Μετά από τέσσερα χρόνια έντονης αναπτυξιακής δυναμικής, που έδωσε ξανά πνοή και μέγεθος στην εγχώρια αγορά διαχείρισης κεφαλαίων, τα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια καθορισμένης διάρκειας (target maturity) εισέρχονται σταδιακά σε μια πιο ώριμη φάση.
Μέσω των συγκεκριμένων προϊόντων, οι εγχώριοι διαχειριστές δημιούργησαν μια «δεξαμενή» κεφαλαίων που προσεγγίζει πλέον τα 10 δισ. ευρώ, καταφέρνοντας να στρέψουν μέρος των διαθέσιμων πόρων των νοικοκυριών προς επενδυτικά προϊόντα και μάλιστα σε πιο σταθερές χρονικά τοποθετήσεις, έναντι παροδικών κερδοσκοπικών εξάρσεων. Η ισχυρή ανάπτυξη των τελευταίων ετών ωστόσο, φέρνει σταδιακά στο προσκήνιο και μια σειρά νέων προκλήσεων για τις τράπεζες και τις θυγατρικές ΑΕΔΑΚ. Οι αυξημένες λήξεις που αρχίζουν να εμφανίζονται και η ανάγκη διατήρησης της επενδυτικής δυναμικής ωθούν τους διαχειριστές να στρέψουν το βλέμμα τους στην επόμενη ημέρα.
Προς το παρόν, πάντως, η αγορά δείχνει να περνά με επιτυχία το τεστ των λήξεων. Κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026 ωρίμασαν προϊόντα target maturity ύψους περίπου 1,1 δισ. ευρώ, με τις μεγαλύτερες λήξεις να αφορούν την Alpha ΑΕΔΑΚ (520 εκατ. ευρώ), την Εθνική ΑΕΔΑΚ (375 εκατ. ευρώ) και την Πειραιώς Asset Management (206 εκατ. ευρώ). Την ίδια περίοδο, οι καθαρές πωλήσεις νέων προϊόντων τέτοιου τύπου διαμορφώθηκαν στα 1,1 δισ. ευρώ - και στα 1,6 δισ. για την αγορά των Α/Κ - εξέλιξη που δείχνει ότι οι διαχειριστές συνεχίζουν όχι μόνο να απορροφούν σημαντικό μέρος των κεφαλαίων που επιστρέφουν από τις λήξεις, αλλά και να προσελκύουν νέες τοποθετήσεις σε σειρές που ανοίγουν.
Πηγές από την πλευρά των ΑΕΔΑΚ υπολογίζουν σε λήξεις επιπλέον 1,7 δισ. ευρώ μέχρι τα τέλη του έτους, γεγονός που σημαίνει ότι οι επόμενοι μήνες θα αποτελέσουν ακόμη ένα τεστ για τη δυναμική της συγκεκριμένης αγοράς.
«Τσιμπάνε» τα κουπόνια
Η ανθεκτικότητα που εμφανίζει μέχρι στιγμής η αγορά των target maturity δεν αναιρεί, ωστόσο, το γεγονός ότι οι συνθήκες έχουν αρχίσει να διαφοροποιούνται σε σχέση με τα πρώτα χρόνια ανάπτυξης της συγκεκριμένης κατηγορίας. Τα υψηλά κουπόνια και τα περιθώρια υπεραξιών που συνόδευσαν τις πρώτες σειρές, όταν ο ανοδικός κύκλος των επιτοκίων βρισκόταν στην κορύφωσή του, έχουν περιοριστεί σημαντικά, με τους διαχειριστές να αναζητούν πλέον νέες ισορροπίες ανάμεσα στην προσφερόμενη απόδοση και τη διατήρηση της ελκυστικότητας των προϊόντων.
