειάζεται περισσότερο. Και τότε είναι και πιο δύσκολο να διατηρηθεί».
Τέλος, παρουσίασε τρεις προϋποθέσεις για την διαφύλαξη της ανεξαρτησίας:
- σαφήνεια της εντολής
- άμεση επικοινωνία με τους πολίτες
- διατήρηση περιθωρίου για ελιγμούς στη νομισματική πολιτική
