ΔΝΤ: Μεγάλο το κενό αποταμίευσης στην Ελλάδα – Κρίσιμη η αύξηση των καταθέσεων για τη βιωσιμότητα του χρέους

Νένα Μαλλιάρα
Μοιράσου το
ΔΝΤ: Μεγάλο το κενό αποταμίευσης στην Ελλάδα – Κρίσιμη η αύξηση των καταθέσεων για τη βιωσιμότητα του χρέους
Η αποταμίευση θα παραμείνει θετική, αλλά όχι επαρκής για να υποστηρίξει τον εξωτερικό δανεισμό και τη βιωσιμότητα του χρέους, εκτιμά το ΔΝΤ. Προσωρινού χαρακτήρα η αύξηση των καταθέσεων στην πανδημία. Χρειάζεται αύξηση της αποταμίευσης των νοικοκυριών με ρυθμό 7% μεσοπρόθεσμα. Πώς θα ενισχυθεί η αποταμίευση.

Κρίσιμη για τη διατήρηση της βιωσιμότητας του εξωτερικού χρέους και το κλείσιμο του επενδυτικού κενού που άφησε πίσω της η υπερδεκαετής κρίση, θα είναι για την Ελλάδα η αύξηση των καταθέσεων. Μάλιστα, για να επιτευχθούν οι δύο παραπάνω στόχοι θα χρειαστούν πρόσθετες καταθέσεις της τάξεως του 9% του ΑΕΠ σε σχέση με το 2020.

Αυτό προκύπτει από την ειδική έκθεση του ΔΝΤ για την Ελλάδα, όπου επισημαίνεται ότι, σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης, η χώρα μας υστερεί ιδιαίτερα στις αποταμιεύσεις των νοικοκυριών και σε μικρότερο βαθμό στις αποταμιεύσεις των επιχειρήσεων. Όπως επισημαίνει, τις δύο τελευταίες δεκαετίες, το μερίδιο των αποταμιεύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ παρέμεινε στα χαμηλά επίπεδα της Ευρωζώνης. Παρά την κάποια αξιοσημείωτη ανάκαμψη που ακολούθησε τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση, από το 4,7% του ΑΕΠ το 2011 στο 10,6% του ΑΕΠ το 2016, η αποταμίευση στην Ελλάδα κινήθηκε χαμηλά τα τελευταία χρόνια και εκτιμάται ότι το 2020 θα διαμορφωθεί στο 7,1% του ΑΕΠ, ποσοστό χαμηλότερο από το 1/3 του μέσου όρου της Ευρωζώνης.

Το ΔΝΤ αναφέρει ότι οι αποταμιεύσεις των νοικοκυριών αυξήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID-19, λόγω των διευκολυντικών δημοσιονομικών πολιτικών, της αυξημένης εισοδηματικής αβεβαιότητας και της απασχόλησης που είχαν ως αποτέλεσμα την προληπτική αποταμίευση και την περιστολή της κατανάλωσης. Όπως αναφέρει, μεταξύ β΄ τριμήνου 2020 και β΄ τριμήνου 20201, τα ελληνικά νοικοκυριά σώρευσαν 7 δισ. ευρώ σε καταθέσεις.

Όμως, το ΔΝΤ εκτιμά ότι η αύξηση των καταθέσεων το 2020 και των αρχών του 2021, θα είναι, τουλάχιστον εν μέρει, προσωρινή, αφού όσο βελτιώνεται η κατάσταση με την πανδημία, τα νοικοκυριά αναμένεται να ομαλοποιήσουν την καταναλωτική τους συμπεριφορά. Προκειμένου η Ελλάδα να επιτύχει μία διατηρήσιμη αύξηση της αποταμίευσης των νοικοκυριών, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για να αντιμετωπιστούν οι διαρθρωτικοί περιορισμοί, συμπεριλαμβανομένης της υψηλής ανεργίας και της ευρέως διαδεδομένης αδήλωτης εργασίας.Εξετάζοντας τους δομικούς παράγοντες που επηρεάζουν κυρίως τις καταθέσεις των νοικοκυριών, το ΔΝΤ στέκεται πρωτίστως στη διαπίστωση ότι το ποσοστό ανεργίας και το ποσοστό αυτοαπασχόλησης συνδέονται αρνητικά με τις αποταμιεύσεις των νοικοκυριών. Διαπιστώνει επίσης ότι τα πλουσιότερα νοικοκυριά τείνουν να αποταμιεύουν περισσότερο.

