Η ανακύκλωση συσκευασιών έκλεισε το 2025 με σημαντική αύξηση των ποσοτήτων που διαχειρίστηκε η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ). Συνολικά αξιοποιήθηκαν 516.000 τόνοι υλικών συσκευασίας, έναντι υποχρέωσης 342.000 τόνων, ενώ το δίκτυο του μπλε κάδου καλύπτει πλέον το 99% του πληθυσμού.
Οι επιδόσεις αυτές αφορούν, ωστόσο, την ΕΕΑΑ και όχι το σύνολο της ανακύκλωσης στη χώρα. Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ την ίδια στιγμή η εισφοροδιαφυγή στις συσκευασίες εκτιμάται στο 45%, με απώλειες πόρων άνω των 500 εκατ. ευρώ. Στο ήδη σύνθετο αυτό τοπίο προστίθενται τώρα το Σύστημα Εγγυοδοτικής Επιστροφής (DRS), οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες για τις συσκευασίες και επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ στις υποδομές αποβλήτων.
Στο 151% οι επιδόσεις της ΕΕΑΑ αλλά η Ελλάδα μένει πίσω στην ανακυκλωση
Η ΕΕΑΑ αξιοποίησε το 2025, σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, 516.000 τόνους υλικών συσκευασίας, έναντι υποχρέωσης 342.000 τόνων. Με βάση τα στοιχεία της εταιρείας, η επίδοση αντιστοιχεί στο 151% του στόχου της.
Παράλληλα, ανακυκλώθηκαν περίπου 49.000 τόνοι άλλων ανακυκλώσιμων υλικών, τα οποία δεν αποτελούν συσκευασίες αλλά είναι κυρίως έντυπο χαρτί. Οι συγκεκριμένες ποσότητες δεν προσμετρώνται στη νομική υποχρέωση της ΕΕΑΑ, συνεισφέρουν όμως στις συνολικές επιδόσεις της χώρας, για τις οποίες αρμόδια είναι η Περιφερειακή και η Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Φυσικά, η επίδοση της ΕΕΑΑ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η Ελλάδα έχει καλύψει τις συνολικές ευρωπαϊκές απαιτήσεις στην ανακύκλωση. Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό ανακύκλωσης αποβλήτων συσκευασίας στην Ελλάδα βρισκόταν το 2023 στο 48%, ενώ για το 2025 ο ευρωπαϊκός πήχης έχει οριστεί στο 65%.
455 εκατ. ευρώ και ένα δίκτυο που φτάνει στο 99% του πληθυσμού
Από την έναρξη της λειτουργίας της μέχρι σήμερα, η ΕΕΑΑ έχει επενδύσει περίπου 455 εκατ. ευρώ σε πάγιο εξοπλισμό και λειτουργικές δαπάνες. Πλέον, σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία, το δίκτυό της καλύπτει, σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία, το 99% του πληθυσμού της χώρας.
Η επιχειρησιακή του βάση παραμένει ο μπλε κάδος. Σήμερα, στη χώρα, συνολικά λειτουργούν 185.000 μπλε κάδοι, ενώ έχουν αναπτυχθεί και 10.900 μπλε κώδωνες για τη χωριστή συλλογή γυάλινων συσκευασιών, κυρίως από τον κλάδο HoReCa. Μέσω του συγκεκριμένου δικτύου εξυπηρετούνται περισσότερες από 23.400 επιχειρήσεις.
Στους δήμους έχουν παραδοθεί 557 οχήματα συλλογής και μέσα στο 2025 πραγματοποίησαν περισσότερα από 123.000 δρομολόγια, μεταφέροντας τα υλικά στα 35 συνεργαζόμενα Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ). Το δίκτυο της ΕΕΑΑ στηρίζεται σήμερα σε περισσότερες από 4.100 συμβεβλημένες επιχειρήσεις και συνεργασία με το 94% των Δήμων της χώρας.
Φυσικά, η πρόκληση στο άμεσο μέλλον δεν είναι μόνο να φτάνουν περισσότερες ποσότητες στους μπλε κάδους. Είναι πόσο καθαρό είναι το υλικό που φτάνει στα ΚΔΑΥ και πόσο από αυτό μπορεί πράγματι να ανακτηθεί και να επιστρέψει στην παραγωγή. Η παρουσία ακατάλληλων απορριμμάτων στους κάδους αυξάνει τα υπολείμματα της διαλογής και περιορίζει την ποσότητα του υλικού που τελικά μπορεί να αξιοποιηθεί.
Ρομπότ μπαίνουν στη διαλογή
Η τεχνολογία αποκτά μεγαλύτερο ρόλο και στη διαλογή των ανακυκλώσιμων υλικών. Στο ΚΔΑΥ Θέρμης έχει ήδη ενσωματωθεί σύστημα ρομποτικής διαλογής, το οποίο χρησιμοποιείται για τη βελτίωση της ανάκτησης και του διαχωρισμού των υλικών. Η ΕΕΑΑ σχεδιάζει την σταδιακή επέκταση αντίστοιχων τεχνολογικών εφαρμογών και σε άλλα συνεργαζόμενα ΚΔΑΥ.
