Χαμηλά τον πήχη, για τα αποτελέσματα της σημερινής δημοπρασίας για τον Κάθετο Διάδρομο αερίου, βάζει η CEO του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Ρίτα Γκάλι. Όπως ανέφερε στο περιθώριο των εγκαινίων του Σταθμού Συμπίεσης Φυσικού Αερίου Αμπελιάς, ένας βασικός λόγος είναι πως τα τρία προϊόντα (Route 1, 2 και 3) είναι περιορισμένης διάρκειας.
Πιο συγκεκριμένα, μέσω των δημοπρασιών οι χρήστες κατακυρώνουν δυναμικότητα για τον επόμενο μήνα, με σκοπό τη μεταφορά αερίου στη Ουκρανία. Επομένως, σε μία τέτοια περίπτωση έχουν πολύ μικρό χρονικό διάστημα (μόλις τρεις ημέρες) για να εξασφαλίσουν τη μεταφορά των ποσοτήτων LNG στην Ελλάδα, ώστε να διακινηθεί μέχρι το Κίεβο.
Σημαντικό είναι επίσης ότι στη δεδομένη συγκυρία είναι αυξημένη η ζήτηση καυσίμου, λόγω χειμώνα, στις χώρες από τις οποίες διέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος. Επομένως, είναι περιορισμένη η δυναμικότητα σε σχέση με το φθινόπωρο, που μπορεί να διατεθεί μέσω των δημοπρασιών.
Μεγαλύτερης διάρκειας προϊόντα
Σύμφωνα με την κ. Γκάλι, τα δεδομένα θα αλλάξουν από το επόμενο φθινόπωρο, όταν αναμένεται να ολοκληρωθούν δύο έργα στα σύνορα Βουλγαρίας και Ρουμανίας, για την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας. «Τα έργα βρίσκονται υπό κατασκευής, για την αύξηση της δυνατότητας μεταφοράς από τα 5 στα 10 δισ. κυβικά μέτρα (bcm). Επομένως, η κατάσταση θα είναι βελτιωμένη από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο ή Οκτώβριο», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η αύξηση των ποσοτήτων που θα μπορούν να μεταφερθούν θα έχει ως αποτέλεσμα πως θα αυξηθεί η δυναμικότητα που θα μπορεί να διατεθεί για τον Κάθετο Διάδρομο – αφού δεν θα υπάρχει «ανταγωνισμός» ανάμεσα στο αέριο που προορίζεται για εγχώρια κατανάλωση και το αέριο που προορίζεται για το Κίεβο μέσω του Vertical Corridor, όπως συμβαίνει π.χ. τώρα.
Σε ένα τέτοιο σενάριο είναι πιθανό να δημιουργηθούν νέα προϊόντα ετήσιας διάρκειας από το επόμενο φθινόπωρο. Αυτό θα σήμαινε κατ΄αρχάς μεγαλύτερη ορατότητα χρήσης του Vertical Corridor από τους traders. Θα σήμαινε επίσης και μικρότερο κόστος, αφού τα μακροπρόθεσμα προϊόντα έχουν μικρότερο κόστος από τα βραχυπρόθεσμα. Προς την ίδια κατεύθυνση συνηγορεί και το γεγονός ότι σε πολλές χώρες η δέσμευση δυναμικότητας έχει μεγαλύτερο κόστος τον χειμώνα, έναντι του καλοκαιριού.
Πότε θα χρειαστεί νέα «πύλη»
«Είμαστε σε συζητήσεις με την Κομισιόν για να κάνουμε τα προϊόντα πιο μόνιμα. Οι traders δεν θέλουν να κλείνουν δυναμικότητα για ένα μήνα και να μην ξέρουν τι θα συμβεί τον αμέσως επόμενο. Αυτό φαίνεται να το καταλαβαίνουν οι Βρυξέλλες», σημειώνει η κ. Γκάλι. Σε αυτό το πλαίσιο, προσθέτει πως είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση οι κοινές Ομάδες εργασίας που αποφασίστηκε να δημιουργήσουν η Κομισιόν και οι εμπλεκόμενες χώρες, όπως έγραψε το insider.gr.