Πώς εξηγείται το χάσμα της αποταμίευσης

Το χάσμα αποταμίευσης στην Ελλάδα, λέει το ΔΝΤ, εξηγείται σε μεγάλο βαθμό από τρεις διαρθρωτικούς παράγοντες: α) Το συγκριτικά μεγάλο μερίδιο της Ελλάδας στην αυτοαπασχόληση (30% κατά μέσο όρο κατά την περίοδο 2005 - 2019 έναντι 16% για τον μέσο όρο του δείγματος των χωρών της Ευρωζώνης), β) η υψηλή ανεργία (18% έναντι 9% του δείγματος) και γ) τους αυστηρούς ελέγχους στις εισροές κεφαλαίων (μέσω τιμή δείκτη 0,23 έναντι 0,13 του δείγματος). Διαρθρωτικοί παράγοντες εξηγούν επίσης σημαντικό μέρος της πτώσης που παρατηρήθηκε στις αποταμιεύσεις στην Ελλάδα μεταξύ 2005 - 2013, με βασικό συντελεστή το ποσοστό ανεργίας καθώς αυξήθηκε από 10% σε 28%. Η αυτοαπασχόληση συνέβαλε επίσης καθώς αυξήθηκε από 30% σε 32%. Οι δημοσιονομικοί παράγοντες έπαιξαν μικρότερο ρόλο, με το δημόσιο έλλειμμα να μειώνεται και τη συνταξιοδοτική δαπάνη να αυξάνεται.

Το ΔΝΤ στο βασικό σενάριο, βλέπει ότι η αποταμίευση στη χώρα μας θα παραμείνει θετική, αλλά όχι επαρκής για να υποστηρίξει τον εξωτερικό δανεισμό και τη βιωσιμότητα του χρέους. Η άρση των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων το 2019, καθώς και η αναμενόμενη σημαντική πτώση της ανεργίας από το 17,5% του ΑΕΠ το 2019, σε 10,6% το 2027, θα είναι καταλυτικοί παράγοντες για να κρατήσουν τα επίπεδα των καταθέσεων σε προ πανδημίας επίπεδα. Η αύξηση της απασχόλησης σε μεγαλύτερες ηλικίες και μία ελαφρά υποχώρηση της αυτοαπασχόλησης θα βοηθήσουν επίσης. Ωστόσο, και οι μεταβολές αυτές δεν φτάνουν να καλύψουν τους απαιτούμενους στόχους για αύξηση της αποταμίευσης των νοικοκυριών με ρυθμό της τάξεως του 7% μεσοπρόθεσμα.

Όπως λέει το ΔΝΤ, ο παραπάνω στόχος θα μπορούσε να επιτευχθεί με μείωση της ανεργίας στα επίπεδα του 7% και της αυτοαπασχόλησης στο 15%, ουσιαστικά δηλαδή με μείωση της ανεπίσημης εργασίας και τη στροφή σε υψηλότερης ποιότητας απασχόληση. Υπ΄ αυτές τις συνθήκες θα μπορούσαν να υποστηριχθούν τα απαιτούμενα επίπεδα επενδύσεων καθώς και ένα διατηρήσιμο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποθέτοντας ότι τα νοικοκυριά θα επένδυαν το 10% των ετήσιων αποταμιεύσεών τους σε τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου, αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει στο να ρολάρει ένα ποσό από τον εξωτερικό μακροπρόθεσμο δανεισμό της χώρας, αναφέρει το ΔΝΤ.

Σημειώνεται ότι στη χθεσινή έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους για το α΄ τρίμηνο 2022, αναφέρεται ότι τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος καταγράφουν το ποσό των καταθέσεων επιχειρήσεων και νοικοκυριών στα 178,2 τον Απρίλιο του 2022, αυξημένο κατά 10,5 δισ. ευρώ (6,3%) σε ετήσια βάση και κατά 416 εκατ. ευρώ (0,2%) σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2022. Η αύξηση στις καταθέσεις των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών αποδίδεται κυρίως στις μεταβιβάσεις των μέτρων στήριξης αλλά και στην προληπτική αποταμίευση, στην αναβολή της κατανάλωσης λόγω των περιοριστικών μέτρων, στην αναστολή φορολογικών και άλλων υποχρεώσεων.