Η αναβάθμιση των υποδομών συμπίπτει με έναν νέο κύκλο επενδύσεων στον τομέα των αποβλήτων. Μέσω του προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» του ΕΣΠΑ 2021 -2027 έχει ενεργοποιηθεί χρηματοδοτικό πακέτο 480 εκατ. ευρώ για νέα έργα διαχείρισης και ανακύκλωσης αποβλήτων, παράλληλα με την ολοκλήρωση έργων που είχαν ξεκινήσει στο προηγούμενο ΕΣΠΑ.
Η «τρύπα» των 500 εκατ. ευρώ
Σημαντικό πρόβλημα για τη λειτουργία του συστήματος παραμένει η εισφοροδιαφυγή, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) που επικαλείται η ΕΕΑΑ, φθάνει το 45%.
Πρόκειται για ποσότητες συσκευασιών οι οποίες δεν δηλώνονται και δεν περνούν μέσα από τα προβλεπόμενα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης, με αποτέλεσμα να μην καταβάλλονται οι αντίστοιχες εισφορές. Η ΕΕΑΑ υπολογίζει ότι εξαιτίας αυτής της πρακτικής έχουν στερηθεί από την ανακύκλωση συσκευασιών πόροι άνω των 500 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για χρήματα τα οποία, όπως επισημαίνει, θα μπορούσαν να είχαν κατευθυνθεί στην ανάπτυξη νέων υποδομών.
Η εισφοροδιαφυγή δεν αποτελεί καινούργιο πρόβλημα για το σύστημα. Η ίδια η νομοθεσία έχει προβλέψει τη διασύνδεση του Εθνικού Μητρώου Παραγωγών με το ΓΕΜΗ και άλλα μητρώα ακριβώς για να περιοριστεί το φαινόμενο. Το γεγονός ότι εξακολουθεί να καταγράφεται σε τόσο υψηλά επίπεδα δείχνει ότι το ζήτημα της συμμόρφωσης παραμένει ένα από τα ανοιχτά μέτωπα της αγοράς.
Έρχεται και το DRS
Την ίδια στιγμή, ο χάρτης της ανακύκλωσης συσκευασιών πρόκειται να αλλάξει και με την ενεργοποίηση του Συστήματος Εγγυοδοτικής Επιστροφής (DRS). Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του ΥΠΕΝ, οι υπόχρεοι παραγωγοί έχουν ήδη συστήσει τον σχετικό φορέα και έχουν προχωρήσει τις διαγωνιστικές διαδικασίες, ενώ μετά την έγκριση του επιχειρησιακού σχεδίου από τον ΕΟΑΝ προβλέπεται η έναρξη λειτουργίας του συστήματος εντός του 2026.
Παράλληλα, από τις 12 Αυγούστου 2026 εφαρμόζεται γενικά ο νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασίας (PPWR), ο οποίος ανεβάζει τον πήχη για την ανακυκλωσιμότητα των συσκευασιών, την χρήση ανακυκλωμένου περιεχομένου και τη μείωση των αποβλήτων συσκευασίας. Αυτό σημαίνει ότι σταδιακά το βάρος μετακινείται από το «πόσο συλλέγουμε» και στο «τι πραγματικά ανακυκλώνεται και επιστρέφει στην αγορά ως πρώτη ύλη».
«25 χρόνια επιτυχημένης και αδιάλειπτης πορείας»
Ο πρόεδρος της ΕΕΑΑ, Μιχάλης Οικονομάκης, σημειώνει ότι το 2026 αποτελεί χρονιά -ορόσημο, καθώς συμπληρώνονται 25 χρόνια λειτουργίας της εταιρείας. «Αυτή η χρονιά αποτελεί ορόσημο για την ΕΕΑΑ, καθώς σηματοδοτεί τη συμπλήρωση 25 ετών επιτυχημένης και αδιάλειπτης πορείας στην Ανακύκλωση Συσκευασιών. Αυτή η διαδρομή δεν αποτελεί μόνο μια ιστορία επιτευγμάτων, αλλά την έμπρακτη επιβεβαίωση της ουσιαστικής συμβολής μας στην κυκλική οικονομία», αναφέρει.
Όπως επισημαίνει, πίσω από τα αποτελέσματα βρίσκεται μια αλυσίδα συνεργασίας με περισσότερες από 4.100 συμβεβλημένες επιχειρήσεις, το 94% των δήμων της χώρας, 35 Κέντρα Διαλογής και εκατομμύρια πολίτες που χρησιμοποιούν το δίκτυο Μπλε Κάδων και Μπλε Κωδώνων.
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΕΕΑΑ συνεχίζει παράλληλα τις δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης, από βιωματικά προγράμματα στα σχολεία μέχρι παρουσία σε κοινωνικές και αθλητικές διοργανώσεις και πανελλαδικές εκστρατείες.
