Προειδοποίηση για τους κινδύνους που δημιουργεί η συγκέντρωση των τραπεζικών χρηματοδοτήσεων σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρήσεων απευθύνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην έκθεσή του για τις ελληνικές τράπεζες.
Παρά τη σημαντική βελτίωση των μεγεθών του τραπεζικού συστήματος μετά την πολυετή κρίση και τη δραστική αποκλιμάκωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στους τραπεζικούς ισολογισμούς, το Ταμείο επισημαίνει ότι οι ευκαιρίες δανεισμού πέρα από τις μεγάλες μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (NFCs) παραμένουν περιορισμένες. Κατά το ΔΝΤ, η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει σε κινδύνους συγκέντρωσης και συσχέτισης (concentration and correlation risks), ενώ παράλληλα λειτουργεί ανασταλτικά για την ευρύτερη πιστωτική ανάπτυξη της οικονομίας.
Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό παρόμοιες στρατηγικές χρηματοδότησης και επενδύσεων, γεγονός που οδηγεί σε σημαντικές κοινές εκθέσεις σε συγκεκριμένους επιχειρηματικούς ομίλους. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δέκα μεγαλύτερες κοινές εκθέσεις προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αντιστοιχούν στο 81% του συνολικού CET1 των συστημικών τραπεζών.
Αν και οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις διαθέτουν σήμερα ισχυρούς ισολογισμούς και έχουν επιδείξει ανθεκτικότητα τα προηγούμενα χρόνια, το Ταμείο προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη δυσχέρεια μίας ή περισσότερων εξ αυτών θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις για το σύνολο του τραπεζικού τομέα. Το ΔΝΤ επισημαίνει επίσης ότι η ανάκαμψη της πιστωτικής επέκτασης τα τελευταία χρόνια στηρίζεται κυρίως στα επιχειρηματικά δάνεια.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, η πιστωτική ανάπτυξη έφτασε το 11% σε ετήσια βάση τον Σεπτέμβριο του 2025, ωστόσο η αύξηση αυτή προήλθε κυρίως από τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων. Αντίθετα, η στεγαστική πίστη παραμένει υποτονική και ο όγκος των δανείων προς τα νοικοκυριά εξακολουθεί να βρίσκεται σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα πριν από την κρίση.
Σύμφωνα με το Ταμείο, οι αγορές στεγαστικών δανείων και χρηματοδότησης μικρομεσαίων επιχειρήσεων παραμένουν περιορισμένες, εν μέρει λόγω της αργής επίλυσης του μεγάλου αποθέματος μη εξυπηρετούμενων δανείων που πλέον βρίσκεται εκτός τραπεζικών ισολογισμών και διαχειρίζεται από τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).
Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που διαχειρίζονται οι servicers ανέρχονταν σε 72,6 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ μεγάλο μέρος των νοικοκυριών και επιχειρήσεων που συνδέονται με αυτά τα χαρτοφυλάκια παραμένει εκτός της συνήθους τραπεζικής χρηματοδότησης. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι η αργή πρόοδος στην επίλυση αυτών των δανείων επιβαρύνει τη δημιουργία νέας πίστωσης και περιορίζει τη διεύρυνση της πελατειακής βάσης των τραπεζών.
Στο πλαίσιο αυτό, το Ταμείο θεωρεί ότι η συγκέντρωση των χρηματοδοτήσεων σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων συνιστά μία από τις βασικές μεσοπρόθεσμες προκλήσεις για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, παρά τη σημαντική ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τραπεζών τα τελευταία χρόνια. Για τον λόγο αυτό περιλαμβάνει στις βασικές συστάσεις του προς τις ελληνικές αρχές την περαιτέρω ενίσχυση της παρακολούθησης των μεγάλων εταιρικών ανοιγμάτων, προκειμένου να υποστηριχθεί η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση πιθανών ευπαθειών.
