Μέχρι το Eurogroup της 11ης Ιουνίου αναμένεται πως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) θα έχει δεχθεί τουλάχιστον ένα αίτημα για χορήγηση χρηματοδότησης στο πλαίσιο της «Στήριξης για την Κρίση της Πανδημίας» (Pandemic Crisis Support).

Η πρώτη χώρα που θα υποβάλει αίτημα θα είναι η Κύπρος, η οποία επιδιώκει να επωφεληθεί από τους ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης του ESM.

Δεδομένου ότι η Κύπρος, όπως και η Ελλάδα, βρίσκονται ήδη σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας από τους θεσμούς, η δανειοδότηση της στο πλαίσιο της «Στήριξης για την Κρίση της Πανδημίας» δεν θα συνεπάγεται τίποτα το αρνητικό για τη χώρα, παρά μόνον όφελος. Ο πρόεδρος του Eurogroup Μάριο Σεντένο μιλώντας στην Κυπριακή εφημερίδα «Πολίτης» θέλησε να υπογραμμίσει αυτή την πτυχή.

«Το γεγονός ότι αυτά τα χρήματα είναι διαθέσιμα είναι ένας παράγοντας κατευνασμού για τις Κεφαλαιαγορές. Και αυτό επειδή πρόκειται για μία φτηνή χρηματοδότηση, η οποία μειώνει το ποσό που πληρώνει μία χώρα σε τόκους, απελευθερώνοντας πόρους για άλλες προτεραιότητες. Οι επενδυτές γνωρίζουν ότι αυτό το εργαλείο είναι διαφορετικό από το υπόλοιπο πακέτο εργαλείων του ESM, επειδή δεν συνοδεύεται από μακροοικονομικούς όρους, αλλά μόνο από κανόνες για το πώς θα δαπανηθούν τα χρήματα», ανέφερε μεταξύ άλλων.

Δεν είναι τυχαίο πως ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας κατά την προχθεσινή του ακρόαση στη Βουλή τάχθηκε υπέρ του δανεισμού της Ελλάδος από το πρόγραμμα του Pandemic Crisis Support του ESM. Εύλογα δε αναρωτήθηκε «για ποιο λόγο να δανειζόμαστε με παραπάνω επιτόκια, όταν μπορούμε να πάρουμε δάνειο με 0%» και σημείωσε πως «πρέπει να εκμεταλλευτούμε κάθε σταγόνα μηδενικού επιτοκίου που μας δίνεται».

Σύμφωνα με πληροφορίες η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών έχει δεχθεί εισηγήσεις από τις υπηρεσίες του υπουργείου για υπαγωγή στο πρόγραμμα του Pandemic Crisis Support, δεδομένου ότι με τον τρόπο αυτό θα κτιστούν πρόσθετα ταμειακά αποθέματα με πολύ μικρό κόστος χρήματος.

Τα ταμειακά διαθέσιμα του Κράτους είναι σήμερα στα σε 32,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 15,7 δισ. ευρώ αφορούν στον Ειδικό Λογαριασμό Δημιουργίας Αποθεματικού, η χρήση του οποίου μπορεί να γίνει μόνο με αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις. Τα δε πραγματικά διαθέσιμα - εξαιρουμένων πληρωμών που πρέπει να γίνουν έως τον Ιούλιο- είναι 13,6 δισ. ευρώ.

Εάν η Ελλάδα αντλήσει τα 3,7 δισ. ευρώ από το Pandemic Crisis Support του ESM θα στηρίξει πρόσθετα το κεφαλαιακό της απόθεμα και θα έχει τη δυνατότητα να οχυρωθεί εν όψει ενός δεύτερου κύματος της πανδημίας.

Σύμφωνα με όσα αποφάσισε το Eurogroup τα μέλη του ESM που θα επωφεληθούν από τη «Στήριξη κατά της Πανδημικής Κρίσης» θα υπόκεινται σε ενισχυμένη παρακολούθηση (enhanced surveillance) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάτι που όμως ήδη ισχύει για την Ελλάδα. 

Το πρόγραμμα αυτό δεν θα συνοδεύεται από Μνημόνιο. Οι απαιτήσεις παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων θα επικεντρωθούν στην πραγματική χρήση των πόρων για την κάλυψη των άμεσων και έμμεσων δαπανών υγειονομικής περίθαλψης. Δηλαδή στο που κατευθύνονται τα χρήματα. 

Αν και δεν θα υπάρχουν αποστολές ad-hoc εκτός από τις τυπικές αποστολές παρακολούθησης που θα πραγματοποιούνται εντός του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, ωστόσο ο ESM θα εφαρμόσει το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης του για να αναλύει την ικανότητα αποπληρωμής της δικαιούχου χώρας σε συντονισμό με την εποπτεία της Κομισιόν.