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Όλες οι ειδήσεις

07:47

Ερντογάν: Σήμερα συζήτηση με Πούτιν για ουκρανικά δημοψηφίσματα, πυρηνικό σταθμό στην Τουρκία

07:42

Δανία: Έχει ήδη διαρρεύσει το μισό αέριο των Nord Stream και Nord Stream 2

07:29

BriQ Properties: Στοχεύει σε χαρτοφυλάκιο ακινήτων 150 εκατ. ευρώ – Το επενδυτικό προφίλ, τα έσοδα και οι «άμυνες»

07:25

Μοχλός επενδύσεων για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις το Ταμείο Ανάκαμψης - Ώριμα επενδυτικά σχέδια 3,7 δισ. ευρώ

07:22

«Ψήνονται» deals (και) στις μικρές κατασκευαστικές – Ο Δ. Κούτρας, η Δομική Κρήτης και η «πίτα» των υποδομών

07:17

Ανεβάζει τον «πήχη» για την ανάπτυξη στην Ελλάδα η UniCredit - Πυκνώνουν τα «σύννεφα» στον ορίζοντα

07:16

Ρεύμα: Ομάδα Εργασίας ΥΠΕΝ – ΡΑΕ – προμηθευτών για μπλόκο στους στρατηγικούς κακοπληρωτές

07:12

Πώς να ανακυκλώνετε πλαστικές μεμβράνες και σακούλες

07:10

Η ιστορική έπαυλη του ιδρυτή των KFC πωλείται και η εταιρεία κάνει μούτρα

07:09

Η κερκόπορτα της νομισματικής κρίσης άνοιξε χθες με.... πάταγο

07:05

Οι τράπεζες, τα ακίνητα και ο Paulson - Happy η Ellington; Τα περίεργα της Έλαστρον

07:02

Με ποιόν θύμωσε ο Κυρανάκης; - Εστία στου Ζωγράφου, όπως διαμέρισμα σε πολυκατοικία λέει ο Μυλόπουλος

07:00

«Αποδοτική χρονιά» για τη Vitex το 2021 – Επενδύσεις 6,6 εκατ. ευρώ και στρατηγικές κινήσεις για την προμήθεια πρώτων υλών

23:57

Κυριακίδου: Οι προτάσεις της Κομισιόν για την προστασία από τον αμίαντο αποτελούν ακόμη ένα σημαντικό βήμα

23:39

Θεοδωρικάκος: Η δόκιμος αστυνομικός που συνελήφθη στη Πολυτεχνειούπολη δεν έχει θέση στην ΕΛΑΣ

23:20

ΗΠΑ: Δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμη εάν η διαρροή στους αγωγούς Nord Stream είναι αποτέλεσμα δολιοφθοράς

23:06

Wall Street: Με μίνι ράλι απάντησε στο 6ήμερο πτωτικό σερί

23:02

Ιρανός Πρόεδρος: O θάνατος της Μαχσά Αμινί έχει «λυπήσει» τους πάντες στην Ισλαμική Δημοκρατία

22:50

Στέιτ Ντιπάρτμεντ: Η κυριαρχία της Ελλάδας στα νησιά του Αιγαίου δεν αμφισβητείται

22:28

ΗΠΑ: Πυροβολισμοί μέσα σε νοσοκομείο του Άρκανσο - Ένας νεκρός

22:13

Πετρέλαιο: Ο κυκλώνας Ίαν ανέβασε την τιμή ξανά πάνω από τα 80 δολάρια

22:06

ΗΠΑ: Ο κυκλώνας Ίαν πλησιάζει στη Φλόριντα - Για «ιστορική» καταιγίδα προειδοποιούν οι μετεωρολόγοι

21:55

ΥΠΕΞ για Τουρκία: Δεν έχει δικαίωμα να απειλεί την Ελλάδα με πόλεμο και να παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο

21:46

Σακελλαροπούλου: Να θωρακίσουμε τη Δημοκρατία απέναντι στις οπισθοδρομικές και αντιδραστικές φωνές

21:32

Τουρκία: Η Ελλάδα συνεχίζει τις παράνομες ενέργειες - Θα προστατεύσουμε τα συμφέροντά μας

21:30

Γερμανία: Σε ύφεση από το γ' τρίμηνο προβλέπουν τα κορυφαία οικονομικά ινστιτούτα της χώρας

21:19

«Σκληρή προσγείωση» για τις ΗΠΑ, προβλέπει δισεκατομμυριούχος - «Γελοία θεωρία» της Fed περί «μεταβατικού πληθωρισμού»

21:08

Σε ιστορικό υψηλό το βούτυρο: 24,6% ακριβότερο από πέρυσι - Οι λόγοι για την άνοδο

20:56

Ρωσία: Έργο «διεθνούς τρομοκρατίας» οι φθορές στον NordStream - Ξεκινά έρευνα η FSB

20:51

Υψηλό έξι ημερών για τον χρυσό - Κέρδη άνω του 2%