Στο επίκεντρο της συζήτησης στην Ολομέλεια της Βουλής για την κύρωση του νομοσχεδίου που αφορά τις συμβάσεις μίσθωσης για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στα μπλοκ «Α2» και «Νότια της Πελοποννήσου», καθώς και στα μπλοκ «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2», βρέθηκε την Πέμπτη το μεσημέρι η διάταξη του άρθρου 30, η οποία το τελευταίο διάστημα έχει αποτελέσει σημείο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Οι συμβάσεις έχουν υπογραφεί μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και των εταιρειών Chevron και Helleniq Energy (μέσω της Helleniq Upstream) και αφορούν την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στις συγκεκριμένες περιοχές και η κύρωσή τους αναμένεται μέσα στην ημέρα.
- Διαβάστε ακόμα - Σήμερα η ψήφιση των 4 ενεργειακών συμφωνιών μεταξύ Ελλάδας και της κοινοπραξίας Chevron-Helleniq
Στο πλαίσιο της συζήτησης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου απάντησε στις αιτιάσεις που διατύπωσε ο πρώην πρωθυπουργός και βουλευτής Μεσσηνίας της Νέας Δημοκρατίας Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος έθεσε ζήτημα ενδεχόμενης επίπτωσης της διάταξης του άρθρου 30 στα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Δεν μπορούν να εκχωρηθούν έτσι τα κυριαρχικά δικαιώματα. Έχετε εργαστεί για την ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων. Όπως γνωρίζετε, οι συμβάσεις του ελληνικού Δημοσίου είναι συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες. Δεν δημιουργούν υποχρεώσεις μεταξύ κρατών και, συνεπώς, δεν μπορούν να εκχωρήσουν κυριαρχικά δικαιώματα. Άλλωστε, τα κυριαρχικά δικαιώματα, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δεν εκχωρούνται μέσω τέτοιων συμβάσεων».
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι, παρότι οι συμβάσεις αυτές δεν εκχωρούν κυριαρχικά δικαιώματα, έχουν σημασία για τη διεθνή θέση της χώρας.
«Έχουν όμως σημασία για το διεθνές δίκαιο και την πατρίδα μας. Δεν εκχωρούν κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά έχουν σημασία για την πατρίδα μας».
Όπως εξήγησε, σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική, η πραγματική κατάσταση λαμβάνεται υπόψη στο διεθνές δίκαιο.
«Πώς γίνεται αυτό; Γίνεται ως εξής: σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η πραγματική κατάσταση, το factum, λαμβάνεται υπόψη από το διεθνές δίκαιο. Το γεγονός, δηλαδή, ότι ενώ δεν έχουμε οριοθετήσει, ότι ενώ υπάρχει το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, ότι ενώ υπάρχει ρηματική διακοίνωση της Λιβύης στον ΟΗΕ, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία παγκοσμίως στον τομέα της ενέργειας έρχεται και επενδύει και συμφωνεί — αυτό για το διεθνές δίκαιο έχει σημασία. Λαμβάνεται υπόψη».
Όπως είπε, αυτό «δυναμώνει την ελληνική θέση και αποδυναμώνει την τουρκική», σημειώνοντας ότι γι’ αυτό «υπήρξαν και οι έντονες αντιδράσεις της Τουρκίας».
Αναφερόμενος ειδικότερα στις ενστάσεις που διατυπώθηκαν για τη διάταξη του άρθρου 30, ο υπουργός σημείωσε:
«Και, επειδή δεν είναι εδώ ο κύριος Σαμαράς, δεν είναι ακριβές αυτό που είπε. Γι’ αυτό είπα ότι δεν έχετε την πληροφορία. Υπάρχει ένα σημείο, το τριεθνές, όπου συναντώνται Λιβύη και Αίγυπτος. Υπάρχει ένα σημείο που δεν έχει οριοθετηθεί».
