Σαφές μήνυμα στήριξης στην Ελλάδα έστειλε η Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε, όπως αναμενόταν, με τους ηγέτες της των κρατών-μελών να αποδέχονται τις ελληνικές θέσεις και να χαρακτηρίζουν παράνομο το Μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης. 

Πιο συγκεκριμένα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ενημέρωσε τους ηγέτες για τις τουρκικές ενέργειες και για το γεγονός ότι η «συμφωνία» Λιβύης – Τουρκίας είναι άκυρη και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα κατά το Διεθνές Δίκαιο. Τόσο ως προς το περιεχόμενό της, αφού καταπατά τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες, κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου της θάλασσας, όσο και ως προς τη διαδικασία, καθώς το Λιβυκό Κοινοβούλιο, δεν την έχει εγκρίνει. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στο δείπνο, κοινός τόπος μεταξύ των ηγετών ήταν ότι οι ενέργειες αυτές είναι αντίθετες με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). 

Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα στο πλαίσιο των διπλωματικών της ενεργειών στο προηγούμενο διάστημα, είχε ήδη ζητήσει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της 9ης Δεκεμβρίου, τη ρητή καταδίκη από πλευράς Ε.Ε. της «συμφωνίας» Λιβύης – Τουρκίας, την αναγνώριση ότι αυτή η άκυρη συμφωνία δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα, καθώς και τη δημιουργία πλαισίου κυρώσεων εάν η Τουρκία και η κυβέρνηση της Τρίπολης δεν συμμορφωθούν και βεβαίως τη στήριξη της Ελλάδας και της Κύπρου.

Τι αναφέρει το κείμενο συμπερασμάτων

«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει τα προηγούμενα συμπεράσματά του σχετικά με την Τουρκία της 22ας Μαρτίου και της 20ης Ιουνίου. Επαναβεβαιώνει τα συμπεράσματά του της 17ης και 18ης Οκτωβρίου σχετικά με τις παράνομες γεωτρήσεις της Τουρκίας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου. Το μνημόνιο συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα, παραβιάζει την κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει νομικές συνέπειες για τα τρίτα κράτη. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει χωρίς αμφιβολία την αλληλεγγύη του με την Ελλάδα και την Κύπρο σχετικά με αυτές τις ενέργειες της Τουρκίας», αναφέρεται πιο συγκεκριμένα στο κείμενο συμπερασμάτων τηης Συνόδου. 

Το παρασκήνιο του μαραθώνιου γεύματος

Η βραδιά στις Βρυξέλλες και τη Σύνοδο Κορυφής ήταν, ως επί το πλέιστον, εστισμένη αλλού: η συζήτηση για τη Συμφωνία για το Κλίμα, το περίφημο Green New Deal ήταν μακρά, με αποτέλεσμα και το δείπνο των ηγετών να καθυστερήσει και να σερβιριστεί γύρω στις 23:00 (ώρα Ελλάδος), ενώ όλοι είχαν στραμμένα τα μάτια τους και στη Μεγάλη Βρετανία, αναμένοντας να φανεί, αν ο Μπόρις Τζόνσον θα καταφέρει να αποσπάσει μια πλειοψηφία που θα του επιτρέψει, εν τέλει, να περάσει από τη Βουλή των Κοινοτήτων τη Συμφωνία για το Brexit. 

Ανάμεσα στις μεγάλες ευρωπαϊκές εκκρεμότητες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθετε με σαφήνεια το ζήτημα της τουρκικής προκλητικότητας και του Μνημονίου Τουρκίας-Λιβύης, προκειμένου να «κλειδώσει» η διατύπωση που επιθυμούσε η Αθήνα στο κείμενο των συμπερασμάτων. Εκτίμηση του κ. Μητσοτάκη και των συνεργατών του είναι ότι οι Ευρωπαίοι, παρ’ ότι ποντάρουν στη συνεργασία με την Τουρκία για το μεταναστευτικό, έχουν κουραστεί από τις τόσες φορές που η στάση της γείτονος έχει απασχολήσει τις Συνόδους Κορυφής για διαφορετικούς λόγους. Υπό αυτό το πρίσμα και παρά τη ρεαλιστική συνεργασία σε ένα ζήτημα αμοιβαίου ενδιαφέροντος και συμφέροντος, όπως το μεταναστευτικό, η «ψυχολογική απόσταση» Βρυξελλών-Άγκυρας όλο και μεγαλώνει. 

Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση έκανε το καλύτερο δυνατόν, προκειμένου να πάρει την καθαρή καταγραφή που επεδίωκε στο κείμενο συμπερασμάτων. Σε αυτή, δε, αντανακλάται και η προναφερθείσα «ψυχολογική κόπωση» της Ευρώπης, καθώς ακόμα και χώρες που παραδοσιακά κρατούσαν μια πιο ισορροπημένη στάση, όπως η Γερμανία, δεν ήγειραν ενστάσεις που θα λειτουργούσαν ανασχετικά για τις ελληνικές θέσεις. Υπό αυτό το πρίσμα, η ελληνική αποστολή εκτιμά ότι ο στόχος έχει επιτευχθεί, η Τουρκία εισέρχεται σε έναν κύκλο απομόνωσης και το μήνυμα στήριξης που εκπέμπεται υπέρ της Ελλάδας είναι δυνατό και καθαρό, ενοχλώντας την Άγκυρα που βλέπει να δέχεται απανωτές βολές για το Σύμφωνο με τη Λιβύη, από πολλές διαφορετικές πλευρές, πέραν της Ε.Ε.

Και μπορεί θέμα κυρώσεων σε αυτή τη φάση να μην έπεσε στο τραπέζι, καθώς, όπως θύμιζαν αρμόδιες πηγές, εφαρμόστηκαν οι αποφάσεις των Συνόδων Κορυφής Ιουνίου και Οκτωβρίου, η ελληνική πλευρά, όμως, άνοιξε τη συζήτηση και έκανε λόγο για ένα «ευρύτερο πλαίσιο κυρώσεων». Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι, αν η Τουρκία προχωρήσει με το Σύμφωνο με τη Λιβύη και το εφαρμόσει, τότε θα μπορεί να υπάρξει ένα νέο πλαίσιο κυρώσεων, ίσως και αυστηρότερο, για τη γείτονα. Ως προς αυτό, η ερμηνεία που έκαναν και κοινοτικές πηγές ήταν ότι το Σύμφωνο Τουρκίας-Λιβύης είναι νομικά άκυρο και άρα δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, ενώ δεν έχει και τυπική ισχύ, άπαξ και δεν έχει επικυρωθεί από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων. 

Πηγή: Reader.gr