Αξίζει να σημειωθεί ότι με τον νέο Σταθμό Συμπίεσης Αμπελιάς, η εξαγωγική δυναμικότητα του ελληνικού συστήματος ανέρχεται πλέον στα 8,5 bcm ετησίως. Ωστόσο, αυτή η εξαγωγική δυναμικότητα δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά 100%, καθώς χρειάζεται να καλυφθούν και οι εγχώριες ανάγκες. Μάλιστα, η ανάγκη για κάλυψη της εγχώριας ζήτησης θα ενισχυθεί από τη στιγμή που θα διακοπούν οι εισαγωγές ρωσικού καυσίμου και στην Ελλάδα. Τότε, για να μπορούν να εξαχθούν 8,5 bcm θα είναι απαραίτητο ένα νέο τέρμιναλ υποδοχής LNG.
«Σε κάθε περίπτωση, ήδη εξάγονται από τη χώρα μεγάλες ποσότητες, αν ληφθούν επίσης υπόψη και οι εκροές από τον αγωγό ΤΑΡ, μέσω του οποίου διέρχονται 6 bcm από το ελληνικό τμήμα του έργου, για να καταλήξουν στην Ιταλία και τη Βουλγαρία. και ακόμη 1 να «σταματάει» στο ελληνικό σύστημα φυσικού αερίου. Συνυπολογίζοντας και τον TAP, οι εξαγωγές της Ελλάδας φτάνουν τα 14 bcm», προσθέτει.
Δύο πυλώνες για προώθηση του πρότζεκτ
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με υψηλόβαθμα στελέχη του ΥΠΕΝ, εκτός από την κάλυψη των αναγκών της Ουκρανίας με αέριο, η διευκόλυνση της μεταφοράς καυσίμου στην περιοχή είναι κρίσιμη επίσης για την αξιοποίηση των αποθηκών χωρητικότητας περίπου 30 bcm που υπάρχουν στο Κίεβο – και οι οποίες αντιστοιχούν περίπου στο 30% της αποθηκευτικής χωρητικότητας όλης της Ευρώπης.
Η μαζική αποθήκευση καυσίμου αποτελεί βασική προϋπόθεση για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο. Επομένως, η Κομισιόν θα πρέπει να ιεραρχήσει τις προϋποθέσεις, θέτοντας ψηλότερα την κατάργηση των εισαγωγών από τη Μόσχα, συγκριτικά με τα θέματα κανονιστικής συμμόρφωσης που η ίδια «βλέπει» ότι μπορεί να υπάρχουν στα προϊόντα του Vertical Corridor.
Αυτή η ολιστική προσέγγιση των Βρυξελλών αποτελεί τον ένα πυλώνα για την προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου, σύμφωνα με τα στελέχη του ΥΠΕΝ. Δεύτερος πυλώνας είναι η «ενεργοποίηση» της Κρατικής Αναπτυξιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (DFC), για τη χρηματοδότηση έργων αναβάθμισης του Κάθετου Διαδρόμου.
«Οι ΗΠΑ θέλουν να οργανώσουν μια συνάντηση των υπουργών των χωρών που εμπλέκονται στο Vertical Corridor. Στη συνάντηση θα πρέπει να είναι και η Κομισιόν, δεν έχει νόημα διαφορετικά να σχεδιάζεις τόσο μεγαλεπήβολα σχέδια. Επίσης, χρειάζεται η εμπλοκή της DFC. Όλοι θα πρέπει να κάτσουν γύρω από το ίδιο τραπέζι και μόνο όταν γίνει αυτό θα υπάρχει ελπίδα για να ευοδωθεί το όλο εγχείρημα. Θέλουμε ένα ευρύτερο σχεδιασμό που να πείσει την αγορά για τη βιωσιμότητα και την προοπτική του πρότζεκτ», σημειώνουν χαρακτηριστικά.
