Ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα προς την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα για υδρογονάνθρακες μετά από σχεδόν μισό αιώνα, πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Τετάρτης, με την υπογραφή της σύμβασης για το γεωτρύπανο Stena DrillMAX, το οποίο προορίζεται για το Block 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο.
Πρόκειται για την πιο ώριμη παραχώρηση της χώρας για να περάσει σε φάση γεώτρησης, με το σχετικό εγχείρημα να τοποθετείται χρονικά στον Φεβρουάριο του 2027, δηλαδή στις αρχές του 2027.
Η σύμβαση υπεγράφη μεταξύ της κοινοπραξίας ExxonMobil - Energean - HELLENiQ Energy και της Stena Drilling, κλειδώνοντας ένα κρίσιμο επιχειρησιακό σκέλος για την ερευνητική γεώτρηση στο Block 2. Το συγκεκριμένο θαλάσσιο οικόπεδο στο Ιόνιο θεωρείται σήμερα η πλέον ώριμη ελληνική παραχώρηση για να δοκιμαστεί στην πράξη η ύπαρξη αξιοποιήσιμου κοιτάσματος, ενώ η γεώτρηση Ασωπός-1 αναμένεται να εξετάσει πιθανό ταμιευτήρα ανθρακικών πετρωμάτων σε βάθος περίπου 4.000 μέτρων, με δυνητικό στόχο της τάξης των 200 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου και πιθανότητες επιτυχίας που έχουν τοποθετηθεί στο 15% -18%.
Το βάρος της σημερινής υπογραφής δεν περιορίζεται στο τεχνικό σκέλος της μίσθωσης του γεωτρύπανου. Στην πράξη, σηματοδοτεί ότι το Block 2 περνά όλο και πιο καθαρά από τον σχεδιασμό στην επιχειρησιακή φάση.
Στο επίκεντρο αυτής της φάσης βρίσκεται το Stena DrillMAX, ένα γεωτρύπανο 6ης γενιάς, κατασκευασμένο το 2007 από τη Samsung Heavy Industries και σε λειτουργία από τη Stena Drilling. Ανήκει στη σειρά DrillMAX, δηλαδή σε μια κατηγορία πλοίων υψηλών προδιαγραφών που έχουν σχεδιαστεί για να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της σύγχρονης υπεράκτιας γεώτρησης.
Η σημασία του συγκεκριμένου σκάφους συνδέεται άμεσα με τις απαιτήσεις του Block 2, καθώς έχει σχεδιαστεί για να επιχειρεί σε υπερβαθέα ύδατα. Μπορεί να λειτουργεί σε βάθη νερού έως 10.000 πόδια, δηλαδή περίπου 3.000 μέτρα, και να πραγματοποιεί γεωτρήσεις σε βάθη έως 35.000 πόδια, δηλαδή πάνω από 10 χιλιόμετρα, χαρακτηριστικά που του επιτρέπουν να προσεγγίζει στόχους που παλαιότερα θεωρούνταν τεχνικά δυσπρόσιτοι.
Η απόδοσή του βασίζεται σε σειρά προηγμένων τεχνολογικών συστημάτων. Διαθέτει σύστημα δυναμικής τοποθέτησης DP3, το οποίο του επιτρέπει να διατηρεί σταθερή θέση χωρίς αγκυροβόληση, μέσω προπελών που ελέγχονται ηλεκτρονικά. Παράλληλα, φέρει σύστημα διπλής δραστηριότητας, που επιτρέπει την ταυτόχρονη εκτέλεση εργασιών γεώτρησης, περιορίζοντας τον χρόνο και το λειτουργικό κόστος, ενώ είναι εξοπλισμένο και με σύστημα αποτροπής εκροών (BOP), κρίσιμο για τον έλεγχο πίεσης και τη σφράγιση του φρέατος σε περίπτωση ανάγκης, ώστε να αποτρέπονται ανεξέλεγκτες εκροές πετρελαίου ή φυσικού αερίου.
Σε όρους μεγεθών, το Stena DrillMAX έχει μήκος 228 μέτρα, πλάτος 42 μέτρα και μεταφορική ικανότητα περίπου 97.000 τόνων, ενώ μπορεί να φιλοξενήσει πλήρωμα έως 180 ατόμων. Διαθέτει μεγάλες αποθήκες για καύσιμα και εξοπλισμό, στοιχείο που επιτρέπει μακράς διάρκειας αποστολές χωρίς συχνό ανεφοδιασμό, καθώς και συστήματα παραγωγής ενέργειας, βαρέα γερανοφόρα μηχανήματα, εξειδικευμένο εξοπλισμό γεώτρησης και πρόσθετες δικλείδες περιβαλλοντικής προστασίας.