Ενδεικτικά, πρόσφατη πενταετής έκδοση της Alpha ΑΕΔΑΚ συγκέντρωσε περί τα 250 εκατ. ευρώ, προσφέροντας εκτιμώμενη απόδοση μεταξύ 2% - 2,5%, ενώ το υψηλότερο κουπόνι στην αγορά προσφέρει σήμερα προϊόν της Eurobank μέσω Λουξεμβούργου, με ετήσια απόδοση που μπορεί να φθάσει έως το 2,4% στην πενταετία. Το τελευταίο διαθέτει και ένα πρόσθετο πλεονέκτημα, καθώς η φορολογική του μεταχείριση δημιουργεί ένα περιθώριο της τάξεως των 20 μονάδων βάσης περίπου έναντι αντίστοιχων εγχώριων προϊόντων.
Την ίδια στιγμή, οι πρώτες εκδόσεις που διατέθηκαν το διάστημα Σεπτέμβριος 2022 - Ιούνιος 2023, προσέφεραν υψηλά ετήσια κουπόνια που διαμορφώνονταν στο 3,5% περίπου με δυνατότητα να τοποθετούνται στην αγορά ομολόγων (και) σε τιμές χαμηλότερες της ονομαστικής αξίας. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτές οι σειρές έβγαλαν τη μεγαλύτερη υπεραξία, «υποχρεώνοντας» μια μικρή μερίδα πελατών που τοποθετήθηκαν, αγοράζοντας μερίδια να τα εξαγοράσουν καθώς η καθαρή απόδοση υπερέβαινε την εναπομείνασα πρόσοδο από τα κουπόνια.
Bιάστηκαν ή μήπως όχι;
Η σταδιακή συμπίεση των αποδόσεων φέρνει στο προσκήνιο και έναν ακόμη παράγοντα. Οι επενδυτές που επιλέγουν σήμερα τριετείς και πενταετείς διάρκειες ουσιαστικά «κλειδώνουν» τις αποδόσεις τους για μεγάλο χρονικό διάστημα, σε μια συγκυρία όπου κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ένα διαφορετικό περιβάλλον επιτοκίων τους επόμενους μήνες. Αν και ένα μέρος της τιμολόγησης - στη βάση και της τελευταία αύξηση επιτοκίων - έχει περάσει στα ομόλογα, με τα οποία δομήθηκαν οι πρόσφατες σειρές, μια πιθανή δεύτερη κίνηση από την ΕΚΤ τον Σεπτέμβριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες εκδόσεις με υψηλότερα κουπόνια.
Ανάγκη ενεργοποίησης...
Το επόμενο βήμα ωστόσο, για τις τράπεζες και τις θυγατρικές ΑΕΔΑΚ δεν περιορίζεται μόνο στη διαδοχική έκδοση νέων σειρών και στην ανακύκλωση των κεφαλαίων που επιστρέφουν από τις λήξεις, αλλά συνδέεται όλο και περισσότερο με την ενεργοποίηση ενός ευρύτερου τμήματος αποταμιευτών και τη σταδιακή μετατόπιση μεγαλύτερου μέρους των διαθέσιμων πόρων των νοικοκυριών προς προϊόντα διαχείρισης.
Στο επίκεντρο του asset management βρίσκεται και η εντελώς διαφοροποιημένη - βάσει προφίλ και χαρακτηριστικών - «δεξαμενή» νέων επενδυτών που εντρυφεί σε υψηλότερου ρίσκου και μεταβλητότητας τοποθετήσεις, με απευθείας έκθεση σε μετοχικές αγορές του εξωτερικού και στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων, μέσω ξένων broker. Προκύπτει λοιπόν έμμεσα η ανάγκη κάλυψης αυτού του κενού, μέσω της διαμόρφωσης μιας πιο καινοτόμας και πιο ελκυστικής προϊοντικής γκάμας που να περιλαμβάνει θεματικές στρατηγικές, γεωγραφική διασπορά και προϊόντα παθητικής διαχείρισης, όπως τα ETFs.