Τι προβλέπει το άρθρο 30
Η διάταξη του άρθρου 30 έχει προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις, καθώς αφορά τον τρόπο διαχείρισης πιθανών διαφορών που θα μπορούσαν να προκύψουν σε περιοχές όπου δεν έχει ολοκληρωθεί η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Από την πλευρά της αντιπολίτευσης έχουν διατυπωθεί ενστάσεις ότι η διατύπωση της διάταξης θα μπορούσε να δημιουργήσει περιθώρια ερμηνειών ως προς ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Απαντώντας στις επικρίσεις αυτές, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε ότι πρόκειται αποκλειστικά για νομική πρόβλεψη που ρυθμίζει ζητήματα ευθύνης μεταξύ των συμβαλλομένων.
«Η διάταξη του άρθρου 30 είναι μια νομική πρόβλεψη. Ρυθμίζει αποκλειστικά το ζήτημα της κατανομής ευθύνης και της προστασίας των συμβαλλομένων. Προστατεύει το δημόσιο συμφέρον».
Όπως τόνισε, σε κάθε περίπτωση ο τελικός λόγος παραμένει στο ελληνικό Δημόσιο.
«Ο τελικός λόγος ανήκει στην πατρίδα μας, στο ελληνικό Δημόσιο. Έχει πλήρη διακριτική ευχέρεια για κάθε ζήτημα. Δεν έχει χαθεί κανένας έλεγχος».
Σημειώνεται ότι η κύρωση των συμβάσεων αναμένεται να ολοκληρωθεί σήμερα από την Ολομέλεια της Βουλής.
Παράλληλα, ο υπουργός υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας κινούνται με μεγάλη ταχύτητα.
«Οι εξελίξεις στα θέματα της ενέργειας και της τεχνητής νοημοσύνης προχωρούν με υπερηχητικές ταχύτητες. Δεν υπάρχει περιθώριο για καθυστέρηση. Δεν μπορούμε να βλέπουμε σκιές εκεί που υπάρχει φως».
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε και στη γεωπολιτική διάσταση της ενεργειακής πολιτικής, σημειώνοντας:
«Δεν μπορούμε να μιλάμε για κατευνασμό όταν, για πρώτη φορά, έχουμε το “Κίμωνα” και τα “Ψαρά” — δύο φρεγάτες — στην Κύπρο, όταν έχουμε τα F-16 στην Κύπρο, τα οποία δεν έχουν πάει για να διανυκτερεύσουν ένα βράδυ και να γυρίσουν για παρέλαση. Έχουν πάει και μένουν εκεί».
Και πρόσθεσε:
«Όταν έχουμε τους Patriot στην Κάρπαθο, με το ραντάρ να διασυνδέεται με το νατοϊκό ραντάρ στην Απολλωνία, με τους Patriot στη Βόρεια Ελλάδα — αυτό δεν είναι κατευνασμός. Συγγνώμη, αυτό δεν είναι κατευνασμός».
Τέλος, αναφερόμενος στη σημασία των συμβάσεων για την ενεργειακή προοπτική της χώρας, σημείωσε:
«Οι συγκεκριμένες συμφωνίες διπλασιάζουν τις περιοχές έρευνας και εκμετάλλευσης για την πατρίδα μας. Πολλαπλασιάζουν την πιθανότητα να μπορέσουμε να βρούμε εμπορικά εκμεταλλεύσιμους πόρους».
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε ότι οι συμφωνίες αυτές διπλασιάζουν τις περιοχές έρευνας και εκμετάλλευσης για τη χώρα, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά εκμεταλλεύσιμων ενεργειακών πόρων.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, επικαλέστηκε τον ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Καραμανλή:
«Ο ιδρυτής της παράταξής μας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, στην ιστορική του ομιλία στην Καβάλα το 1976 είχε πει χαρακτηριστικά: “Προκειμένου να γνωρίζουμε ποιο είναι το μέλλον αυτού του τόπου, πρέπει να γνωρίσουμε ποιος είναι ο πλούτος του”».