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η περιβαλλοντική του πιστοποίηση, καθώς το Stena DrillMAX είναι το πρώτο γεωτρύπανο που έλαβε την πιστοποίηση DNV “Abate (P)”, η οποία συνδέεται με τη μείωση εκπομπών και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Το στοιχείο αυτό αποκτά ξεχωριστή σημασία σε μια περίοδο όπου κάθε νέο βήμα στο upstream συνοδεύεται από αυξημένες απαιτήσεις σε όρους ασφάλειας, περιβαλλοντικής συμμόρφωσης και τεχνολογικής αξιοπιστίας.
Για την κυβέρνηση και την κοινοπραξία, η σημερινή υπογραφή αποτελεί στην ουσία το πιο απτό σήμα ότι το Block 2 στο Ιόνιο προχωρά πλέον προς την υλοποίηση της γεώτρησης που, εφόσον εκτελεστεί σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, θα είναι η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα έπειτα από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες. Και αυτός είναι ο λόγος που, παρότι η σημερινή τελετή αφορά τυπικά το γεωτρύπανο, στην πραγματικότητα αφορά κυρίως το αν το Block 2 θα γίνει το πρώτο πεδίο που θα επαναφέρει τη χώρα στην ενεργή φάση των υπεράκτιων ερευνών.
Επένδυση έως 5 δισ. ευρώ και τουλάχιστον 40% στο Δημόσιο
Στην ίδια κατεύθυνση, ο υπουργός στάθηκε στις οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις του έργου, σημειώνοντας ότι σε περίπτωση επιβεβαίωσης και εμπορικής αξιοποίησης του κοιτάσματος, η επένδυση της κοινοπραξίας των ExxonMobil - Energean - HELLENiQ Energy μπορεί να φτάσει τα 5 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τουλάχιστον το 40% των κερδών θα κατευθύνεται στο Δημόσιο, ενώ το έργο αναμένεται να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, να ενισχύσει την τεχνογνωσία και να αναβαθμίσει τη θέση της χώρας ως επενδυτικού προορισμού στον ενεργειακό τομέα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη στρατηγική διάσταση της ενεργειακής πολιτικής, σημειώνοντας ότι η ανάπτυξη των υδρογονανθράκων προχωρά παράλληλα με την επιτάχυνση των ανανεώσιμων πηγών. Ενδεικτικά, ανέφερε ότι μέσα σε έναν χρόνο προστέθηκαν 3 GW νέας ισχύος ΑΠΕ, ενώ η συνολική εγκατεστημένη ισχύς αυξήθηκε από 6,3 GW το 2019 σε 18 GW σήμερα, δηλαδή τριπλασιάστηκε μέσα σε έξι χρόνια.
Τέλος, ανέδειξε και τον γεωπολιτικό ρόλο της ενέργειας, υπογραμμίζοντας ότι έργα όπως ο Κάθετος Διάδρομος ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου, με δυνατότητα κάλυψης αναγκών έως και 100 εκατομμυρίων πολιτών στην ευρύτερη περιοχή.
Παπασταύρου: «Σε 300 ημέρες η πρώτη γεώτρηση μετά από 50 χρόνια»
Κατά την τελετή υπογραφής της σύμβασης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική στιγμή για τη χώρα», επισημαίνοντας ότι υλοποιεί έναν σχεδιασμό δεκαετιών για την ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Όπως ανέφερε, από τη σημερινή υπογραφή ξεκινά ουσιαστικά η αντίστροφη μέτρηση για την πρώτη ερευνητική υπεράκτια γεώτρηση στην Ελλάδα μετά από σχεδόν μισό αιώνα, με ορίζοντα τα μέσα Φεβρουαρίου 2027. Μάλιστα, προσδιόρισε συγκεκριμένα το χρονοδιάγραμμα, τονίζοντας ότι «σε περίπου 300 ημέρες» αναμένεται να πραγματοποιηθεί η γεώτρηση στο σημείο «Ασωπός 1» στο Βορειοδυτικό Ιόνιο, που αποτελεί τον βασικό στόχο του Block 2.
Η αναφορά αυτή συνδέεται άμεσα με το επιχειρησιακό σκέλος που έχει ήδη «κλειδώσει» μέσω της σύμβασης για το γεωτρύπανο, επιβεβαιώνοντας ότι το έργο περνά πλέον σε φάση υλοποίησης με σαφές χρονοδιάγραμμα.
